حکم خیار شرط در «وقف» به هنگام ضرورت از منظر فریقین (مقاله پژوهشی حوزه)
درجه علمی: علمی-پژوهشی (حوزوی)
آرشیو
چکیده
وقف، یکی از اعمال حقوقی است و حکم اولیه پس از انشای وقف این است که واقف نمی تواند وقف را بر هم بزند و به موقوفه رجوع کند. با این حال در کتب فقهی فریقین، فرعی مطرح است که آیا واقف می تواند در هنگام وقف برای خود حق خیار در شرایط اضطرار قرار بدهد؟ به این معنا که اگر زمانی به مال موقوفه نیاز پیدا کرد، به آن رجوع کند یا خیر؟ این فرع فقهی هم در فقه امامیه و هم در فقه اهل سنت مورد توجه قرار گرفته است که نگارندگان با روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از داده های نقلی و عقلی بدان پرداخته اند. در این موضوع هر دو طرف برای اثبات نظریه خویش به اجماع و به برخی از آیات و روایات و عمومات تمسک کرده اند. هم چنین منافات یا عدم منافات شرط با ماهیت و مقتضای عقد از دیگر ادله ای است که مورد تمسک واقع شده است. به نظر نگارنده از طریق ادله روایی امامیه، اشتراط خیار رجوع در وقف قابل اثبات بوده و آنچه با عنوان مخالفت این شرط با احکام وقف ذکرشده، مربوط به وقف مطلق است، نه مطلق وقف؛ بنابراین شخص واقف می تواند وقف خود را مشروط به خیار کند. این مقاله برای اثبات این فرضیه تدارک دیده شده است.The Ruling on the Option Condition in Endowment in Times of Necessity from the Perspective of Both Sects
Endowment (waqf) is one of the legal acts, and the primary ruling after the establishment of an endowment is that the endower cannot revoke the endowment and reclaim the endowed property. However, in the jurisprudential books of both sects, a subsidiary issue is raised: Can the endower, at the time of endowment, reserve for themselves the right of option under conditions of necessity? In other words, if they ever need the endowed property, can they reclaim it or not? This jurisprudential issue has been addressed in both Imamiyyah and Sunni jurisprudence, which the authors have examined using a descriptive-analytical method and utilizing textual and rational data. Both sides have relied on consensus and some verses, narrations, and general principles to prove their theory. The compatibility or incompatibility of the condition with the nature and requirements of the contract is among other evidence that has been invoked. In the author's opinion, the condition of the option to reclaim in endowment can be proven through Imamiyyah narrative evidence, and what has been mentioned as the contradiction of this condition with the rules of endowment relates to absolute endowment, not all forms of endowment. Therefore, the endower can make their endowment conditional on the option. This article has been prepared to prove this hypothesis.
تبلیغات
