شناسایی مؤلفه های توسعه ی شهر فراگیر با تأکید بر حقوق شهروندی بازشناسی حس معنویت در فرایند شناخت (نمونه موردی: بازار تاریخی تبریز)(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
جغرافیا و توسعه فضای شهری سال ۱۲ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۴ (پیاپی ۳۱)
136 - 157
حوزههای تخصصی:
حس معنویت، منسوب شدن به حقیقت ذاتی و مطلق در برابر امورمادی، ظاهری و صوری است. در واقع این امر قابلیت جلوه گری در محسوسات بی شماری دارد تا انسان با احساس تأثیر عمیق و ابتهاج، صاحب یک تجربه ارتباط معنادار با خود، دیگران، جهان و قدرت برتر شود که بصورت واکنش ها، روایات و اعمال بیان می شود. تجربه احساسات، از طریق تجربه در فضا ایجاد می شود و معماری با ظهور واقعیت س ه جهان جس مانی، خیالی و عقل ی، همچون پلی از قلمرو معنوی با فضای ذهنی فرد ارتباط برقرار می کند و او را به شناخت می رساند. پژوهش با هدف تحکم حس معنویت در کالبد معماری، به دنبال فرایند شناخت این حس مخاطب در فضایی با کاربری غیرمذهبی بود که بازار تاریخی تبریز با انواع عملکردهای مختلف، موردبررسی قرار گرفت تا درصدد پاسخگویی به این پرسش برآید که «حس معنویت در گذار از مراحل احساس تا شناخت توسط مخاطب، چگونه است؟». در این راستا، پژوهش در قالب کیفی، ترکیبی از تحقیق بنیادی و اکتشافی در دو مرحله کاوش نظری و عملی صورت گرفت. کاوش نظری به صورت توصیفی تحلیلی، به جمع آوری اطلاعات کتابخانه ای پرداخته و سپس کاوش عملی به صورت اکتشافی، با روش پدیدارشناختی از طریق مصاحبه نیمه ساختاری در چهار سطح (احساس،ادراک، تعقل و شهود) با نمونه گیری گلوله برفی تا رسیدن به اشباع نظری (10نفر)، صورت گرفت. تحلیل کیفی تفسیری داده ها به روش ون منن از طریق کدگذاری در سه مرحله باز، محوری و گزینشی انجام شد. در نتیجه، تجربه افراد توسط 5درونمایه اعم از بیناذهنیت(در ارتباط با دیگران)، تقدس گرایی(در ارتباط با خداوند)، تنوع گرایی، تاریخ گرایی و حس مکان (در ارتباط با جهان و دیگران) مشخص گردید.