ناهید اتقیا

پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت کیفی دوره های تحصیلات تکمیلی رشته تربیت بدنی و علوم ورزشی در 22 دانشکده و گروه تربیت بدنی دانشگاه های دولتی کشور انجام شده است. جامعه آماری این تحقیق 563 دانشجوی دوره های تحصیلات تکمیلی (کارشناسی ارشد و دکترای تخصصی تربیت بدنی و علوم ورزشی)، 95 عضو هیئت علمی این دوره ها و 43 مدیر دوره های تحصیلات تکمیلی بود. اهداف پژوهش، شناسایی موارد زیر بوده است: 1) میزان روشن بودن اهداف و رسالت های دوره های تحت بررسی؛ 2) کیفیت فعالیت های آموزشی که مشتمل بر روش های تدریس، محتوای آموزشی، مدیریت کلاس ها و ارزیابی آموزشی است؛ 3) ارتباط با محیط خارج از دانشگاه؛ 4) کیفیت مدیریت و برنامه ریزی این دوره ها؛ 5) کیفیت فضاهای کالبدی، تجهیزات و امکانات آموزشی؛ 6) کیفیت جوّ سازمانی؛ 7) کیفیت فعالیت های پژوهشی و 8) نمادهای انگیزشی در درون دانشگاه ها. ابزار جمع آوری اطلاعات سه پرسشنامه محقق¬ساخته بود. روایی پرسشنامه ها با نظرخواهی از 13 عضو هیئت علمی با گرایش مدیریت ورزشی و مدیریت و برنامه ریزی در آموزش عالی تأیید و اصلاحات لازم اعمال شد. با توجه به حجم محدود سه جامعه تحت مطالعه، شیوه نمونه گیری سرشماری (تمام شماری) بود. روش تحقیق این مطالعه، توصیفی از نوع پیمایشی بود و برای تحلیل داده ها از نرم افزارهای آماری S-plus و SPSS استفاده شد و به اقتضای مراحل تحلیل از آماره های آلفای کرونباخ برای بررسی پایایی شاخص ها و سؤالات ابزار جمع آوری اطلاعات (در مرحله پیش¬آزمون)، از همبستگی برای پایایی و همچنین تبیین ارتباط بین متغیرها و از آمار توصیفی برای توضیح وضعیت کیفیت دوره ها استفاده شد. همچنین، برای بررسی تفاوت معنی دار بین گروه های مختلف تحقیق از آزمون t دو نمونه ای و آنالیز واریانس استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد از نظر شاخص های آگاهی از اهداف و رسالت ها، کیفیت فعالیت های آموزشی، کیفیت ارتباط با محیط، کیفیت مدیریت و برنامه ریزی، کیفیت تجهیزات و فضاهای آموزشی، کیفیت پژوهش و کیفیت نمادهای انگیزشی تفاوت معنی¬داری در سطح 99% اطمینان میان سه گروه تحقیق وجود دارد.

نیاز سنجی یکی از مباحث متنوعی است که با مفاهیمی از جمله برنامه ریزی و پیش بینی اهداف و مقاصد سروکار دارد. مطالعات نشان داده است که نیازسنجی جایگاه مهمی در ارایه خدمات اجتماعی دارد. تربیت بدنی نیز به عنوان شاخه ای از علم تعلیم و تربیت ارایه دهنده خدمات متنوع آموزشی به افراد جامعه است که کاملا در ارتباط با نیازهای افراد می باشد. کشورهایی که در اشاعه ورزش های همگانی موفق هستند، توانسته اند فعالیت های ورزشی تفریحی را از طریق تشخیص نیازها و علایق مردم خود و پاسخگویی مناسب بدانها، توسعه دهند، و از آنجایی که نیازهای مردم در طول زمان تحت تاثیر تغییرات اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی تغییر می کند، لذا ضروری است که برنامه های ورزش همگانی نیز سازگار با آن تغییرات دچار تغییر گردد. از اینرو هدف اصلی این تحقیق، یافتن نیازهای ورزشی و حرکتی بانوان شاغل در دانشگاه الزهرا بوده است، به طوری که محقق به دنبال یافتن میزان رضایت بانوان تحت بررسی از وضعیت موجود خدمات ورزشی در دانشگاه، همچنین دستیابی به نیازهای ورزشی ابراز شده از سوی آنان بوده تا بتواند بر پایه اطلاعات حاصله همچنین با به کارگیری اصول علمی نیازسنجی، راهکارهای کاربردی را در این زمینه ارایه نماید. جامعه آماری این تحقیق را 230 زن شاغل در دانشگاه الزهرا به قرار 91 عضو هیئت علمی و 139 پرسنل اداری و خدماتی از 8 دانشکده و ساختمان های اداری دانشگاه تشکیل می داد که دامنه تغییرات سن آنها بین 20 تا 60 سال گزارش شده بود. روش انجام تحقیق بدین ترتیب بود که پرسشنامه ای براساس اهداف اصلی و ویژه تحقیق تنظیم گردید که شامل عناوینی مبتنی بر تشخیص وضعیت موجود خدمات ورزشی در دانشگاه، تشخیص نیازها و علایق ورزشی و حرکتی بانوان مورد مطالعه و همچنین دستیابی به انتظارات بانوان تحت بررسی در خصوص دریافت خدمات ورزشی از دانشگاه بود. پرسشنامه مذکور پس از انجام مطالعه آزمایشی بر روی 30 پرسنل زن شاغل در دانشگاه و همچنین نظرخواهی از اساتید اهل فن نیازسنجی، مورد اصلاحات لازم قرار گرفت و پس از اطمینان از روایی و اعتبار آن، پرسشنامه نهایی در بین جامعه آماری اصلی توزیع و جمع آوری گردید. محقق پس از استخراج و تحلیل نتایج به دست آمده، و با تکیه بر مبانی نظری موجود در نیازسنجی، راهکارهای کاربردی که قابلیت اجرا در دانشگاه را داشته باشد، از جمله راه ندازی کمیته ورزش و تندرستی بانوان در دانشگاه الزهرا را پیش بینی و پیشنهاد نموده است.

As life grows more mechanized around the world، most individuals tend to lose interest and even the opportunity for an active life style. Subsequently، this leads to many psychological and physical ailments such as: overweight، muscular and joint pains، mental stresses and depression. To surmount the problem، governments and sport administrators in many countries، including Iran، have devised special procedures and methods in order to encourage participation in physical activities. This article aims to introduce and analyze the following items: A throughout survey of the formation of organized sport for all in Iran، especially after the Islamic Revolution. Definition of the organizations and departments concerned with promoting and developing sport for all among all the layers of society، a survey of objectives and performance of sport for all federation for men and the sport for all Association for women in Iran، Investigation of the performance of the concerned departments in promoting and developing sport for all in Iran، an analysis of current condition of sport for all in Iran. This article intends to present suggestions for the promotion and the improvement of sport for all in Iran، based on the identification of strong and weak points in its performance