روشها و مدل های روانشناختی (دانشگاه آزاد مرودشت)

زمینه و هدف: هدف این مطالعه مقایسه رشد ابعاد شناختی و عاطفی نظریه ذهن بین کودکان معمولی، دوقلوهای همسان و ناهمسان با کودکان پرورشگاهی بود تا مشخص گردد که این رشد تا چه حد تحت تاثیر عامل توارث و تا چه حد تحت تاثیر عامل محیط می باشد. روش : در این مطالعه علی – مقایسه ای، عملکرد 96 کودک چهار تا شش ساله که بر اساس نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند در آزمایه های شناختی و عاطفی نظریه ذهن با هم مقایسه شدند. مهارت های کلامی به عنوان یک متغیر تعدیل کننده در رشد نظریه ذهن با کمک دو خرده مقیاس کلامی آزمون هوشی وکسلر کودکان اندازه گیری و داده های آن از راه تحلیل کوواریانس کنترل شد. یافته ها: یافته ها حاکی از آن بود که در نظریه ذهن بین کودکانی که در خانواده خود پرورش یافته بودند (اعم از دوقلوها و کودکان معمولی) با کودکان پرورشگاهی تفاوتی معنادار وجود نداشت. بین کودکان معمولی و دوقلوهای همسان و ناهمسان در بعد شناختی نظریه ذهن تفاوتی معنادار وجود نداشت ولی بین دوقلوی همسان با کودکان معمولی و ناهمسان در بعد عاطفی نظریه ذهن تفاوتی معنادار وجود داشت. نتیجه گیری: به طور کلی نتایج نشان داد که در مقایسه با عامل توارث، محیط در صورت حذف اثر رشد کلامی نقش کمرنگ تری در پرورش نظریه ذهن کودکان دارد.

زمینه و هدف: این پژوهش با هدف تعیین اثربخشی آموزش تنظیم هیجان بر اشتیاق تحصیلی، استرس تحصیلی و عملکرد تحصیلی انجام شد. روش : پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با پیش آزمون – پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش تمامی دانش آموزان دختر شهر تبریز در سال تحصیلی 1402-1403 بودند. برای انتخاب نمونه 30 نفر از دانش آموزان دختر به صورت هدفمند بر اساس ملاک ورود (نمرات پایین در عملکرد و اشتیاق تحصیلی و نمرات بالاتر در استرس تحصیلی) انتخاب و به روش تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسش نامه اشتیاق دانش آموز در مدرسه تحصیلی فردریکز، بلومنفیلد و پاریس، پرسش نامه عملکرد تحصیلی فام و تیلور و پرسش نامه استرس تحصیلی زاژاکووا و همکاران و بسته آموزشی تنظیم هیجان گراس بود. بمنظور تحلیل داده ها از تحلیل کواریانس استفاده شد. یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که آموزش تنظیم هیجان بر ابعاد اشتیاق تحصیلی (اشتیاق رفتاری، عاطفی و شناختی) (001/0P<)، کاهش استرس تحصیلی (001/0P<) و ابعاد بهبود عملکرد تحصیلی (خودکارآمدی، تأثیرات هیجانی، برنامه ریزی، فقدان کنترل پیامد و انگیزش) (001/0P<) دانش آموزان موثر است. نتیجه گیری: می توان از آموزش تنظیم هیجان برای بهبود عملکرد و اشتیاق تحصیلی و کاهش استرس تحصیلی دانش آموزان بهره برد.

هدف از پژوهش حاضر، تبیین عزت نفس براساس ویژگی های شخصیت با میانجی گری رضایت از تصویر بدن بود. پژوهش حاضر، در زمره پژوهش های توصیفی از نوع همبستگی با روش مدل یابی معادلات ساختاری است. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان دختر متوسطه دوم شهر تهران هستند، که در سال (1402-1401) مشغول به تحصیل بودند و از بین آن ها 410 آزمودنی با روش نمونه گیری تصادفی مرحله ای در میان مناطق جغرافیایی شمال، جنوب، شرق و غرب و مرکز تهران، انتخاب شدند و از پرسشنامه های عزت نفس روزنبرگ (1965)، پرسشنامه ابعاد دلبستگی بزرگسالان هازان و شیور (1990) و پرسشنامه رضایت از تصویر بدن (2002)، برای گردآوری داده ها استفاده شد. تحلیل داده ها با استفاده از روش معادلات ساختاری با نرم افزار SPSS-27 و AMOS-26 انجام شد. یافته ها نشان داد که مسیر مستقیم متغیر روان رنجورخویی، به صورت منفی و مسیر مستقیم گشودگی، به طور مثبت با متغیر عزت نفس معنی دار است و مسیر مستقیم متغیر موافق بودن، وجدان مندی و برون گرایی به متغیر عزت نفس معنی دار نیست. همچنین، مسیر مستقیم متغیر رضایت از تصویر بدن به متغیر عزت نفس معنی دار بود و مسیر غیرمستقیم ویژگی های شخصیتی به عزت نفس از طریق رضایت از تصویر بدن تائید شد و رضایت از تصویر بدن نقش میانجی در رابطه بین ویژگی های شخصیتی و عزت نفس داشت. بنابراین طبق نتایج حاصل، به درمانگران پیشنهاد می شود که با تدوین برنامه ها و مداخلات هدفمند به نوجوانان، در جهت بهبود رضایت از تصویر بدن و تعدیل مشکلات شخصیتی و کمبود عزت نفس، می توانند نقش مهمی را در کاهش تأثیرات منفی این پدیده ها بر عزت نفس و مسائل روانشناختی کلی ایفا کنند.

مقدمه: تنظیم هیجان موثر شامل تعدیل پاسخ های هیجانی به موقعیت های مختلف است و پیامدهای روان شناختی مثبت و منفی دارد. ابزارهای رایج اغلب نمی توانند بین هیجانات مثبت و منفی تمایز قائل شوند. پرسش نامه شایستگی تنظیم هیجان پرث این شکاف را با ارزیابی شایستگی تنظیم هیجان برای هر دو هیجانات مثبت و منفی برطرف می کند. مطالعه حاضر با هدف بررسی ویژگی های روان سنجی نسخه فارسی پرسش نامه شایستگی تنظیم هیجان پرث در بین دانشجویان ایرانی صورت گرفت. روش: در این مطالعه روان سنجی تعداد 467 نفر از دانشجویان دانشگاه شیراز شرکت کردند. آن ها نسخه فارسی پرسش نامه شایستگی تنظیم هیجان پرث و پرسش نامه تنظیم هیجان گراس و جان را تکمیل کردند. پایایی با استفاده از آلفای کرونباخ و روایی سازه از طریق تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی مورد ارزیابی قرار گرفت. روایی همزمان نیز از طریق نمرات پرسش نامه شایستگی تنظیم هیجان پرث با نمرات پرسش نامه تنظیم هیجان مورد بررسی قرار گرفت. نتایج: انجام تحلیل عاملی اکتشافی بر روی نیمی از داده ها، یک ساختار هشت عاملی را مطابق با ساختار پرسشامه اصلی شناسایی و 48/65 درصد از واریانس کل را تبیین کرد. انجام تحلیل عاملی تاییدی بر روی نیمی دیگر از داده ها، مدل هشت عاملی و برازش آن را تایید کرد. مقدار آلفای کرونباخ از 75/0 تا 83/0 در زیرمقیاس ها متغیر بود. همبستگی معنادار نمرات ابزار مذکور با پرسش نامه گراس و جان نیز حاکی از روایی همزمان پرسش نامه تنظیم هیجان پرت بود. نتیجه گیری: یافته ها روایی و پایایی نسخه فارسی پرسش نامه تنظیم هیجان پرت را به عنوان یک ابزار مناسب برای ارزیابی شایستگی تنظیم هیجان در دانشجویان ایرانی تایید کردند. این ابزار یک روش نیرومند برای اندازه گیری توانایی های تنظیم هیجانات مثبت و منفی ارائه می دهد.

مقدمه: مصرف مواد در نوجوانان تبدیل به یک مشکل بین المللی با هزینه های گزاف در ابعاد فردی و اجتماعی شده است. نوجوانانی که مصرف کننده مواد هستند بیشتر به ناهنجاری های رفتاری و مشکلات سلامت روان مبتلا می شوند. از این رو، این مطالعه با هدف بررسی روابط ساختاری گرایش به مواد بر اساس حل مسئله و تحمل پریشانی با نقش میانجی ابراز وجود در نوجوانان انجام گرفت. روش: روش این مطالعه همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش دانش آموزان مشغول به تحصیل در مدارس متوسطه اول و دوم شهر بجنورد در سال تحصیلی 1402-1401 بود که از میان آن ها 207 دانش آموز به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و در پژوهش شرکت داده شدند. داده ها بوسیله پرسشنامه گرایش به اعتیاد فرجاد، سیاهه حل مسئله هپنر و پترسن، مقیاس تحمل پریشانی سیمونز و گاهر و سیاهه ابراز وجود گمبریل و ریچی جمع آوری شد. داده ها با استفاده از مدل یابی ساختاری در نرم افزار 23Spss- و 8.8Lisrel- تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: یافته ها نشان دادند که بین گرایش به مصرف مواد با حل مسئله، تحمل پریشانی هیجانی و ابراز وجود ارتباط منفی و معنی دار وجود دارد. نتایج تحلیل ساختاری نشان داد که حل مسئله و تحمل پریشانی هیجانی علاوه بر اثر مستقیم، به طور غیرمستقیم و از طریق ابراز وجود نیز بر گرایش به مصرف مواد تاثیر می گذارند. نتیجه گیری: تقویت مولفه های ابراز وجود همراه با بهبود استراتژی های حل مسئله و تحمل پریشانی می تواند به عنوان مکانیسم های پیشگیرانه مؤثر در کاهش گرایش به مواد عمل کنند.

تحقیق حاضر به دنبال پاسخ گویی به این سوال که آیا آموزش مبتنی بر تاب آوری روانشناختی می تواند بر خودتمایز یافتگی و ناپایداری ازدواج زنان خیانت دیده موثر باشد یا خیر، پرداخته است.تحقیق حاضر یک مطالعه نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل 30 نفر از بین 100 نفر از زنان واجد شرایط بودند که در سه ماهه اول سال 99، به دلیل خیانت به مرکز مشاوره آفاق شیراز مراجعه کرده بودند. این 30 نفر به صورت تصادفی انتخاب شدند.سپس با توجه به کسب نمره پایین در پرسشنامه خودتمایزیافتگی و نمره بالا در پرسشنامه ناپایداری ازدواج برای شرکت در جلسات آموزشی انتخاب شدند. سپس نمونه ها برای انجام آزمایش به صورت تصادفی به دو گروه 15 نفره (گروه کنترل 15 نفر و گروه آزمایش15 نفر) گمارده شدند. ابزار تحقیق پرسشنامه خودتمایزیافتگی اسکورن و فریدمن و پرسشنامه ناپایداری ازدواج ادواردز، جانسون و بوث بود.یافته های این تحقیق نشان می دهد که آموزش تاب آوری روانشناختی به طور قابل توجهی به بهبود خودتمایز یافتگی و کاهش ناپایداری عاطفی در زنان خیانت دیده کمک کرده است. این نتایج نشان دهنده اثربخشی مداخلات روانشناختی در تقویت توانمندی های فردی و بهبود پایداری روابط زناشویی در مواجهه با بحران های عاطفی است.