زهرا اسدی

«اصل احتیاط» یکی از اصول مهم حقوقی است که در دهه های اخیر حقوقدانان از آن سخن به میان آورده اند و در حقوق کشورهای متعددی همچون فرانسه، بلژیک و... مورد استفاده قرار گرفته است. این اصل به دنبال آن است که ضرورت پیشگیری از خطر، محدود به خطرات حتمی که خسارات قطعی در پی داشته نگردد بلکه در مواقعی که جامعه در معرض خطرات جدی قرار می گیرد که از نظر علمی و فنی رابطه ی سببیت میان آن ها و وقوع زیان به صورت قطعی ثابت نشده است نیز اقدامات مقتضی در جهت احتراز از وقوع خسارات اتخاذ گردد. با توجه به کارکرد اصل احتیاط، ممکن است در ابتدا کارایی این اصل با برخی نهادها و قواعد حقوقی دیگر خلط شود. نویسندگان در این مقاله با استفاده از روش تحلیلی- توصیفی پس از معرفی اصل مذکور و بیان عناصر تشکیل دهنده ی آن که عبارتند از: 1-مواجهه با ریسک مظنون 2- بیم وقوع خسارتی سنگین یا جبران ناپذیر، به این نتیجه دست یافته اند که اصل مزبور با اصل جبران خسارت و نهاد دستور موقت در حقوق ایران و همچنین قاعده وجوب دفع ضرر محتمل و مدل ظرفیت سنجی متمایز است اما می توان در حقوق اسلام کارکرد آن را با قاعده احتیاط در جان، ناموس و اموال خطیر توجیه کرد و برای وضع جرایم به قاعده تعزیر یا وجوب حفظ نظام و برای اثبات خسارت نیز به مبنای تقصیر استناد نمود.

پیشینه و اهداف: شورای عالی بیمه در جلسه مورخ 17/07/1398 در اجرای ماده 17 قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری، «شرایط عمومی بیمه مسئولیت مدنی کارفرما در قبال کارکنان» را مشتمل بر 24 ماده و 2 تبصره تصویب کرد. این آیین نامه با هدف یکسان سازی مقررات این بیمه نامه تدوین شده است. هرچند آیین نامه یادشده سعی بر رفع ابهامات آیین نامه شماره 80 داشته و از تاریخ ابلاغ جایگزین این آیین نامه شده است؛ باوجوداین، مستلزم بررسی انتقادی است. هدف از این پژوهش، شناسایی خلأهای موجود در آیین نامه شماره 98 و بیمه نامه مرتبط و ارائه راهکارهایی برای رفع آن ها، به منظور ارتقای عملکرد این رشته بیمه ای است. روش شناسی: این پژوهش به روش توصیفی –  تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای انجام شده است. یافته ها: بیمه نامه مسئولیت مدنی کارفرما از حیث شرایط عمومی، تابع مفاد آیین نامه شماره ۹۸ شورای عالی بیمه بوده و درعین حال مستند به قوانین و مقررات جاری کشور است. آیین نامه مزبور که با هدف رفع ابهامات و اصلاح آیین نامه شماره ۸۰ صادر شده، همچنان در موارد متعددی از جمله تعریف دقیق اصطلاحات کلیدی، فرایند جبران خسارت و ... دارای ابهامات و برداشت های تفسیری متفاوت در میان ذی نفعان است. این امر در برخی موارد به بروز اختلاف نظر میان بیمه گذاران و بیمه گران و نیز نارضایتی آن ها منجر شده است. ازاین رو، شایسته است موارد مزبور در فرایند بازنگری و اصلاح آتی این آیین نامه مورد توجه و مداقه قرار گیرد. نتیجه گیری: آیین نامه شماره ۹۸ شورای عالی بیمه، به عنوان یک سند کلیدی حاکم بر بیمه مسئولیت کارفرما، مستلزم بازنگری و اصلاح است تا به طور جامع تر و دقیق تر به نیازهای در حال تحول و پیچیده بازار بیمه پاسخ دهد. بررسی های انجام شده نشان می دهد که برخی بندها و مفاد آیین نامه، به دلیل ابهام در تعاریف و دامنه پوشش، به تفاسیر متنوع و گاه متناقض بین بیمه گذاران و شرکت های بیمه منجر شده است. در پاسخ به این چالش ها چندین پوشش الحاقی یکسان برای پوشش بهتر ریسک ها و نیازهای خاص بیمه گذاران و ایجاد رویه ای مشابه بین بیمه گران معرفی شده است. بااین حال، این اقدام به تنهایی کافی نیست و بازنگری جامع آیین نامه با رویکردی انتقادی و مشارکتی، با در نظر گرفتن نظرات کارشناسان، بیمه گذاران و سایر ذی نفعان، ضروری به نظر می رسد.

هدف: این پژوهش به بررسی تأثیر تمرین تصویرسازی حرکتی مبتنی بر مدل PETTLEP بر عملکرد مهارت سالتو و اعتماد به نفس ورزشی شناگران رقابتی پرداخت و نقش میانجی خودکارآمدی را مورد مطالعه قرار داد. مواد و روش ها: چهل و پنج شناگر سطح ملی (25-18 سال) به صورت تصادفی در گروه تصویرسازی PETTLEP یا گروه کنترل قرار گرفتند. با استفاده از طرح پیش آزمون-پس آزمون، عملکرد مهارت سالتو با تحلیل حرکت و ارزیابی متخصصان و اعتماد به نفس با پرسشنامه استاندارد SSCI اندازه گیری شد. گروه آزمایش به مدت شش هفته و در 18 جلسه (45 دقیقه ای) تحت تمرین تصویرسازی PETTLEP با تأکید بر مؤلفه های فیزیکی، محیطی و تکلیف محور قرار گرفتند. داده ها با استفاده از MANCOVA (با کنترل نمرات پایه)، تحلیل مسیر (AMOS-24) و روش بوت استراپ (5000 نمونه) برای بررسی اثرات میانجی تحلیل شدند. یافته ها: گروه PETTLEP در مقایسه با گروه کنترل، بهبود معناداری در عملکرد سالتو و اعتماد به نفس نشان دادند. تحلیل مسیر دو مکانیسم را آشکار کرد: اثر مستقیم تصویرسازی بر عملکرد و اثر غیرمستقیم با میانجی گری اعتماد به نفس همخوانی عصبی-شناختی (از طریق همارزی عملکردی) و تقویت باورهای خودکارآمدی به عنوان عوامل تبیینی کلیدی شناسایی شدند نتیجه گیری: تصویرسازی PETTLEP به عنوان روشی مکمل در کنار تمرین فیزیکی می تواند موجب بهبود مهارت های پیچیده آبی شود که بخشی از این تأثیر از طریق مسیرهای روان شناختی حاصل می شود. این یافته ها از ادغام تصویرسازی چندوجهی در تمرینات شنا، به ویژه برای مهارت های نیازمند دقت فضایی-زمانی، حمایت می کنند.