علی غضنفری

علی غضنفری

مطالب
ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین

فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۱ تا ۲۰ مورد از کل ۶۳ مورد.
۱.

نقد و بررسی نظریه علامه طباطبایی در نمادین دانستن برخی قصص قرآنی(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰ تعداد دانلود : ۷
تلقیِ نمادین از زبان وحی، نزد اندیشمندان مسلمان و مسیحی، به ویژه عرفای آنان، از تفاسیر مهم نظریه غیرشناختی، با سابقه طولانی است. بر اساس این نظریه، قصه های قرآنی حکایت از واقعیتی با زبان مخاطب کرده است؛ ازاین رو ضروری نیست که آنچه نقل شده دارای واقعیتی عینی در خارج بوده باشد. علامه طباطبایی از اندیشمندانی است که برخی آیات چون آفرینش آدم، تخاطب، الست و رجم شیاطین را نمادین دانسته است. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی   توصیفی و بر پایه یافته های کتابخانه ای، در پی واکاوی این مسئله و تحلیل دیدگاه علامه بر اساس آیات قرآن و روایات است و نشان می دهد که نمادین دانستن این آیات الزاماتی منافی روح قرآن دارد و قرآن را از شاخصه اصلی آن یعنی ایجاد اطمینان برای مخاطب از طریق احسن الحدیث و احسن القصص است تنزل می دهد. به نظر می رسد باید پذیرفت هرگاه قرآن از حقیقتی سخن می گوید که برای مخاطب امری نامحسوس یا فراتر از فهم مستقیم اوست، ناگزیر آن را به شیوه ای بیان می کند که دست کم فهمی اجمالی برای مخاطب فراهم شود؛ و این امر نه نشانه نمادین بودن آن بیان و نه دلالت بر غیرواقعی بودن حکایت نقل شده دارد، بلکه تنها ناشی از عدم امکان تبیین کامل آن واقعه برای مخاطب است.
۲.

Methodology of Interpretive Narrations in Explaining Geological Terms and Phrases of the Quran(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱۱ تعداد دانلود : ۲۰۳
Recognizing the organized system of the impeccable Imams' (AS) interpretive methods in explaining geological verses, and their efforts in the process of understanding the Quranic verses and reaching God's intent through scientific explanation, can provide effective methods for interrogating the Quran in this type of verse. The Ahl al-Bayt (AS) and the Companions, in interpreting the scientific verses of the Quran, generally adopted three approaches: "Linguistic explanation, conceptual interpretation, and reference to the Quran itself." However, conceptual interpretation was more prevalent, and linguistic explanation was mostly dedicated to the semantics of words. While paying attention to other verses of the Quran and using their own rational arguments, they explained the Quran and eluded to its cosmic and internal signs, such as subduction, the non-annihilation of matter, and other matters. The present study explores how the Imams (AS) studied and approached the geological verses of the Holy Quran. Through content analysis and library-based data collection, the narrations are examined. By comparing the geological verses, scientific narrations, and natural sciences, it is concluded that the Impeccable Imams (AS) not only paid attention to the science of their time but also addressed issues that were unknown to the thinkers of that era and were discovered by scientists centuries later. They employed various methods to convey the meaning of scientific verses, such as semantic explanation, imagery, stating the cause, conceptual interpretation, and so on
۳.

مراحل سه گانه سقوط انسان از منظر قرآن و روایات(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹ تعداد دانلود : ۱۱
آدم و فرزندان او به صورت مستقیم و غیرمستقیم از جماد آفریده شده اند. آفرینش آدم سیر صعودی داشته و پس از مرتبه جمادی که خاک بوده، به مرتبه نباتی و رشد رسیده و سپس دارای حیات حیوانی و حرکت و احساس شده و در آخر با اعطای روح، به مرتبه انسانی و خلیفه الهی رسیده است. فرزندان آدم پس از ورود به دنیا، با استفاده از مقام های ذاتی می توانند به سمت کمال برتر، مانند مقام متقین و رضوان الهی و در نهایت مقام انسان کامل روی آورند؛ ولی اگر در جهت خلاف هدف آفرینش حرکت کنند، سیر نزولی ایشان آغاز می شود. این تحقیق با روش نظری و کتابخانه ای و رویکردی توصیفی – تطبیقی، به بررسی مراحل سقوط انسان از مقام انسانیت پرداخته و با بررسی آیات و روایات به این نتایج رهیاب شده است که سقوط انسان در سه مرحله صورت می گیرد؛ اولین مرحله، سقوط به مرتبه حیوانی است؛ دومین مرحله، سقوط به مرتبه نباتی؛ و سومین مرحله، سقوط به مرتبه جمادی است. هرچند این سقوط، باطنی و معنوی بوده و با چشم ظاهر قابل مشاهده نیست، ولی در روز حشر به صورت تجسم اعمال، برای همگان قابل مشاهده خواهد بود.
۴.

تحلیل روش معصومان (ع) در تبیین واژه ها و مفاهیم آیات کیهانی قرآن

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰ تعداد دانلود : ۶
شناخت روش تفسیری معصومان (ع) در تبیین آیات کیهانی و بیان مسیر تفسیری آنان در فرایند فهم آیات، می تواند راه گشای درک عمیق تر ما از مقصود خداوند در این عرصه باشد. چه این که آنان ضمن استدلال عقلی استوار به تبیین آیات پرداخته و به آیات آفاقی و انفسی مانند؛ ستارگان، حرکت ستارگان، بروج، علت اعطای مقام به آسمان و تسلیم تکوینی، تطبیق نور ماه و خورشید اشاراتی ظریف و دقیق داشته اند. بنابر این مهم، واکاوی روایات علمی آنان برای شناخت روش در تبیین و توضیح واژگان و عبارات آیات نجوم و کیهان شناسی ضرورت دارد و این چیزی است که نگارنده در این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و گرد آوری اطلاعات کتابخانه ای در پی آن است. معصومان (ع) در تبیین لغوی واژگان قرآنی، به یک روش اکتفا نکرده اند و از شیوه های گوناگونی بهره جسته اند. پاره ای از این توضیحات از جنس معناشناسی و ریشه یابی لغات، بعضی از سنخ تبیین لغوی و تحلیل دلالت واژه ها، مواردی نیز با تبیین تمثیلی و بیان تصویری و ذکر بیان علت ارائه شده اند. این تنوعِ روش، نشان از جامعیت و کمال دانش آن بزرگواران در تفسیر و تبیین آیات الهی دارد.
۵.

کارکرد هدایتی و افق آینده نگر قرآن در پرتو نظریه تأویل

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳ تعداد دانلود : ۱۱
متن وحیانی قرآن کریم بعنوان کتاب هدایت برای عموم انسان ها دربردارنده آیاتی متشابه است. این امر سبب شد، تا مفهوم «تأویل» بعنوان یکی از مباحث بحث برانگیز در علوم قرآنی مطرح گردد و علی رغم معنای لغوی و اصطلاحی آن، که به فهم معانی باطنی یا غایی آیات اطلاق می شود، همواره محل بحث مفسران، متکلمان و فلاسفه شود و قرائت های مختلف از آن ارائه و کارکرد های بنیادین آن مغفول ماند. اساس سخن این است که چگونه تأویل با وجه هدایتی قرآن پیوند می خورد و در چه صورتی می تواند آینده نگری این کتاب را به بشر عرضه بدارد؟ آیا تأویل ابزاری برای تعمیق هدایت قرآن و ارائه افق های آینده بشری است یا صرفاً امری معرفتی و نظری بحساب می آید؟ این پژوهش به روش تحلیلی _ توصیفی و مبتنی بر روش تحلیلِ محتوای آیات و روایات در پی پاسخ به همین سؤالات است. دستاورد این پژوهش نشان می دهد که تأویل به معنای «کشف معانی باطنی آیات متشابه» جنبه هدایتی و در معنای « حقیقت عینی و جری و تطبیق» جنبه آینده نگری قرآن را نشان می دهد. تأویل نه تنها امری معرفتی، بلکه ابزاری برای گشودن افق های آینده نگر در فهم متن وحیانی است و با پیوند میان ظاهر و باطن و روشن سازی متشابهات، مسیر هدایت را هموارتر می سازد و همین امر یعنی عدم محدودیت تأویل به عنوان ابزار فهم گذشته بلکه چشم انداز بودن آن برای هدایت بشریت در پیشِ رو نوآوری این پژوهش است.
۶.

بازخوانی طواف در طبقات از منظر آیات و روایات(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۸ تعداد دانلود : ۹۰
فریضه حجّ یکی از مهم ترین فروع دین است و این مهم دقت در اتیان آن را طلب می کند. یکی از اهمّ ارکان حجّ طواف است که صحت آن، علاوه بر شروط عامه و خاصه عبادات، منوط به مکان یابی آن است. با توجه به اینکه به دلیل ازدحام جمعیت به خصوص در موسم حجّ چهار طبقه در اطراف کعبه ساخته شده است، برخی فقها طواف در طبقات پایین تر از ارتفاع کعبه را جایز دانسته اند. اهمیت این فرع فقهی اقتضا می کند این مسئله با بهره گیری از تحلیل اسناد کتابخانه ای و بررسی ادله نقلی از آیات و روایات و انظار فقیهان بر مبنای قواعد اصولی و شیوه فقه جواهری مورد بررسی قرار گیرد. محقق در این زمینه واژه های به کاررفته در احادیث، مانند «مکان البیت» به جای «بیت» و «محازات با عرش»، و همچنین امکان جریان اصل برائت در شک تکلیفی بین اقل و اکثر و نیز مستندات تاریخی تغییرات بنای بیت و ارتفاع آن را مورد توجه قرار داده است. یافته این پژوهش حاکی از آن است که ظهور طواف بیت چه در قرآن کریم چه در روایات محدود به فاصله خاصی از بیت یا طبقه ای خاص نیست و صدق عرفی طواف در هر جا و هر طبقه ای حاکم باشد کفایت می کند.
۷.

بررسی تطبیقی قواعد تفسیری ملا فتح الله کاشانی و عایشه بنت الشاطی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷ تعداد دانلود : ۸
شناخت معانی و مفاهیم آیات قرآن کریم، نیازمند رعایت قواعد و قوانین خاص و ویژه ای است که مفسر ملزم به معرفت نسبت به آنان بوده تا مصون از خطا و انحراف در تفسیر باشد. مفسران در امر تفسیر، دارای قواعد مختص رویکرد خود هستند. حال این پرسش مطرح می گردد، عایشه بنت الشاطی مفسر اهل سنت و ملافتح الله کاشانی به عنوان مفسر شیعی که هر دو دارای تفسیر ادبی هستند در تفسیر البیانی للقرآن الکریم و منهج الصادقین فی الزام المخالفین چه قواعد تفسیری را مدنظر قرار داده اند؟ تحقیق حاضر، به روش تحلیلی تطبیقی، به بررسی قواعد تفسیری، تفسیر البیانی للقرآن الکریم و منهج الصادقین فی الزام المخالفین پرداخته و میزان همگرائی این دو مفسر را بررسی نموده است. به نظر می رسد هر چند هر دو مفسر گرایش ادبی در تفسیر دارند و از روایات، خاصه اخبار سبب نزول و نیز توجه به سیاق بهره جسته اتد، لیکن در تفسیر آنان تفاوت هایی در شیوه بهره مندی از قواعد دستوری ادبیات عرب، توجه به اصول دستیابی به مفاد واژگان و در نظر گرفتن قرائات صحیح وجود دارد.
۸.

بررسی تغییر لفظی در آیات متماثل قرآن کریم

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۰ تعداد دانلود : ۵۷
یکی از مباحث مهم علوم قرآنی آیات متماثل است، یعنی آیاتی که قالب کلی آنها یکیست ولی دارای واژه های مختلف یا تقدم و تأخر کلمات یا حذف واژه هستند. هدف این پژوهش، تحلیل و توصیف دلایل این تغییرات واژگانی در آیاتی است که قالب کلی یکسانی دارند اما در کلمات، تقدم و تأخر یا حذف برخی واژه ها تفاوت دارند . طبعا کشف علت اینگونه تغییرات در کلمات آیات قرآن با توجه به اینکه از حکیم مطلق صادر شده است، بزرگترین جنبه اعجاز ادبی و بلاغی قرآن کریم محسوب می شود و می تواند رازهای نهفته تفسیری را برملا سازد. چنین تغییراتی ریشه در عواملی چون سبب نزول، سیاق آیات، ظرافت های تفسیری و ادبی دارند و تأثیر عمیقی بر درک مخاطب و قلوب او می گذارند . این مقاله می کوشد با تحلیل و توصیف منابع تفسیری کتابخانه ای تغییرات واژه ها در آیات متماثل را بررسی نماید . محقق تلاش می کند با توجه به دیدگاه برخی مفسران در این مورد، دیدگاه صائب را بیان نماید . نویسنده معتقد است اگر در بافت کلی آیات متماثل دقت شود، که هر تغییر عبارات آیات همنوای قرآنی، معلول تغییراتی در سبب نزول، سیاق آیات، بوده و موجب پیدایش ظرافت ها و حقایقی خاص تفسیری می شود و البته تأثیر بیشتری بر قلوب مخاطبان ایجاد می کند.
۹.

راهکارهای قرآنی و روایی ایجاد تعادل بین تبری با مفهوم مدارا در جوامع چند فرهنگی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱۱ تعداد دانلود : ۱۱۹
یکی از آموزه های اسلام «تبری» یعنی دشمنی با دشمنان خدا و اهل باطل است که به عنوان رکن اساسی ایمان، هویت دینی مسلمانان را شکل می دهد و در منظومه اعتقادی اسلام از جایگاهی ویژه برخوردار است. از سوی دیگر در اسلام بر «مدارا» به معنای تحمل و احترام به عقاید گوناگون و انعطاف پذیری در تعامل با دیگران تأکید شده است. هرگونه سوءبرداشت از این مفاهیم به ویژه در جوامعی که از تکثر فرهنگی، دینی و قومی برخوردار هستند می تواند آسیب های جبران ناپذیری را در بر داشته باشد. ازجمله ی این مشکلات می توان به خشونت های اجتماعی و همچنین مخدوش شدن انسجام اجتماعی اشاره کرد. در چنین موقعیتی چگونه می توان با حفظ آموزه «تبری» به گونه ای عمل کرد که عقاید مخالفان را تاب آورد؟ قرآن و روایات چه راهکار هایی برای ایجاد تعادل میان این مفاهیم در جوامع چند فرهنگی ارائه می دهند؟ این پژوهش به روش تحلیلی _ توصیفی و مبتنی بر روش تحلیلِ محتوای آیات و روایات در پی پاسخ به همین سؤالات است. دستاورد این پژوهش نشان می دهد در آموزه های قرآنی و روایی راهکارهای کاربردیِ مناسبی، برای برقراری این توازن وجود دارد. به نظر می رسد شناخت صحیحِ این مفاهیم به همراه تبیین جایگاه و رابطه و محدوده هر یک، بشردوستی، جدال احسن، احترام به عقاید دشمنان، پذیرش تنوع و اختلاف، رعایت حقوق دیگران و... ازجمله راهکارهای مؤثر در ایجاد وحدت اجتماعی باشد.
۱۰.

جامعه دینی از منظر قرآن کریم با تأکید بر مؤلفه های عقلانیت، معنویت و عدالت(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۶۴ تعداد دانلود : ۱۷۳
ازآنجاکه عقل به عنوان «اول ما خلق الله» دلیل و حجت برای نشان دادن راه و معنویت حصول مجموعه اى از معارفی که از حقایقى ماوراى عالم مادى و عدالت رعایت حقوق افراد و عطا کردن حق به هر ذی حق است. هدف: این نوشته در جست وجوی نقش مؤلفه های عقلانیت، معنویت و عدالت در جامعه دینی از منظر قرآن کریم است. سؤال: آیا از منظر قرآن کریم با مؤلفه های عقلانیت، معنویت و عدالت و با رابطه تعاملی و تأثیرگذار این عناصر باهم، می توان زمینه برای شکوفایی دستاوردهای آن در مسیر تحقق جامعه دینی با حیات طیبه گام برداشت؟ روش: روش جمع آوری مطالب به صورت کتابخانه ای و روش تحقیق، روش توصیفی- تحلیلی بوده است. یافته ها: در این پژوهش به کمک مبانی فکری دینی و تفکیک عقلانیت واقعی از عقلانیت محض ابزاری و مادی گرایی و معنویت حقیقی با معنویت های کاذب و شبه معنویت ها و عدالت الهی با عدالت قراردادی و منفعت گرا در جامعه دینی بررسی می شود. نتیجه گیری : می توان به این نتیجه رسید که ترسیم جامعه دینی پویا از منظر قرآن کریم با حضور مؤلفه های عقلانیت، معنویت و عدالت با هم حاصل از آموزه های دین مبین اسلام نیاز امروز بشر است و گسترش این مؤلفه ها در جامعه، زمینه برون رفت از بحران ها، مستلزم بازگشت به روش قرآن کریم است.
۱۱.

تحلیل چرایی پرهیز علامه طباطبایی در تفسیر آیات علمی از رهیافت استخدام علوم

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۵ تعداد دانلود : ۵۹
استقبال گسترده از تفسیرعلمی قرآن در قرون اخیر از سوی گروههای مختلفِ علمی، موجب شکل گیری آن در سه مرحله تاریخی (سه رویکرد استخراج، تطبیق و استخدام) شده است. دغدغه گروه نخست، بیرون کشیدن علوم از آیات قرآن بود. گروه دوم، تفسیرعلمی را تحلیل و تطبیقِ نظریه های علمی قرآن دانستند. پژواک آن دو روش، رعایت اعتدال و رویکرد سوم تفسیر بود. بی شک یکی دانستن این سه رویکرد، عامل عدم پذیرش تفسیرعلمی قرآن بین اندیشمندان اسلامی شد و برخی چون علامه طباطبائی ظاهرا به مخالفت با آن پرداختند. مقاله حاضر با روش توصیفی تحلیلی و رویکرد قرآنی برآنست دیدگاه علامه طباطبایی در مورد تفسیرعلمی و علت بیان دوگانه ایشان را در تفسیرآیات علمی دریابد. علامه در برخی موارد مخالفت خود را بطور صریح با بیان دلائل و شرایطی از تفسیرعلمی قرآن بیان داشته ولی موافقت خود را در تایید هیچکدام از انواع تفسیرعلمی مشخصاً بیان نداشته است. وی در بسیاری از موارد در کنار تفسیر آیات علمی قرآن تائید نظریه دانشمندان را نیز بیان داشته و نظریه خود را استحکام بخشیده است و در برخی از موارد تفسیری راکه مخالف با کشفیات قطعی دانشمندان بوده باطل دانسته و به مفسران، این عدم مخالفت را گوشزد نموده است. به نظر می رسد علامه را نمی توان جزء هیچکدام از گروه های علمی مذکور (مخالف، موافق، اعتدال) از طرف اندیشمندان دانست.
۱۲.

A Comparative Analysis of the Views of Ṭabrisī and Zamakhsharī on the Progression of the Verses of Taḥaddī(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰۳ تعداد دانلود : ۱۵۳
Faḍl ibn Ḥasan Ṭabrisī , an Imami scholar, and Jārallah Zamakhsharī , a Mu'tazili contemporary, are considered intellectuals in the field of Quranic exegesis and sciences. Both share similar intellectual viewpoints on the miraculous nature of the Quran's apparent meanings and words, based on various arguments, including the Quran's harmonious structure and system, and the eloquence and fluency of its verses, utilizing the concept of Taḥaddī . The verses of Taḥaddī , which are considered part of the evidence for the Quran's miraculous nature, are based on five verses, the order of their revelation being a point of contention among commentators. The gap resulting from the lack of thorough research in systematic comparisons of Shi'a and Mu'tazili schools of exegesis necessitates that, based on a descriptive-analytical method and reference to library sources, the views of Ṭabrisī and Zamakhsharī on the progression of the verses of Taḥaddī be explained by comparing and analyzing the perspectives of these two intellectual schools. Therefore, it seems that Zamakhsharī and his like-minded thinkers have disregarded historical evidence in their proposed order of the verses' revelation, relying on unusual opinions such as Ibn Nadīm 's list, the lack of explicit mention of the position of Surah al-Ṭūr , and the failure to address the key concept of "with a similar discourse ( Bi Ḥadīthin Mithlih )." In an analytical view, it can be seen that Ṭabrisī 's view on the order of the verses of Taḥaddī is more consistent with the available evidence. He has paid attention to the main goal of the verses of Taḥaddī , which is to prove the miraculous nature of the Quran and its superiority over the Arabic poetic system, and he has not burdened himself to achieve a logical and rational progression, nor has he expressed an imposed opinion. Ṭabrisī considers the reason for the difference in the subject of the verses of Taḥaddī to be the circumstances and exigencies of the time in response to the obstinacy of the claimants, and introduces the wisdom of the revelation of the verses of Taḥaddī as the claim by the deniers that the verses are not divine.
۱۳.

روش شناسی روایات معصومان (ع) درتبیین واژه ها و مفاهیم آیات پزشکی(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۱۲ تعداد دانلود : ۳۱۷
شناخت روش معصومان(علیهم السّلام) در تفسیر آیات پزشکی، و چگونگی پیمودن مسیر تفسیر پزشکی در فرایند فهم آیات قرآن و رسیدن به مقصود خداوند با تبیین علمی آنان می تواند کارآمدترین روش در استنطاق از قرآن در این گونه آیات باشد. آن بزرگواران ضمن توجه به آیات دیگر قرآن و استدلال عقلی خود، به تبیین قرآن پرداخته اند و به آیات آفاقی و انفسی آن، مانند آغاز آفرینش انسان، نیاز انسان به اکسیژن، زمان حیات یافتن جنین، مدت قرارگرفتن در رحم، هویت شخصی، تاریکی های جنین در رحم، هوا و اکسیژن و شیرِخالص از خون، اشاراتی داشتند. آنچه نگارنده در این مقاله، به آن پرداخته است، شناخت روش معصومان(علیهم السّلام) در تبیین و توضیح واژگان آیات پزشکی است و با روش تحلیل محتوایی و گردآوری کتابخانه ای، روایات علمی را واکاوی کرده و به این نتیجه رسیده است که آنان در تبیین لغوی واژگان قرآنی، تنها به یک روش بسنده نکرده ؛ بلکه روش های مختلفی را به کار برده اند؛ پاره ای از توضیحات درباره مقولهٔ معناشناسی، بعضی از سنخ تبیین لغوی، مواردی با تبیین تمثیلی و بیان تصویری و استفاده از واژهٔ متضاد و روش های دیگر است.
۱۴.

Critique of Self-esteem from Nathaniel Branden’s Perspective in Light of Islamic Teachings(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۷۲ تعداد دانلود : ۲۹۳
Self-esteem refers to a sense of intrinsic worth that does not consider superiority over others. Awareness of the significance of self-esteem leads to a greater commitment to its enhancement, and understanding its effects highlights its importance. This research categorizes the effects of self-esteem according to Nathaniel Branden, who is regarded as the father of self-esteem, into three areas: Cognitive, moral, and behavioral, and then analyzes them through the lens of Islamic teachings using a descriptive-analytical method to provide a foundation for critiquing his views. Branden believes that self-expression, acceptance of others' definitions, and individualism are effects of self-esteem; however, these effects are not supported by the teachings of the Quran and Hadith. For instance, sometimes a lack of self-expression indicates transcending one’s superficial self and reaching a higher self, which is a result of self-esteem. Similarly, an individual may consciously refuse to accept others’ definitions despite having high self-esteem for reasons such as humility or the aim of combating the ego. Additionally, not being individualistic and prioritizing the interests of others over oneself can sometimes indicate the maturity of a dignified individual, whereby the false self is sacrificed for the true self, which does not contradict self-worth and dignity.
۱۵.

افتراقات محدود محارم در فتاوای فریقین با استنباط از آیات قرآن و روایات(مقاله ترویجی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۷۷ تعداد دانلود : ۱۶۹
شناسایی مصادیق محارم سببی و نسبی به جهت تأثیر بسیار آن در زندگی دنیوی خاصه در امر ازدواج، نظر به نامحرم، شیردهی و... و بالمآل اثر زیاد آن در حیات اخروی اهمیت بسیاری دارد. تبیین مصادیق برخی از آنها با توجه به نصوص آیات قرآن و روایت رسیده آسان است ولی در برخی موارد به خاطر عدم نص صریح اختلاف شده است. محقق در این مقاله تلاش کرده است با استناد به مصادر کتابخانه ای و بهره گیری از متون تفاسیر شیعی و سنت و نیز مجامع حدیثی فریقین، این محارم را دسته بندی نموده و مشترکات آنان را در فقه اندیشمندان تشیع و عالمان سنت مورد ارزیابی قرار دهد. بنابراین؛ نوشتار حاضر ضمن تبیین احکام فقهی محارم و طرح مصادیق مشترک و متفرد از منظر فقه امامیه و مذاهب اهل سنت، به این مهم دست خواهد یافت که مشترکات فقهی تشیع و تسنن بسیار زیاد بوده و مفترقات آنان به جهت نبود نص صریح در منابع استنباطی و روایات طرفین و برداشت های مختلف از ظواهر باز می گردد. 
۱۶.

The Role of Principle of “Individualization” in Education from the Perspective of Qur’an and Hadith(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۲۲ تعداد دانلود : ۳۳۶
“Individualization” (Tafarrud), a fundamental principle of education, means that a person, despite similarities with his fellows, has psychological characteristics and unique abilities that distinguish him from others. It is important to pay attention to this principle in identifying the talents and abilities of people and their proper direction for correct education. This article investigates the role of the principle of "individualization" in education from the perspective of the Qur’an and Hadith and examines its position in education based on a descriptive-analytical method. Findings show that the differences between people are divided into two categories, individual and group differences, and for individual differences, there are two concepts of inter-individual and intra-individual differences. People have inter-individual differences in terms of faith, knowledge, talents and abilities, emotions, and feelings. In addition, in terms of differences in abilities and talents in a person, they have intra-individual differences. Also, there are social differences in terms of social position, gender, geographical location, etc., so that paying attention to these differences is effective in the formation of correct education. Therefore, in educational matters, in order to achieve educational goals, attention should be paid to individual and social differences.
۱۷.

سیره اخلاقی حضرت زهرا (س) با تکیه بر مفاهیم قرآنی تقوا، عدالت و صبر

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۷۱ تعداد دانلود : ۲۵۱
حضرت زهرا(س) الگوی برجسته سیره نبوی و فضائل اخلاقی در اسلام است. در این پژوهش برای نشان دادن سیره عملی حضرت زهرا(س) برای تحقق مهم ترین فضائل اخلاقی بر سه مفهوم اساسی قرآنی یعنی تقوا، عدالت و صبر، تأکیده شده است. تقوا حالتی در فرد است که به او مصونیت روحی و اخلاقی می دهد و باعث می شود وقتی در محیط گناه قرار می گیرد، گناه نکند. عدالت ریشه در هستى و فطرت انسان دارد و همه ابعاد وجودى عالم را در برمی گیرد. صبر و مقاومت نیز کیمیای اعظم و خمیرمایه پیروزی ها و پیشرفت هاست. این مقاله به دنبال درک عمیق تری از نقش والای حضرت زهرا(س) در ارتقای سیره اخلاقی جامعه است. برای این منظور ابتدا هر یک از مفاهیم عدالت، تقوا و صبر از منظر قرآن کریم بررسی شد و سپس ابعاد هریک از این مفاهیم در سیره عملی حضرت زهرا(س) مورد توجه قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان می دهد که حضرت زهرا(س) از بزرگترین شخصیت های زن در تاریخ اسلام، نمونه ای بارز از تجسم این فضائل اخلاقی است و سیره آن حضرت می تواند الهام بخش زندگی روزمره ما باشد.
۱۸.

مبانی حقوق شهروندی در نگره محققان قرآنی معاصر با تاکید بر نظرات آیت الله مصباح یزدی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱۹ تعداد دانلود : ۲۳۴
«حقوق شهروندی» مجموعه مقررات و قوانینی است که در ابعاد حقوق مدنی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و قضایی جهت اتباع یک کشور به طور یکسان در نظر گرفته شده و این افراد در مقابل، مکلف به مساعدت مسئولانه در برابر جامعه سیاسی خود (دولت) هستند. جوهر بحث در موضوع حقوق شهروندی در مبانی نظری آن نهفته است و اگر در مسیر شناخت این مبانی غفلت ورزیم چه بسا در تحلیل قواعد مرتبط با آن به خطا رویم. چنانکه امروز تفاوت در نگرش فلسفی و مفهوم و غایت انسان و حیات بشری و ارزش های متناقض فرهنگی و اجتماعی حاکم بر تفکر قرآنی و تفکر مادی باعث شده است تا در مواجهه با مفهوم حقوق شهروندی تفاوت هایی پدیدار گردد. در این راستا، قرآن یک سلسله مبانی دارد که قوانین شهروندی خود را براساس آن اصول و مبانی وضع کرده است. باید دید بر طبق اصولی که از قرآن کریم و دستورات پیشوایان دین استنباط می شود، مبانی حقوق شهروندی چیست؟ ازنظر پیشینه، تحقیق پیش رو نوآورانه است و جنبه اصلی و جنبه های فرعی که مدنظر این تحقیق است در پژوهش های پیشین مورد توجه کافی و وافی قرار نگرفته و یافت نمی شود؛ درواقع تحقیقات حوزه «حقوق شهروندی» غالباً متمرکز بر مصادیق و قلمرو آن هستند مابقی نیز ورودشان از منظر محققان قرآنی نبوده است. یافته های این نوشتار که با روش توصیفی– تحلیلی و کنکاش در آیات قرآن و تفاسیر صورت گرفته، حاکی است مبانی حقوق شهروندی از منظر قرآن را می توان در سه محور: مبانی هستی شناسی، مبانی انسان شناسی و مبانی معرفت شناسی موردبررسی قرار داد.
۱۹.

تفسیری نو از مفهوم اختیار با تاکید بر تلازم اراده الهی و انسانی در قرآن کریم(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳۸ تعداد دانلود : ۳۳۷
مسئله فاعلیت انسان در قبال اعمال خویش و ارتباط آن با اراده خداوند متعال، موضوعی بنیادین در علوم اسلامی است که موجب به وجود آمدن نظریه های مختلفی چون جبر، تفویض، کسب و امر بین امرین گردیده است. مکتب تشیع، با استناد به رهنمون های ائمه اطهار (ع)، امر بین الامرین را به رسمیت شناخته و دیدگاه های متعددی از آن در جامعه علمی شیعه توسط اندیشمندان دینی ارائه شده است. پژوهش حاضر به بررسی ارتباط و تعامل اراده الهی و اراده انسانی در فرایندهای زندگی می پردازد. در این تحقیق، با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی تفاوت و توازن میان اراده های الهی و انسانی در آیات قرآن کریم تحلیل می گردد. مقاله مذکور تلاش دارد با استناد به متون دینی و آیات قرآن، ابعاد نوینی از مفهوم اختیار را بررسی نماید. در تلازم این اراده ها، انسان موجودی مختار است که با اختیار گام بر می دارد و انتخاب می کند، قدرت اراده خداوند سبحان تحت عنوان مشیت الهی، اراده انسانی را تحت سیطره خود دارد و رابطه ای تعاملی میان دو اراده برقرار است که در مسئولیت های اجتماعی و فردی تأثیرگذار می باشد.
۲۰.

بررسی ادله موافقان و مخالفان وطن شرعی از دیدگاه فقیهان امامیه(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۴۴ تعداد دانلود : ۲۹۴
وطن و ماهیت آن از موضوعاتی است که به دلیل بار شدن احکام خاص بر مکلفان، از مباحث مهم فقهی شمرده می شود. البته به همان اندازه که در آرای فقها، درباره وطن عرفی و دو قسم آن (وطن اصلی و اتخاذی) اتفاق نظر دیده می شود، درباره وطن شرعی اختلاف فتوا مشاهده می شود. مقاله حاضر به روش تحلیلی توصیفی در محیط کتابخانه و با نگاه به کتاب های فقهی متقدم و متأخر امامیه، به بررسی این موضوع و طرح ادله موافقان و مخالفان آن پرداخته است. از جمله ادله موافقان فقه امامیه، سه دسته روایت های رسیده از اهل بیت عصمت و طهارت^ می باشد که البته مخالفان وطن شرعی آنها را در خصوص وطن عرفی از نوع اتخاذی دانسته و به نظر موافقان اشکالاتی وارد کرده اند. موافقان از جمله صاحب جواهر و خویی به این اشکالات پاسخ داده و با استناد به روایت اسماعیل بن بزیع، وطن شرعی را به عنوان یکی از اقسام وطن ثابت می کنند.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

حوزه تخصصی

زبان