سید مسلم موسوی تلوکلایی

مبطل بودن گریستن عمدی برای امور دنیایی هنگام نماز همواره از مسائلی بوده که مورد توجه فقیهان امامیه قرار گرفته است. مشهورِ فقهای متأخر با استناد به اجماع یا شهرت، آن را مبطل نماز دانسته اند، اما واکاوی منابع نشان می دهد که ادعای اجماعِ فراگیر در این باب با چالش های جدی مواجه است. مستند روایی بطلان نماز، منحصر به دو روایت ضعیف السند است که خود مورد مناقشه فقیهانی مانند آیت الله بروجردی قرار گرفته است. وی با تمسک به شهرت قدمایی در چارچوب اصول متلقات، کوشیده تا ضعف سندی روایت را جبران کند. با این حال، بررسی دقیق این کتب اصول متلقات نشان می دهد بسیاری از این منابع اساساً متعرض این مسئله نشده اند و تعابیر پراکنده موجود در آن ها نیز بیشتر ناظر به اجتهاد شخصی فقهاست، نه بر تلقی مستقیم از معصوم(ع). بر این پایه، ادعای اجماع در این باب، ناقص و غیرتام به نظر می رسد و شواهد آن عمدتاً در دوره های متأخر فقهی و در میان فقیهان پس از شیخ طوسی ظهور یافته است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی تحلیلی و روش کتابخانه ای در گردآوری داده ها کوشیده است تا ضرورت بازاندیشی در نحوه استناد به شهرت قدمایی و بازگشت به اقوال فقیهان متقدم را به هدف کشف میزان شهرت فتوایی یا اتفاق ایشان بر رأیی واحد، به هدف احراز رأی معصوم(ع)، مورد تأکید قرار دهد.