روشها و مدل های روانشناختی (دانشگاه آزاد مرودشت)

زمینه و هدف: حیات و بقاء هر سازمان تا حد زیادی به صلاحیت حرفه ای کارکنان آن سازمان بستگی دارد. از این رو، هدف این پژوهش طراحی مدل صلاحیت حرفه ای کارکنان سازمان تامین اجتماعی شهر شیراز بود. روش: روش پژوهش به صورت کیفی با استفاده از تکنیک تحلیل مضمون بوده و نمونه گیری به شیوه اشباع نظری انجام شد که در نتیجه آن، نمونه آماری پژوهش از 16 نفر از مدیران سازمان تامین اجتماعی شهر شیراز تشکیل شد. جهت جمع آوری داده ها از چک لیستی استفاده شد که در نتیجه بررسی 128 مقاله منتشرشده 5 سال اخیر در پایگاه های معتبر داخل کشور تهیه شد. کلید واژه های انتخاب شده برای جستجوی مقالات، 4 کلید واژه صلاحیت، حرفه ای، سازمان و تامین اجتماعی بود و روش تحلیل داده ها، براساس تحلیل مضمون با تکیه بر شبکه مضامین بود. یافته ها: یافته ها نشان داد مدل صلاحیت حرفه ای براساس نظر خبرگان و تکنیک شبکه مضامین، دارای 11 مضمون سازمان دهنده بوده که در دو مضمون فراگیر اثرگذار (6 مضمون) و اثرپذیر (5 مضمون) قرار گرفتند. 5 مضمون سازمان دهنده روان شناختی، اجتماعی، سازمانی، فردی، اقتصادی-سیاسی و آموزشی با پوشش 125 مضمون پایه نقشی تعیین کننده در صلاحیت حرفه ای کارکنان داشته که به نوبه خود عوامل روان شناختی، اجتماعی، سازمانی، فردی و اقتصادی-سیاسی درون سازمان را با پوشش 74 مضمون پایه، تحت تاثیر قرار می دهند. نتیجه گیری: براساس یافته ها، در هر دو مضمون فراگیر، مضمون سازمان دهنده عوامل سازمانی، فردی و روان شناختی براساس تعداد مضامین پایه شناسایی شده به ترتیب، اولویت اول تا سوم را به خود اختصاص دادند. مدل طراحی شده در این پژوهش می تواند زیربنای ساخت ابزاری به منظور اندازه گیری صلاحیت حرفه ای کارکنان سازمان تامین اجتماعی قرار گیرد.

زمینه و هدف: پیشرفت تحصیلی آرزوی بزرگ همه والدین برای فرزندان شان است و به عوامل زیادی بستگی دارد. هدف این پژوهش مدل سازی روابط ساختاری توانایی های شناختی با پیشرفت تحصیلی با میانجی گری نقش خوش بینی علمی در دانش آموزان دبیرستانی بود. روش : روش توصیفی از نوع همبستگی بر اساس مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل کلیه 1361 دانش آموز پسر مقطع راهنمایی متوسطه نهم شهر بابل در سال تحصیلی 1391 بود که از بین آنها به روش خوشه ای دومرحله ای تعداد 250 نفر انتخاب شدند. به منظور گردآوری داده ها از مقیاس عملکرد تحصیلی فام و تیلور، پرسش نامه توانایی های شناختی نجاتی و مقیاس خوش بینی تحصیلی تشانن-موران و همکاران استفاده شد. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از روش تحلیل معادلات ساختاری استفاده شد. یافته ها: یافته ها نشان داد که بین توانایی های شناختی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دوره اول متوسطه رابطه وجود دارد. هم چنین، توانایی های شناختی با میانجی گری نقش خوش بینی علمی دانش آموزان متوسطه بر پیشرفت تحصیلی تأثیر بسزایی دارد. نتیجه گیری: پیشنهاد می شود معلمان با میانجیگری خوش بینی علمی بر روی توانایی های شناختی فراگیران کار کنند تا آنها به پیشرفت تحصیلی بالقوه خود برسند.

زمینه و هدف: به دلیل آنکه تقویت سه کارکرد اجرایی مرکزی شامل حافظه فعال، بازداری پاسخ و انعطاف پذیری شناختی بنا بر نظریه خودتنظیمی زمانی هال و فونگ، الگوی عصب روان شناختی مهار وزن گتنز و گورین و الگوی نظری دیاموند دارای توان لازم برای ارتقاء رفتارهای سالم و سلامت روانی فرض شده است، هدف این پژوهش استفاده از این توان بالقوه به منظور طراحی یک بسته بازی درمانی برای کودکان چاق بود. روش : در قالب یک طرح ترکیبی، در مرحله نخست با نظرسنجی در مورد بسته بازی درمانی طراحی شده از 11 متخصص انتخاب شده به روش نمونه گیری هدفمند از جامعه روانشناسان شهرهای اصفهان و تهران، با استفاده از پرسشنامه سنجش روایی محتوا و فهرست تطبیق سنجش تناسب پذیری مواد، روایی محتوا و تناسب بسته بررسی شدند. در مرحله دوّم با اجرای بسته در قالب یک طرح شبه-آ زمایشی بر 16 زوج والد-کودک انتخاب شده به روش نمونه گیری در دسترس از جامعه مراجعه کنندگان به مراکز سلامت ایرانیان-شهر اصفهان، توسط سیاهه رتبه بندی رفتار کارکرد اجرایی و مقیاس تناسب پذیری-قابلیت پذیرش، روایی سازه و تناسب بسته مورد سنجش قرار گرفتند. یافته ها: نتایج این پژوهش در وهله نخست، حاکی از مطلوب بودن روایی محتوا و تناسب بسته طراحی شده (88/0CVI=، 89/0CVR=؛ 60/1S=)، از دید متخصصان بود و در وهله دوّم، کفایت روایی سازه بسته را از طریق آثار معنادار اجرای آن بر تقویت سه کارکرد اجرایی مرکزی (05/0P<)، و تناسب آن (85/2S=) از دید شرکت کنندگان نشان داد. نتیجه گیری: یافته های پژوهش، با نشان دادن توان بسته بازی درمانی طراحی شده برای تاثیرگذاری بر کارکردهای اجرایی کودکان چاق، حاکی از امکان استفاده از آن در کاربست های بالینی توسط پژوهشگران علاقمند است.

زمینه و هدف: این پژوهش با هدف بررسی رابطه بین هوش هیجانی و بهزیستی ذهنی با نقش واسطه ای سرمایه اجتماعی در بین دانشجویان انجام شده است. روش : این پژوهش از نوع مدل یابی معادلات ساختاری و جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان دانشگاه شیراز در دوره کارشناسی در سال تحصیلی 1403- 1402 بود. تعداد 412 نفر با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند و پرسش نامه هوش هیجانی برادبری و گریوز، پرسش نامه بهزیستی ذهنی کییز و ماگیار-موئه و پرسش نامه سرمایه اجتماعی اونیکس و بولن را تکمیل کردند. تحلیل آماری داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و AMOS نسخه 26 انجام گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد که مدل پژوهش برازش مطلوبی با داده ها دارد و متغیرهای هوش هیجانی و سرمایه اجتماعی در مجموع 64 درصد از واریانس بهزیستی ذهنی را تبیین می کنند. هوش هیجانی به طور مستقیم و غیرمستقیم بر بهزیستی ذهنی تاثیر می گذارد و سرمایه اجتماعی این رابطه را میانجی گری می کند. نتیجه گیری: هوش هیجانی هم به طور مستقیم بر بهزیستی ذهنی افراد تاثیر می گذارد و هم به طور غیرمستقیم از راه تقویت سرمایه اجتماعی آن را تحت تاثیر قرار می دهد. بنابراین، با ارتقای هوش هیجانی و سرمایه اجتماعی در بین دانشجویان، می توان به طورقابل توجهی بهزیستی ذهنی آن ها را ارتقا داد.

زمینه و هدف: در سال هاى اخیر در بین رسانه هاى ارتباطی، شبکه هاى اجتماعی مجازى گسترش زیادى یافته اند. در این راستا، در این پژوهش به آزمون مدل علی عوامل مؤثر بر استفاده از شبکه های اجتماعی مجازی با میانجی گری نگرش به شبکه های اجتماعی مجازی پرداخته شده است. روش : این پژوهش از نظر روش، همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری بوده است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانشجویان کارشناسی پیوسته فرهنگیان شهر شیراز در سال تحصیلی 1403-1402 بودند. از بین آن ها با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی 211 دانشجو (137 دانشجوی دختر و 74 دانشجوی پسر) انتخاب شدند. ابزار سنجش، پرسش نامه میزان و نگرش به استفاده از شبکه های اجتماعی و پرسش نامه عوامل مؤثر بر استفاده از شبکه های اجتماعی مجازی بود. یافته ها: تحلیل های الگویابی معادلات ساختاری برازندگی الگوی پیشنهادی را با داده ها مورد حمایت قرار دادند. نتایج نشان داد که عوامل مؤثر بر میزان استفاده از شبکه های اجتماعی بر نگرش به شبکه های اجتماعی اثر مثبت و معنی دار و نگرش به شبکه های اجتماعی بر میزان استفاده از آن ها اثر مثبت و معنی دار دارد. هم چنین، نتایج نشان داد که عوامل مؤثر بر استفاده از شبکه های مجازی با واسطه گری نگرش به شبکه ها به صورت مثبت و غیرمستقیم بر میزان استفاده از شبکه های مجازی اثرگذار است. نتیجه گیری: در این مطالعه تلاش شد تا بر اساس مدل پذیرش فناوری، چارچوب مناسبی برای درک و تبیین عوامل تأثیرگذار بر رفتار دانشجویان در استفاده از شبکه های اجتماعی مجازی تدوین و آزمون شود. با توجه به تأیید تمامی روابط پیش بینی شده در مدل از یک سو و میزان واریانس مناسب تبیین شده در مدل از سوی دیگر می توان نتیجه گرفت که مدل پذیرش فناوری از اثربخشی و کارایی قابل قبولی در زمینه پیش بینی و تبیین رفتار و نگرش دانشجویان مورد مطالعه در استفاده از شبکه های اجتماعی مجازی برخوردار بود.

زمینه و هدف: پیشگیری از پرخاشگری، بویژه در بین نوجوانان بزهکار اهمیت دارد. بر این اساس، هدف از این پژوهش تدوین بسته آموزشی مبتنی بر مداخلات روان شناختی خردمندانه برای پیشگیری از پرخاشگری نوجوانان بزهکار بوده است. روش: روش این پژوهش از نوع کیفی تحلیل مضمون و تکنیک آتراید استرلینگ و بر مبنای رویکرد قیاسی (مبتنی بر نظریه) بود. بدین منظور بر اساس منابع پژوهشی مرتبط در حوزه مداخلات خردمندانه، با استفاده از روش هدفمند و استفاده از معیار اشباع نظری، 19 مقاله چاپ شده در بازه زمانی سال های 2004 تا 2022 در مجلات معتبر داخل و خارج کشور مورد بررسی قرار گرفت و مضامین مرتبط با این حوزه استخراج شد. برای تحلیل مضامین از نرم افزار انویوو استفاده شد. در فرایند کار 29 مضمون پایه، 8 مضمون سازمان دهنده و 3 مضمون فراگیر شناسایی شدند. در ادامه، بر طبق چارچوب مفهومی به دست آمده، پروتکل مداخله آموزشی برای 6 جلسه تدوین شد. به منظور بررسی روایی محتوایی و اعتبار این بسته آموزشی از ضریب هماهنگی کندال (80/0) و ضریب هولستی (91/0) استفاده شد که حاکی از وضعیت قابل قبولی بودند. یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که پروتکل آموزشی مبتنی بر مداخلات روان شناختی خردمندانه در کاهش پرخاشگری نوجوانان مؤثر بوده است. نتیجه گیری: مؤلفه های ارزش های شخصی و کمک به فرد در مسیر یکپارچگی خود می تواند به نوجوان کمک کند تا ضمن بیان احساس، قدرشناسی از دیگران و در عین حال حفظ ارزش های خود، توانمندی های روانی خود را ارتقا دهد. در این مداخلات بر نیاز نوجوانان به انسجام درونی تأکید شده و به آثار منفی تهدید احساس یکپارچگی فرد به وسیله تجارب منفی گذشته و تبعات ناشی از آن پرداخته شده است. این بسته آموزشی می تواند در تقویت انسجام درونی و ارتقای سلامتی نوجوان مؤثر واقع شود.