کامران حکمت

زمینه و هدف: پیشگیری از پرخاشگری، بویژه در بین نوجوانان بزهکار اهمیت دارد. بر این اساس، هدف از این پژوهش تدوین بسته آموزشی مبتنی بر مداخلات روان شناختی خردمندانه برای پیشگیری از پرخاشگری نوجوانان بزهکار بوده است. روش: روش این پژوهش از نوع کیفی تحلیل مضمون و تکنیک آتراید استرلینگ و بر مبنای رویکرد قیاسی (مبتنی بر نظریه) بود. بدین منظور بر اساس منابع پژوهشی مرتبط در حوزه مداخلات خردمندانه، با استفاده از روش هدفمند و استفاده از معیار اشباع نظری، 19 مقاله چاپ شده در بازه زمانی سال های 2004 تا 2022 در مجلات معتبر داخل و خارج کشور مورد بررسی قرار گرفت و مضامین مرتبط با این حوزه استخراج شد. برای تحلیل مضامین از نرم افزار انویوو استفاده شد. در فرایند کار 29 مضمون پایه، 8 مضمون سازمان دهنده و 3 مضمون فراگیر شناسایی شدند. در ادامه، بر طبق چارچوب مفهومی به دست آمده، پروتکل مداخله آموزشی برای 6 جلسه تدوین شد. به منظور بررسی روایی محتوایی و اعتبار این بسته آموزشی از ضریب هماهنگی کندال (80/0) و ضریب هولستی (91/0) استفاده شد که حاکی از وضعیت قابل قبولی بودند. یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که پروتکل آموزشی مبتنی بر مداخلات روان شناختی خردمندانه در کاهش پرخاشگری نوجوانان مؤثر بوده است. نتیجه گیری: مؤلفه های ارزش های شخصی و کمک به فرد در مسیر یکپارچگی خود می تواند به نوجوان کمک کند تا ضمن بیان احساس، قدرشناسی از دیگران و در عین حال حفظ ارزش های خود، توانمندی های روانی خود را ارتقا دهد. در این مداخلات بر نیاز نوجوانان به انسجام درونی تأکید شده و به آثار منفی تهدید احساس یکپارچگی فرد به وسیله تجارب منفی گذشته و تبعات ناشی از آن پرداخته شده است. این بسته آموزشی می تواند در تقویت انسجام درونی و ارتقای سلامتی نوجوان مؤثر واقع شود.

هدف از انجام پژوهش حاضر، تعیین اثر بخشی آموزش"مدیریت مهارت ودانش رفتار" بر خودکنترلی دستگیر شدگان جرایم اخلاقی بود.جامعه آماری شامل تعداد 150 تن از دختران و زنانی بود که در ظرف زمانی فروردین ماه۱۳۹۷ تا پایان خرداد ماه۱۳۹۷توسط پلیس به مرجع قضایی معرفی و بدون تشکیل پرونده برای حضور درکلاس های مورد نظر هدایت شده و شامل آموزش های فوق گردیده اند که از این میان یک کلاس به تعداد۲۰ نفر مرکب از دختران و بانوانی که می بایست دراین طرح حضور پیداکنند به صورت نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب و در گروه آزمایش قرار گرفتند همچنین یک کلاس۲۰ نفره نیز از این افراد، توام با ثبت نام اولیه بدون ارایه آموزش های مذکور به صورت نمونه گیری داوطلبانه در گروه گواه قرار گرفتند، ابزار سنجش مقیاس خود کنترلی (تانگی ، ۲۰۰۴ ) بود، این طرح پژوهشی شبه آزمایشی بود، در این راستا برای دوگروه دریک مرحله پیش آزمون انجام وبرنامه آموزشی"مدیریت دانش رفتار"دریک دوره زمانی یک هفته ای به مدت۸ ساعت به گروه آزمایش ارایه گردید، پس از پایان دوره ودرمرحله بعدپس آزمون برای هر دو گروه انجام شد. برای برای تحلیل داده ها آز آزمون آماری تحلیل چند متغیره (ANCOVA) استفاده شد، نتایج این مطالعه نشان داد که آموزش مدیریت مهارت و دانش رفتار در خودکنترلی دستگیر شدگان جرایم اخلاقی مؤثر و میزان تأثیر آن ۳۰/۰ بوده است؛ یعنی ۳۰ درصد واریانس نمره های خودکنترلی دستگیر شدگان جرایم اخلاقی، ناشی از عضویت گروهی (تاثیر متغیر مستقل) است.