محمدمهدی رحمتی

هدف: هدف پژوهش حاضر تحلیل تجارب ورزشکاران تراجنسیتی بود.روش شناسی: مطالعه کیفی حاضر از نظر هدف کاربردی است و داده ها مبتنی بر اطلاعات اسنادی جمع آوری شدند. این پژوهش به روش فراترکیب 7 مرحله ای سندلوسکی، باروسو و وویلس (2007) با شیوه کدگذاری متداول در پژوهش های کیفی روی 8 مقاله که با جستجو در پایگاه های علمی همچون گوگل اسکالیر، الزیویر، ریسرچ گیت، ساینس دایرکت و پابمد بدست آمد و تحلیل مفاهیم و نتایج مطالعات مصاحبه با ورزشکاران حرفه ای تراجنسیتی انجام شد.یافته ها: یافته های پژوهش در 4 مضمون اصلی (سیر تکامل فردی، سیر هویت جنسیتی، فرهنگ سازی هویت جنسیتی و پذیرش هویت جنسیتی) و 17 مضمون فرعی (کنش کودکی، متفاوت بودن، بحران روحی، نامیده شدن، فرایند تطبیق جنسیت، آشکارسازی هویت، انطباق هویت، تبعات اعلان هویت، پنهان سازی هویت، تحقیر، ترنس هراسی، فضای امن، آگاهی، حمایت خانواده، حمایت مربیان و هم تیمی ها، به رسمیت شناختن و طرد شدن) شناسایی شدند.نتیجه گیری: نتایج این پژوهش، اهمیت فرهنگ سازی و ایجاد یک محیط حمایت کننده از سوی جامعه ی ورزشی در راستای پذیرش ورزشکاران تراجنسیتی را نشان می دهد.

هدف: امروزه سبک زندگی، مفهومی کارآمد برای مطالعه واقعیت های زندگی افراد است. ورزشکاران نخبه از گروه های مهم در جامعه می باشند که سبک زندگی آنان موردتوجه همگان است. مطالعه سبک زندگی ورزشکاران نخبه نیازمند ابزاری روا و پایا است. بنابراین هدف این مقاله ساخت و اعتبارسنجی ابزار سبک زندگی ورزشکاران نخبه ایرانی بود.   روش شناسی: تحقیق از نوع آمیخته بود که در مرحله کیفی برای شناسایی شاخص های سبک زندگی 19 نفر خبره به شکل هدفمند برای مصاحبه عمیق ساختارنیافته انتخاب شدند. داده های کیفی با رویکرد گلیزری نظریه داده بنیاد تحلیل شد و روایی آن توسط 10 نفر از خبرگان تائید شد. جامعه آماری مرحله کمی کلیه ورزشکاران فعال در لیگ برتر چهار رشته گروهی فوتبال، فوتسال، والیبال و بسکتبال بود که 308 نفر از آنان به شکل تصادفی طبقه ای پرسشنامه محقق ساخته را تکمیل نمودند. داده ها با استفاده از تحلیل عاملی تائیدی مورد تحلیل قرار گرفت و شاخص های برازش پس از اصلاح برخی سؤالات مورد تائید قرار گرفت.   یافته ها: نتایج نشان داد ابزار سبک زندگی ورزشکاران نخبه ایرانی دارای 10 بعد مسئولیت پذیری، سواد مالی، فراغت و تفریح، تفکر حرفه ای، چشم انداز زندگی، شایستگی های عاطفی، مصرف مادی، مصرف فرهنگی، رفتارهای مذهبی و امورات فردی است. همچنین پایایی خرده مقیاس ها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ تائید و برای کل مقیاس 89/0 به دست آمد.   نتیجه گیری: با توجه به نتایج ابزار طراحی شده از روایی و پایایی مطلوب برخوردار است و می تواند برای مطالعه تمایزات سبک های زندگی ورزشکاران نخبه مورد استفاده قرار گیرد.  

مصرف مواد نیروزا به فعالیتی شایع در بین ورزشکاران حرفه ای مبدل گردیده است. با توجه به شیوع و مبدل شدن این پدیده به عنوان مساله ای اجتماعی، هدف اصلی این پژوهش بررسی چرایی درگیری ورزشکاران در فعالیت های مرتبط با دوپینگ با استفاده از تئوری یادگیری اجتماعی است. بدین منظور با استفاده از حجم نمونه 784 نفری از ورزشکاران شهرهای رشت و بندر انزلی، مفروضات تئوری یادگیری اجتماعی مورد بررسی قرار گرفت. یافته های این تحقیق حاکی از آن بود که مولفه های تئوری یادگیری اجتماعی – پیوندهای افتراقی، تقویت کننده های افتراقی، تقلید و تعاریف – قادرند به درستی 43/0؛ 29/0 و 44/0 درصد از واریانس مصرف مواد نیروزای ورزشکاران به صورت کلی، ورزشکاران زن و مرد را به ترتیب پیش بینی نمایند

هدف:  : هدف از این تحقیق، بررسی عوامل مؤثر بر حضور تماشاگران لیگ برتر بسکتبال ایران است. روش شناسی: پژوهش از نوع توصیفی، پیمایشی است. پرسشنامه مورداستفاده در این تحقیق در نوبت های مختلف توسط گرین (1995)، هانسن و گوتیر (1992)، اسکافیلد (1983)، کاسکی (1994) و ژانگ و همکاران (1995) به منظور بررسی عوامل مؤثر بر حضور تماشاگران در ورزشگاه ها در ورزش های توپی مورد استفاده قرار گرفته است. پس از تعیین حجم نمونه، پرسشنامه با روش نمونه گیری تصادفی در دسترس بین 370 نفر از تماشاگران در دو ورزشگاه و دو شهر تهران و اصفهان توزیع گردید. پایایی پرسشنامه با استفاده از آلفای کرونباخ 79/0 به دست آمد. داده ها با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی و آزمون های فریدمن و تعقیبی ویل کاکسون تجزیه و تحلیل شد. یافته ها: : نتایج نشان می دهد که عامل نظم، امنیت و انضباط اخلاقی (برگزاری منظم و مناسب لیگ، برخورد مناسب پرسنل و مأموران کنترل نظم و مدیریت رفتار) مهم ترین دلیل حضور تماشاگران بود. از بین عامل خدمات، تسهیلات و امکانات ورزشگاه (مناسب بودن جایگاه تماشاگران و سهولت در تهیه بلیت)، کسب هویت ورزشی و پرکردن اوقات فراغت (برخورداری ورزشگاه ها از امکانات و تجهیزات مدرن، و حضور با دوستان در مسابقه ها)، حساسیت رقابت و نتیجه آن، حضور بازیکنان مطرح (ستاره) در تیم های ورزشی، فضا و زمان مناسب برگزاری مسابقه، مطلوب بودن سیستم گرمایشی و سرمایشی سالن و برگزاری مسابقه در تعطیلات آخر هفته، اطلاع رسانی و تبلیغات مناسب در مورد زمان و مکان مسابقه به ترتیب بیشترین تأثیر را بر حضور تماشاگران در ورزشگاه داشته اند. نتیجه گیری: با توجه به نتایج تحقیق انتظار می رود مسئولان مربوطه به منظور افزایش حضور تماشاگران در ورزشگاه ها برنامه ریزی های مناسب برای حفظ و ارتقای هنجارهای حاکم بر سالن های محل برگزاری مسابقه ها اتخاد نمایند. افزون بر این، فراهم ساختن امکانات رفاهی برای ورزشگاه ها و تبلیغات مناسب در مورد زمان و مکان برگزاری مسابقات می تواند سبب افزایش شمار تماشاگران در ورزشگاه ها گردد.  

مطالعه حاضر تلاش دارد تا با اتکاء به تئوریهای کنترل اجتماعی، یادگیری و بوم شناسی انسانی به بررسی تاثیر آسیب زایی محله، کنترل خانوادگی، انسجام خانوادگی، حساسیت خانواده به مصرف مواد مخدر توسط فرزندان، و تاثیر داشتن دوستان کجرو بر مصرف مواد مخدر بپردازد. جامعه آماری این مطالعه نوجوانان و جوانان 15 تا 29 مراکز شهرستان های استان مرکزی و حجم نمونه 4000 بوده، اطلاعات با استفاده از پرسشنامه جمع آوری شده است و با استفاده از نرم افزار لیزرل تحلیل شده است. نتایج نشان می دهد که تاثیر دوستان کجرو و دارای تجربه مصرف مواد مخدر بیش از سایر عوامل بوده است. متغیر انسجام فقط بطور مستقیم تاثیر گذار بوده و تاثیر آسیب زایی محله عمدتاً از طریق دوستان و تاثیر مستقیم آن اندک بوده است.

پرخاشگری و خشونت تماشاگران در محیط های ورزشی همچون ورزشگاه های کشور امروزه به یکی از معضلات و مشکلات روبه رشد در ورزش کشور بدل شده است. نیروی انتظامی به عنوان یکی از ارکان مهم مدیریت رفتار تماشاگران نقش مهمی در کاهش پرخاشگری و هیجانات حاضرین در ورزشگاه ایفاء می کند. در این راستا، آگاهی از عملکرد این نهاد رسمی در کنترل و هدایت هیجانات تماشاگران به مسیرهای امن و کنترل شده در کنار شناسایی عوامل فردی-اجتماعی، محیطی تاثیرگذار بر پرخاشگری کلامی و رفتاری تماشاگران از اولویت های پژوهش حاضر بوده است که با استفاده از رویکردی ترکیبی ساختی-کارکردی، ناکامی- پرخاشگری و یادگیری اجتماعی فرضیات پژوهش مورد بررسی قرار گرفتند. روش پژوهش حاضر از نوع پیمایش بوده است و بر این اساس با حجم نمونه ۳۰۰ نفر از تماشاگران دو باشگاه فرهنگی ورزشی داماش رشت و ملوان بندر انزلی در سری مسابقات جام خلیج فارس (۱۳۹۱-۹۲) فرضیات تحقیق مورد آزمون قرار گرفتند. بمنظور تبیین فرضیات از آزمون های آماری چون همبستگی پیرسن، آنوا و فریدمن استفاده گردید و نتایج تحقیق حاکی از آن است که نگرش تماشاگران نسبت به عملکرد نیروی انتظامی در بیشتر موارد مورد بررسی رضایتبخش گزارش شده است، بین هویت ورزشی، هویت تیمی، سن، پایگاه اقتصادی-اجتماعی، ارتباط با کانون هواداران، تأثیر گروه همالان، عملکرد نیروی انتظامی و رضایتمندی از امکانات ورزشگاه با میزان پرخاشگری هواداران همبستگی معناداری وجود دارد.

هدف پژوهش حاضر، تحلیل جامعه شناختی کلیشه های جنسیتی حاکم بر ورزش زنان بود. پژوهش از نوع تحقیق کیفی بود که با استفاده از روش تحلیل تماتیک (تحلیل مضمون) انجام شد؛ بر این اساس، 150 پژوهش معتبر از مجموعه اسناد و پژوهش های علمی از پایگاه های پراستناد معتبر علمی با محوریت کلیشه های جنسیتی در ورزش، به صورت نمونه گیری هدفمند و براساس اشتراک مفهومی تحلیل و کدگذاری شد. از هشت مضمون پایه (اصلی)، چهار مضمون سازمان دهنده و درنهایت تم فراگیر استخراج شد که شبکه مضامین مرتبط با کلیشه های جنسیتی حاکم بر ورزش زنان را ترسیم و تحلیل کرد. روش اعتبارسنجی پژوهش نیز براساس ارائه و بازخورد نتایج پژوهش به صاحب نظران برای تأیید نهایی آن اعمال شد. براساس تحلیل مضمون داده های پژوهش، چهار مضمون سازمان دهنده شامل کلیشه های هویت جنسیتی، کلیشه های هویت بدنی، کلیشه های هویت ورزشی و بازنمایی رسانه ای کلیشه های جنسیتی در ورزش زنان، شناسایی شدند که توانستند مضمون مرکزی کلیشه های جنسیتی حاکم بر ورزش زنان را آشکار کنند. به طور کلی، کلیشه های جنسیتی سطح وسیعی از ورزش زنان را از ظاهر ورزشکار تا هویت جنسیتی آن ها، عملکرد ورزشی زنان و نوع بازنمایی آن ها را در برمی گیرند؛ از این رو زنان ورزشکار و بسیاری از عاملان بانفوذ در ورزش می توانند کلیشه های جنسیتی را که مانند دیوار محکمی در مقابل پیشرفت زنان ورزشکار قرار دارد، از میان بردارند.

بروز تحولات ارزشی و نگرشی در زمینه اهمیت نقش های اجتماعی زنان، در کنار رشد فردگرایی و علاقه آنها به آرمان ها و علایق شخصی، تداخلات رخ داده در زمین ه نقش های نهادینه شده آنها در خانواده و اجتماع را به مسئله اجتماعی بدل کرده است. هدف پژوهش حاضر مطالعه تحولات نگرشی زنان نسبت به نقش های مادری است. روش تحقیق کیفی است. جامعه مورد مطالعه زنان شهر رشت و نمونه گیری به صورت هدفمند انجام گرفت. حجم نمونه از طریق اشباع نظری با 25 نفر از مشارکت کنندگان حاصل شد. ابزار گردآوری داده ها نیز مصاحبه نیمه ساختاریافته بود و به منظور تحلیل داده ها از روش تحلیل مضمون استفاده شد. تحول نگرشی مادران رشتی به نقش های مادری خود در مضامینی همچون مادری جبرانی، مادری مشارکتی، مادری اکتسابی-انتخابی، مادری شبکه ای، ارزشمندی عواطف و احساسات، اوقات فراغت، خودتداوم بخشی و عاملیت، همسری برابر، دوگانه کار و خانه و تشخص و تمایزیابی نشان داده شده است. نتایج نشان می دهد که زنان مورد مطالعه، دریافته اند که ارزش های آنها چیزی نیست که صرفاً از طریق مادری سنتی حاصل شود، بلکه مادری جبرانی در جهت کاهش محرومیت های قبل و حین ازدواج، مادری مشارکتی در جهت تقسیم وظائف خانواده و مراقبت از کودکان، مادری شبکه ای از طریق همسویی و مشارکت با جامعه و به خصوص سایر زنان و نیز ارزشمندی احساسات و عواطف زنانه حاصل می شود.

مهاجرت ورزشکاران یکی از چالش های مهم کشورهای درحال توسعه، ازجمله ایران، است که تحت تأثیر عوامل پیچیده اقتصادی، اجتماعی و ورزشی قرار دارد. این پدیده نه تنها بر فرد ورزشکار بلکه بر ورزش ملی و هویت فرهنگی نیز تأثیر می گذارد. هدف این تحقیق شناسایی عوامل کلیدی مؤثر بر مهاجرت ورزشکاران ایرانی و گونه شناسی این مهاجرت ها است. این مطالعه با استفاده از رویکرد کیفی و تحلیل مضمونی انجام شد و داده ها از مصاحبه های نیمه ساختاریافته با 33 ورزشکار ایرانی از رشته های مختلف گردآوری شد. نتایج تحقیق نشان داد که دو عامل اصلی در تصمیم مهاجرتی ورزشکاران ایرانی عبارت اند از: الف) شبکه روابط اجتماعی و ب) ادراک ناپایداری اجتماعی-اقتصادی. از تلاقی این دو عامل پنج گونه مهاجرت شناسایی شد که عبارت اند از: مهاجرت موقتی، مهاجرت وابستگی-ارتباطات فرهنگی، مهاجرت برای توسعه مسیر شغلی، مهاجرت ناشی از مشکلات معیشتی، و مهاجرت به قصد پناهندگی. نتایج نشان می دهد که برای مدیریت این پدیده، نیاز به سیاست گذاری های حمایتی، بهبود شرایط اقتصادی و ایجاد فرصت های حرفه ای است. این تحقیق می تواند به مدیران ورزشی و سیاست گذاران در طراحی راهکارهای مؤثر کمک کند.