حیدر لطفی

پژوهش حاضر با هدف شناسایی شناسایی عوامل مؤثر بر بهبود مدیریت یکپارچه توریسم ساحلی با تاکید بر همزیستی اجتماعی جوانان اجرا گردید. روش پژوهش از نوع آمیخته (کیفی-کمی) بود که بخش کیفی آن به صورت تحلیل مضامین انجام گردید. جامعه آماری در بخش کیفی شامل افراد آگاه به موضوع پژوهش بودند که برحسب انتخاب هدفمند، تعداد 20 نفر به عنوان نمونه مشخص گردیدند. همچنین جامعه آماری در بخش کمی پژوهش شامل کلیه گردشگران شهر بندرعباس بودند که از امکانات گردشگری ساحلی این شهر استفاده را داشته اند. با توجه به نامشخص بودن تعداد حجم جامعه و بر اساس روش حجم نمونه کوکران در شرایط نامشخص بودن حجم جامعه؛ تعداد 384 نفر با توجه به روش نمونه گیری دردسترس به عنوان نمونه تحقیق مشخص شدند. درنهایت پس از پخش و جمع آوری پرسشنامه های تحقیق؛ تعداد 370 پرسشنامه مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. ابزار پژوهش شامل مصاحبه های نیمه ساختارمند و پرسشنامه محقق ساخته بود. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از کدگذاری و روش معادلات ساختاری استفاده گردید. تمامی روند تجزیه و تحلیل داده ها در نرم افزارهای اس پی اس اس، پی ال اس و مکس کیو دی ای انجام گرفت. نتایج نشان داد که عوامل شناسایی شده شامل تعالی مدیریتی، تعاملات اجتماعی، نهادینه سازی، بازیابی مخاطب و بهبود محتوا بود. نتایج همچنین نشان داد که نهادینه سازی (934/0=تأثیر) و بازیابی مخاطب (917/0=تأثیر) بیشترین اهمیت را دارا می باشد. این مساله نشان می دهد که در جهت بهبود بهبود مدیریت یکپارچه توریسم ساحلی مبتنی بر استانداردسازی همزیستی اجتماعی جوانان می بایستی به عواملی از جمله نهادینه-سازی و بازیابی مخاطب توجه جدی نمود.

پیشینه و اهداف: منابع انرژی دریای خزر با افزایش مصرف جهانی نفت بیش از گذشته مورد توجه قدرت های عمده بین المللی همچون آمریکا، روسیه، چین، ژاپن و اتحادیه اروپا قرار گرفته است. منطقه آسیای مرکزی به دلیل محصور بودن در خشکی، با محدودیت های ژئوپلیتیکی در دسترسی به دریاهای آزاد مواجه است و مهم ترین چالش این کشورها انتقال نفت و گاز به بازارهای جهانی است. ازاین رو، اتکا به خطوط انتقال انرژی ضرورتی اجتناب ناپذیر است. در کنار این جنبه های ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی، مطالعه جغرافیای انرژی دریای خزر می تواند به عنوان یک موضوع کاربردی در «آموزش جغرافیا» مورد استفاده قرار گیرد؛ زیرا تحلیل موقعیت، مسیرها و محدودیت های فضایی این منطقه به درک بهتر مفاهیم کلیدی مانند ارتباطات فضایی، پویایی های منطقه ای و حتی چالش های محیطی نظیر بحران انرژی کمک می کند. همچنین بررسی جایگاه ایران در این فرآیندها می تواند در آموزش جغرافیا، اهمیت موقعیت راهبردی کشور و نقش آن در مدیریت منابع و امنیت انرژی را برجسته سازد.. روش: : این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی به این پرسش می پردازد که ایران در پروژه های انتقال انرژی حوزه دریای خزر و توسعه ژئواکونومیک آسیای مرکزی چه جایگاهی دارد. روش تحقیق کیفی بوده و داده ها از اسناد و منابع معتبر گردآوری شده است. یافته ها : نتایج نشان می دهد که محدودیت آبراه ها و وابستگی به مسیرهای زمینی، کشورهای آسیای مرکزی را نیازمند مسیرهای ترانزیتی از طریق کشورهای واسطه کرده است. ایران با موقعیت ژئوپلیتیکی ممتاز می تواند نقش مهمی در اتصال این کشورها به آب های آزاد و شبکه های انرژی ایفا کند. نتیجه گیری: : این موضوع علاوه بر اهمیت ژئواکونومیکی، ظرفیت بالایی برای آموزش جغرافیا دارد و می تواند در ارتقای سواد فضایی، درک روابط انسان–محیط و آموزش چالش های منطقه ای مانند بحران آب و انرژی مؤثر باشد.

مسئله نابرابری در بسیاری از کشورها، چالشی اساسی در مسیر توسعه می باشد؛ به ویژه برای آن دسته از کشورها که قلمرو حاکمیت آن ها مناطق جغرافیایی وسیعی را شامل می شود. این نابرابری ها، تهدیدی جدی برای حصول توسعه متعادل و متوازن مناطق است ازاین رو پرداختن به موضوع عدالت فضایی و به تبع آن نابرابری فضایی در مباحث شهری اهمیت بسزایی یافته است. هدف از پژوهش تحلیل فضایی نابرابری ها در کلان شهر تبریز با توجه به شاخص های اجتماعی در سال 1401 می باشد. روش پژوهش، کاربردی از نوع توصیفی- تحلیلی است که برای شناخت و سنجش نابرابری از تکنیک خودهمبستگی فضایی با استفاده از تحلیل لکه های داغ در نرم افزار Arc/GIS استفاده گردیده است. برای شناخت محدوده موردمطالعه از منظر نابرابری های فضایی از اطلاعات بلوک های آماری سال 1401 و از 9 شاخص اجتماعی استفاده گردیده است. یافته ها نشان می دهد که کلان شهر تبریز از نظر وضعیت پراکنش شاخص های اجتماعی از وضعیت مناسبی برخوردار نیست. بر اساس یافته های پژوهش، در توزیع نابرابری اجتماعی بیشترین تعداد بلوک های شهری به بلوک های خیلی محروم و محروم هستند و تنها تعداد ناچیزی از بلوک های شهری را بلوک های کاملاً برخوردار به خود اختصاص داده است. نتیجه مربوط به پهنه بندی نابرابری فضایی بر اساس شاخص های اجتماعی نشان می دهد که بلوک های شهری کاملاً محروم در بلوک های حاشیه ای شهر تبریز گسترش یافته اند درحالی که بلوک های متوسط، برخوردار و کاملاً برخوردار به سمت بلوک های داخل شهر گسترش یافته اند. همچنین نحوه توزیع بلوک ها از نظر مطلوبیت به صورت خوشه ای بوده و دارای همبستگی فضایی می باشد.