باورهای فراشناختی مثبت

هدف اصلی این پژوهش، تعیین میزان اثربخشی درمان فراشناختی (MCT) در تغییر سطح باورهای فراشناختی منفی و مثبت و نگرانی از تصویر بدنی (BICI) دانش آموزان دختر افسرده مقطع متوسطه دوم شهر خرم آباد بود. این پژوهش به صورت شبه تجربی بود که در آن از طرح پیش آزمون - پس آزمون با گروه کنترل استفاده شد. نمونه پژوهش 40 آزمودنی بود که از میان دانش آموزان دختر دبیرستانی دارای افسردگی شهر خرم آباد انتخاب و به صورت تصادفی در گروه های آزمایش (درمان فراشناختی) و گواه گمارده شدند. در مرحله مداخله گروه آزمایش به مدت 9 جلسه 2 ساعته تحت درمان فراشناختی قرار گرفتند. در طی این مدت گروه کنترل هیچ نوع مداخله ای دریافت نکرد. برای جمع آوری داده ها از مقیاس تصویر بدنی (BII) فیشر (1979)، پرسشنامه افسردگی بک (1988) و مقیاس باورهای فراشناختی ولز وکاترایت – هاتن (۲۰۰۴) در مراحل پیش آزمون و پس آزمون برای دو گروه آزمایشی و گواه استفاده شد. داده های پژوهش با روش تحلیل کواریانس تجزیه و تحلیل شدند. تحلیل داده ها به کمک نرم افزار (SPSS.21) انجام گرفت. نتایج تحلیل کوواریانس تفاوت معنی داری بین دو گروه نشان داد. یافته ها حاکی از آن بود که درمان فراشناختی در کاهش نگرانی از تصویر بدنی (BICI) و باورهای فراشناختی منفی و همچنین افزایش باورهای فراشناختی مثبت، اثربخش است.

هدف از انجام این پژوهش، آزمون برازندگی مدل مفروض درگیری تحصیلی بر اساس کارکردهای اجرایی و باورهای فراشناختی مثبت با توجه به نقش میانجی گری تاب آوری شناختی در دانشجویان بود. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و توصیفی از نوع همبستگی و مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی ایران تشکیل می دهند که در سال 1404 - 1403 مشغول به تحصیل بودند. نمونه ای به تعداد 208 نفر در نظر گرفته شد که به شیوه نمونه گیری تصادفی خوشه ای انجام شد. به منظور جمع آوری داده از پرسش نامه درگیری تحصیلی ریو (۲۰۱۳)، پرسش نامه تاب آوری شناختی اسمیت (2015)، پرسش نامه باورهای فراشناختی مثبت ولز در سال (۱۹۹۷) و پرسش نامه کارکرد اجرایی بارکلی (۲۰۱۱) جهت جمع آوری اطلاعات استفاده کردیم. از نرم افزار 26 - spss و pls برای تحلیل داده ها و برازش مدل استفاده شد. داده ها به روش ماتریس همبستگی و مدل یابی معادلات ساختاری تحلیل شد. یافته ها نشان داد که شاخص های ضریب استاندارد و مستقیم کارکردهای اجرایی (05/0 P< و 20/0=β)، باورهای فراشناختی مثبت (05/0 P< و 18/0=β) و تاب آوری شناختی (001/0 P< و 50/0=β) بر درگیری تحصیلی اثر مستقیم و معنادار دارد. ضریب استاندارد و مستقیم کارکردهای اجرایی (001/0 P< و 45/0=β)، باورهای فراشناختی مثبت (001/0 P< و 39/0=β) بر تاب آوری شناختی اثر مستقیم و معنادار دارد. مسیرهای غیرمستقیم از طریق تاب آوری شناختی نیز معنادار بودند؛ به گونه ای که کارکردهای اجرایی (001/0 P< و 22/0=β) و باورهای فراشناختی (001/0 P< و 19/0=β) با واسطه تاب آوری شناختی اثر غیرمستقیمی بر درگیری تحصیلی داشتند. یافته های این پژوهش نقش مؤثر توانمندی های شناختی و فراشناختی را در درگیری تحصیلی تأیید می کند و بر اهمیت تقویت تاب آوری شناختی در مداخلات آموزشی تأکید دارد.