حمید رحیمی

هدف: هدف پژوهش حاضر، پیش بینی اضطراب آزمون در نوجوانان کنکوری بر اساس طرح واره های ناسازگار اولیه، الگوهای ارتباطی خانواده با نقش میانجی گری کمال گرایی در طرح مدل علی به روش معادلات ساختاری بود. روش: نمونه آماری پژوهش شامل 316 نفر از دانش آموزان پایه دوازدهم شهرستان نطنز با قصد شرکت در کنکور بود که با روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزار گرد آوری اطلاعات شامل پرسشنامه های طرح واره های ناسازگار اولیه (یانگ، ۱۹۹۸)، الگوهای ارتباطی خانواده (کوئرنر و فیتزپاتریک، ۲۰۰۴)، کمال گرایی (فراست و همکاران، ۱۹۹۰) و اضطراب امتحان (ابوالقاسمی و همکاران، ۱۳۷۵) بود. یافته ها: نتایج نشان داد مؤلفه های طرح واره های ناسازگار اولیه (محدودیت های مختل، دیگرجهت مندی، بریدگی و طرد، گوش به زنگی بیش از حد و عملکرد مختل) تأثیر مستقیم و مثبت و مؤلفه های الگوهای ارتباطی خانواده (گفت وشنود و همنوایی) تاثیر مستقیم و منفی بر اضطراب آزمون نوجوانان کنکوری دارند. همچنین یافته های پژوهش نشان داد که طرح واره های ناسازگار اولیه می توانند با افزایش کمال گرایی منفی در دانش آموزان، اضطراب آزمون آنها را افزایش دهند؛ به عبارت دیگر، کمال گرایی منفی به طور معنی داری ارتباط بین طرح واره های ناسازگار اولیه و اضطراب آزمون را میانجی گری می کرد، ولی این میانجی گری در رابطه بین الگوهایی ارتباطی خانواده و اضطراب آزمون، معنی دار نبود. نتیجه گیری: در مجموع نتایج پژوهش نشان می دهد که طرح واره های ناسازگار اولیه، نوع ارتباط نوجوانان با خانواده و شکل گیری کمال گرایی منفی می تواند نقش مهمی در افزایش اضطراب آزمون دانش آموزان کنکوری داشته باشد که این موضوع نقش خانواده را در کنترل اضطراب آزمون برجسته می کند. آگاه سازی والدین، اصلاح الگوی ارتباطی خانواده و توجه به طرح واره های ناسازگار اولیه در محیط خانواده می تواند نقش مؤثری در کاهش اضطراب آزمون در نوجوانان کنکوری داشته باشد.