مریم کوروش نیا

با توجه به حساسیت دوران نوجوانی و امکان بروز رفتارهای پرخطر در این دوران، پژوهش حاضر با هدف تعیین مدل عضویت گروهی با تحلیل تمییز برای دانش آموزان دارای رفتارهای پرخطر بر اساس شاخص های خانوادگی  در دانش آموزان مقطع متوسطه صورت گرفته است. در این پژوهش از طرح همبستگی برای تفکیک گروه ها استفاده شده و رابطه میان متغیرها بر اساس هدف پژوهش تحلیل گردیده است. جامعه آماری پژوهش، کلیه دانش آموزان دوره متوسطه سال تحصیلی 97-98 شهر شیراز می باشد. آزمودنی ها شامل 106 دانش آموز (70 پسر و 36 دختر) بوده و ابزارها شامل مقیاس رفتارهای پرخطر نوجوانان ایرانی، مقیاس شیوه های فرزندپروری بامریند، تاب آوری خانواده سیکسبی و مقیاس سبک زندگی سهرابی بوده است. برای تحلیل آماری از روش تحلیل افتراقی استفاده شد. یافته ها نشان داد که معادله تحلیل افتراقی دارای قدرت تفکیک دانش آموزان عادی از دانش آموزان دارای رفتار پر خطر بر اساس متغیرهای خانوادگی (سبک های فرزندپروری والدین، تاب آوری خانواده و سبک زندگی) بوده است.

مقدمه: این پژوهش با هدف بررسی نقش واسطه گری انطباق پذیری در رابطه ی بین ویژگی های شخصیتی و باورهای ضمنی هوش با معنای زندگی صورت گرفت.روش: این پژوهش از نوع همبستگی در قالب مدل معادلات ساختاری ارائه شده است. جامعه ی پژوهش دربرگیرنده ی دانش آموزان دبیرستانی شهر شیراز بود. از جامعه آماری مذکور 315 دانش آموز دختر (170) و پسر (145) پایه دهم و یازدهم دبیرستان در سال تحصیلی 99-1398 به روش نمونه گیری دردسترس مورد بررسی قرار گرفتند. آنان به پرسش نامه معنای زندگی (استگر و همکاران، 2006)، مقیاس انطباق پذیری (مارتین و همکاران، 2012)، مقیاس باورهای ضمنی هوش (عبدالفتاح و ییتس، 2006)، سیاهه شخصیتی نئو (کاستا و مک کری، 1985) پاسخ دادند.یافته ها: در بخش یافته ها نیز مشخص شد که ویژگی های شخصیتی از راه انطباق پذیری بر معنای زندگی اثر دارد. افزون بر این، نشان داده شد که باور به افزایشی و ذاتی بودن هوش بر معنای زندگی از راه انطباق پذیری اثر معنادار دارد.نتیجه گیری: زمانی که در نهادهای آموزشی و تربیتی به ویژگی های شخصیتی، باورهای ضمنی هوش توجه ویژه شود سازگاری افراد افزایش پیدا می کند و آنان را برای موفقیت جنبه های گوناگون زندگی بالاخص معنای زندگی آماده می سازد.

آزمون بین المللی تیمز علوم یکی از مهم ترین مطالعات تطبیقی است که به ارزشیابی وضعیت آموزش ریاضیات و علوم می پردازد. در چند دهه گذشته دانش آموزان ایرانی عملکردی ضعیف داشته اند. از این رو، هدف از این پژوهش تفکیک دانش آموزان موفق از ناموفق در آزمون تیمز براساس عوامل فردی است تا به بررسی این مورد پرداخته شود که چه عوامل فردی می تواند زمینه ساز موفقیت افراد در این ارزشیابی شود. روش انجام این پژوهش از نوع همبستگی در قالب معادله افتراقی است. جامعه آماری کل مدارس شرکت کننده در تیمز 2019 می باشد. نمونه آماری دانش آموزان کلاس چهارم ایرانی شرکت کننده می باشد. روش نمونه گیری خوشه ای دو مرحله ای طبقه بندی شده منظم بوده که در آزمون تیمز 2019 اجرا شده است. ابزار جمع آوری اطلاعات، سوالات آزمون بین المللی تیمز 2019، پرسشنامه های خانواده، دانش آموز، مدیر و آموزگار می باشد که توسط انجمن بین المللی ارزشیابی پیشرفت تحصیلی (IEA) در سال 2019 انتشار یافته است. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش تحلیل افتراقی استفاده شد.یافته ها نشان داد تعداد کتاب با ضریب تفکیکی 630/0، علوم در مدرسه با ضریب تفکیکی 462/0، دارایی با ضریب تفکیکی 261/0، جنسیت با ضریب تفکیکی 231/0 و ریاضی در مدرسه با ضریب تفکیکی 212/0 بیشترین تاثیر را در تفکیک گروه دانش آموزان موفق از ناموفق براساس مولفه های فردی دارند. بنابراین داشتن کتاب های درسی موثر، ارائه مطالب به شکل کاربردی و یادگیری کاربردی دانش آموزان و وضعیت اقتصادی و دارایی جزء عوامل فردی تاثیرگذار برای رسیدن به موفقیت در آزمون تیمز است.

آزمون های بین المللی تیمز که شامل آزمون ریاضی و علوم می شود، با هدف بهبود عملکرد نظام آموزشی کشورها هر چهار سال یک بار برگزار می شود، که نتایج آن متاثر از عوامل مختلفی است. هدف از انجام این پژوهش تدوین معادله افتراقی دانش آموزان موفق از غیر موفق بر اساس مولفه های آموزشگاهی در آزمون تیمز 2019 است. روش انجام این پژوهش از نوع همبستگی در قالب معادله افتراقی است. جامعه آماری کل مدارس شرکت کننده در آزمون تیمز 2019 می باشد. نمونه آماری دانش آموزان کلاس چهارم ایرانی شرکت کننده در این آزمون می باشد. روش نمونه گیری همان روش نمونه گیری خوشه ای دو مرحله ای طبقه بندی شده منظم بوده که در آزمون تیمز 2019 اجرا شده است. ابزار جمع آوری اطلاعات در این پژوهش، سوالات آزمون بین المللی تیمز 2019 پرسشنامه های خانواده، دانش آموز، مدیر و آموزگار می باشد که توسط انجمن بین المللی ارزشیابی پیشرفت تحصیلی (IEA) در سال 2019 انتشار یافته است. این آزمون به دلیل این که آزمون استاندارد جهانی است روایی آن تایید شده و برای محاسبه پایایی آن نیز از روش الفای کرونباخ بر روی حدود 30 نفر از افراد جامعه آماری مورد مطالعه برآورد شد و ضریب 85/0 به دست آمد که نشان از پایایی آن دارد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش تحلیل افتراقی استفاده شد. نتایج تحلیل داده ها نشان داد که معادله تحلیل افتراقی قادر به تفکیک دانش آموزان موفق از دانش آموزان ناموفق براساس مولفه های آموزشگاهی می باشد.

هدف: هدف پژوهش حاضر شناسایی عوامل موثر بر آشفتگی زناشویی با استفاده از تحلیل مضمون بود. روش: پژوهش حاضر از نوع کیفی بوده و درصدد بود با استفاده از روش تحلیل مضمون به گردآوری، تحلیل و تفسیر موضوع پژوهش اقدام نماید. از این رو، مجموعه مقالات منتشر شده داخل و خارج کشور مربوط به 10سال اخیر که در حوزه آشفتگی زناشویی بودند، مورد بررسی قرار گرفت. اعتبارداده ها با ضریب اعتبار هولستی، روایی با معیارهای چهاربخشی گوبا و لینکولن (1994) و اعتبارسنجی الگو با گروه های کانونی با کاربست روش دلفی فازی بررسی شد. یافته ها: تحلیل مقالات حاکی از استخراج 116مولفه در قالب 13عامل روانی، شناختی، جنسی-جسمی، ارتباطی، خانوادگی، آموزشی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی مذهبی، محیطی، عشق و نقش ها بود که دست به هم داده و باعث بروز آشفتگی زناشویی شدند. نشانه آشفتگی پریشانی عاطفی بوده که خود را در قالب طلاق عاطفی آشکار می کند. در نتیجه رخداد این پدیده؛ اختلال رفتاری، عاطفی و شناختی به عنوان پیامدهای آشفتگی زناشویی نمود پیدا کرده که متاسفانه دستاورد آن ناتوانی در حل مساله برای زوجین بوده و به دنبال آن شاهد اختلال در عملکرد خانواده خواهیم بود. با بروز اختلال در عملکرد خانواده نیز، تربیت صحیح فرزندان انجام نشده و دستاورد آن آسیب به جامعه خواهد بود. نتیجه گیری: به متخصصان روانشناسی و مشاوره خانواده و ازدواج و نیز دست اندرکان و مسئولین پیشنهاد می شود در برنامه های اثربخشی خود به عوامل شناسایی شده و الگوی بدست آمده در این پژوهش توجه نمایند؛ بدینسان بتوان گامی جهت بهبود زندگی زناشویی زوجین برداشت و از آسیب به جامعه جلوگیری نمود.

زمینه: اضطراب اجتماعی یکی از شایع ترین اختلالات اضطرابی است که می تواند عملکرد تحصیلی، شغلی و اجتماعی افراد را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. با وجود توجه فزاینده پژوهش ها به نقش متغیرهای درون روانی مانند ذهن آگاهی، نشخوار فکری و همجوشی شناختی در شکل گیری یا کاهش اضطراب اجتماعی، هنوز روابط میان این متغیرها به ویژه نقش میانجی گرانه همجوشی شناختی به طور کامل روشن نشده است. هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر ذهن آگاهی و نشخوار فکری بر اضطراب اجتماعی با در نظر گرفتن نقش میانجی همجوشی شناختی در بین دانشجویان بود. روش: این مطالعه از نوع همبستگی و مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی بود که نمونه ای به حجم ۳۰۸ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شدند. داده ها با استفاده از سیاهه فوبیای اجتماعی (کونور و همکاران، 2000)، مقیاس ذهن آگاهی (براون و ریان، 2003)، مقیاس نشخوار فکری (نولن-هوکسیما و مورو، 1991) و پرسشنامه همجوشی شناختی (گیلاندرز و همکاران، 2014) گردآوری شد. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار AMOS و SPSS نسخه 24 و از روش های ضریب همبستگی پیرسون، مدل معادلات ساختاری و تحلیل بوتسترپ انجام گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد که ذهن آگاهی با اضطراب اجتماعی رابطه منفی معنادار دارد و نشخوار فکری با اضطراب اجتماعی رابطه مثبت معنادار (05/0 P<) دارد. همچنین، همجوشی شناختی نقش میانجی معناداری در رابطه بین ذهن آگاهی و اضطراب اجتماعی و نیز در رابطه بین نشخوار فکری و اضطراب اجتماعی (05/0 P<) ایفا می کند. نتیجه گیری: یافته های این پژوهش نقش مهم فرایندهای شناختی و تنظیم هیجانی را در تجربه اضطراب اجتماعی برجسته می کند. تقویت ذهن آگاهی و کاهش همجوشی شناختی و نشخوار فکری می تواند به عنوان راهبردهایی مؤثر در مداخلات روانشناختی برای کاهش اضطراب اجتماعی به کار گرفته شود.

پژوهش حاضر به منظوربررسی نقش واسطه گری تاب آوری تحصیلی و اشتیاق تحصیلی در رابطه ی بین حمایت تحصیلی بر بهزیستی تحصیلی بر روی 540 نفراز دانش آموزان دختر و پسر دوره متوسطه شهر شیرازدر سال تحصیلی (1401- 1400) ا نجام گرفت . اعضای نمونه با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند و مقیاس های حمایت تحصیلی (ساندز و پلانکت، 2005)، تاب آوری تحصیلی (کسیدی، 2016)، اشتیاق تحصیلی (فردریکز و همکاران، 2004) و بهزیستی تحصیلی (تومینین- سوینی و همکاران، 2012) تکمیل نمودند.پس از جمع آوری داده ها ،ارزیابی مدل پیشنهادی با روش معادلات ساختاری و استفاده از برنامه ایموس ، انجام گرفت. نتایج تحلیل هاداده ها نشان دادکه تاب آوری تحصیلی بین رابطه حمایت تحصیلی و اشتیاق تحصیلی نقش واسطه گری معناداری دارد. اشتیاق تحصیلی بین رابطه تاب آوری تحصیلی و بهزیستی تحصیلی نقش واسطه گری معناداری دارد. همچنین تاب آوری تحصیلی و اشتیاق تحصیلی به ترتیب بین حمایت تحصیلی و بهزیستی تحصیلی نقش واسطه گری معناداری دارند. این یافته ها بدان معناست که حمایت تحصیلی دانش آموزان را درجهت کسب تاب آوری تحصیلی و انعطاف پذیری در مقابل مشکلات و چالش های تحصیلی آماده می سازد و پس از کسب این مولفه روان شناختی شخص مشتاقانه و درگیرانه نسبت به تحصیل و یادگیری عمل می کند و در نهایت بهزیستی تحصیلی را تجربه می نماید.

زمینه و هدف: اختلالات خوردن از جمله چالش برانگیزترین اختلالات روان شناختی با پیامدهای منفی جسمانی و روانی هستند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش ذهنی سازی و تنظیم هیجان در پیش بینی اختلالات خوردن در چارچوب مدل سازی معادلات ساختاری انجام شد. روش: این مطالعه از نوع همبستگی با تأکید بر مدل سازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل 320 نوجوان (160 پسر و 160 دختر) 15 تا 18 ساله شهر شیراز بود که به روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه های اختلال خوردن گارنر (EDI)، تنظیم هیجان (ERQ-CA)، و عملکرد بازتابی (RFQ) جمع آوری و با نرم افزارهای SPSS و AMOS تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد تنظیم هیجان مثبت (β: 0.38) و منفی (β:0.24) اثر مستقیم و معناداری بر اختلالات خوردن دارند. ذهنی سازی (اطمینان) نیز با اثر منفی (β:-0.17) به عنوان عامل محافظتی عمل کرد. تحلیل میانجی گری نشان داد تنظیم هیجان رابطه بین ذهنی سازی و اختلالات خوردن را میانجی گری می کند (P<0.05). شاخص های برازش مدل (RMSEA=0.097; CFI=0.922) حاکی از برازش مطلوب مدل بود. نتیجه گیری: یافته ها بر اهمیت تقویت ذهنی سازی و تنظیم هیجان به عنوان عوامل کلیدی در پیشگیری و درمان اختلالات خوردن تأکید دارند. طراحی مداخلات آموزشی مبتنی بر این سازه ها در محیط های مدرسه ای پیشنهاد می شود. این مطالعه با پر کردن خلأ پژوهشی در بررسی تعامل ذهنی سازی و تنظیم هیجان، گامی مؤثر در جهت درک مکانیسم های زیربنایی این اختلالات برداشته است.

هدف این پژوهش، بررسی رابطه امید به تحصیل و بهزیستی تحصیلی با نقش واسطه گری اشتیاق تحصیلی بود. روش پژوهش توصیفی-همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش، تمامی دانش آموزان متوسطه دوم شهر شیراز در سال تحصیلی 1404-1403 بودند که از بین آن ها 516 دانش آموز (223 پسر و 293 دختر) با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی چندمرحله ای انتخاب شدند و به پرسش نامه های امید به تحصیل (AHQ) خرمایی و کمری (1396)، بهزیستی تحصیلی (AWBQ) تومینن- سوینی و همکاران (2012) و اشتیاق تحصیلی (AEQ) فردریکز و همکاران (2004) پاسخ دادند. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش تحلیل معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزارهای SPSS-26 و AMOS-24 استفاده شد. یافته ها نشان دادند که مدل پژوهش با داده های جمع آوری شده برازش مطلوبی دارد. امید به تحصیل دارای تاثیر مثبت و معنی دار بر اشتیاق تحصیلی و اشتیاق تحصیلی نیز دارای تاثیر مثبت و معنی دار بر بهزیستی تحصیلی بود. هم چنین، بررسی مسیر غیرمستقیم متغیر برون زاد (امید به تحصیل) بر متغیر درون زاد نهایی (بهزیستی تحصیلی)، نشان داد که امید به تحصیل از طریق اشتیاق تحصیلی دارای تاثیر غیرمستقیم معنی دار بر بهزیستی تحصیلی بود. در مجموع، یافته های پژوهش حاضر حاکی از آن است که امید به تحصیل از طریق تقویت اشتیاق تحصیلی، می تواند نقش موثری در ارتقای بهزیستی تحصیلی ایفا کند. این نتیجه بیانگر آن است که مؤلفه های انگیزشی درونی، همچون امید و اشتیاق، نه تنها با عملکرد تحصیلی بلکه با سلامت روانی دانش آموزان نیز پیوند دارند و باید در برنامه ریزی های آموزشی مورد توجه قرار گیرند.

هدف این پژوهش، بررسی نقش میانجی گری درگیری تحصیلی در رابطه بین شفقت به خود و بهزیستی تحصیلی بود. روش پژوهش برحسب هدف، کاربردی و برحسب شیوه گردآوری اطلاعات، توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش، تمامی دانش آموزان دوره دوم متوسط شهر شیراز در سال تحصیلی 1404-1403 بودند که از بین آن ها 516 دانش آموز (223 پسر و 293 دختر) با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی چندمرحله ای انتخاب شدند و به پرسش نامه های شفقت به خود، بهزیستی تحصیلی و درگیری تحصیلی پاسخ دادند. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش تحلیل معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزارهای SPSS (ویرایش 26) و AMOS (ویرایش 24) استفاده شد. یافته ها نشان دادند که مدل پژوهش با داده های جمع آوری شده برازش مطلوبی دارد. همچنین، یافته ها نشان دادند که شفقت به خود دارای تاثیر مثبت و معنی دار بر درگیری تحصیلی و درگیری تحصیلی نیز دارای تاثیر مثبت و معنی دار بر بهزیستی تحصیلی بود. به علاوه، بررسی مسیر غیرمستقیم متغیر برون زاد (شفقت به خود) بر متغیر درون زاد (بهزیستی تحصیلی)، نشان داد که شفقت به خود از طریق درگیری تحصیلی دارای تاثیر غیرمستقیم معنی دار بر بهزیستی تحصیلی بود. در مجموع، یافته های پژوهش حاضر بیانگر اهمیّت توجه به نقش شفقت به خود و درگیری تحصیلی در افزایش بهزیستی تحصیلی دانش آموزان است.

زمینه و هدف: هدف این مطالعه مقایسه رشد ابعاد شناختی و عاطفی نظریه ذهن بین کودکان معمولی، دوقلوهای همسان و ناهمسان با کودکان پرورشگاهی بود تا مشخص گردد که این رشد تا چه حد تحت تاثیر عامل توارث و تا چه حد تحت تاثیر عامل محیط می باشد. روش : در این مطالعه علی – مقایسه ای، عملکرد 96 کودک چهار تا شش ساله که بر اساس نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند در آزمایه های شناختی و عاطفی نظریه ذهن با هم مقایسه شدند. مهارت های کلامی به عنوان یک متغیر تعدیل کننده در رشد نظریه ذهن با کمک دو خرده مقیاس کلامی آزمون هوشی وکسلر کودکان اندازه گیری و داده های آن از راه تحلیل کوواریانس کنترل شد. یافته ها: یافته ها حاکی از آن بود که در نظریه ذهن بین کودکانی که در خانواده خود پرورش یافته بودند (اعم از دوقلوها و کودکان معمولی) با کودکان پرورشگاهی تفاوتی معنادار وجود نداشت. بین کودکان معمولی و دوقلوهای همسان و ناهمسان در بعد شناختی نظریه ذهن تفاوتی معنادار وجود نداشت ولی بین دوقلوی همسان با کودکان معمولی و ناهمسان در بعد عاطفی نظریه ذهن تفاوتی معنادار وجود داشت. نتیجه گیری: به طور کلی نتایج نشان داد که در مقایسه با عامل توارث، محیط در صورت حذف اثر رشد کلامی نقش کمرنگ تری در پرورش نظریه ذهن کودکان دارد.