اصول و قواعد هشتگانه سلوک عملی از نگاه جنید بغدادی (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
جنید بغدادی از عارفان نامدار و پرتأثیری است که در شکل گیری دیدگاه های عرفانی و تعالیم معنوی اسلام سهم بسزایی داشته است. از تعالیم عملی مهم او در سیروسلوک، قواعد هشتگانه عملی است؛ یعنی دوام وضو، دوام ذکر، دوام خلوت، دوام روزه، دوام صمت، دوام نفی خواطر، دوام دل با شیخ داشتن و دوام رضا به قضای الهی و ترک اعتراض، که اساس سیر معنوی و بنیان الهیات عملی عرفان اسلامی است و در طول تاریخ، در میان بیشتر طریقت ها و سلسله های عرفانی مورد توجه بوده است. دوام وضو و دوام ذکر، همان طهارت ظاهر و باطن و رکن آغازین سلوک است. دوام خلوت همراه با صدق و اخلاص و دوام صوم و صمت و نفی خواطر، مهم ترین عوامل و اصول در رهایی از نفس و شیطان اند. دو اصل آخر، بنیان سلوک بوده و موجب رفع هر نوع خلل در سایر شروط و اصول خلوت اند و درهای لطف و کرم حقّ تعالی و انوار الهی را بر قلب سالک می گشایند و استحقاق تجلّیّات اسمایی و صفاتی را به او می بخشایند. در این باره، تاکنون تحقیق مستقلی انجام نشده، بنابراین در این پژوهش، با بهره از تحقیقات کتابخانه ای براساس منابع عرفانی و با استفاده از روش توصیفی تحلیلی، به تبیین و تحلیل این قواعد و اصول هشتگانه و اهمیت و ضرورت آنها در سیروسلوک و نجات سالک از بند هوی و شیطان و دستیابی او به کمالات معنوی و وصولش به مقام قرب الهی می پردازیم.The Eightfold Principles and Rules of Practical Conduct from the Perspective of Junayd al-Baghdadi
Junayd al-Baghdadi is one of the most renowned and influential mystics in Islamic history, playing a pivotal role in shaping the mystical perspectives and spiritual teachings of Islam. Among his key practical teachings are eight essential principles of conduct, which include: steadfastness in ablution, constancy in remembrance, persistence in solitude, continuity in fasting, perseverance in silence, the negation of thoughts, maintaining a heart connected to the master ( al-shaykh ), and contentment with divine decree, avoiding protest. These principles form the foundation of spiritual progress and the practical theology of Islamic mysticism, having been highly regarded across various mystical orders and traditions. Steadfastness in ablution and remembrance represents the purification of both the outer and inner self, marking the beginning of the mystical path. The principles of persistence in solitude, coupled with honesty and sincerity, fasting, silence, and the negation of thoughts, are crucial for overcoming the ego and resisting the influence of Satan. The final two principles—the connection of the heart to the master and contentment with divine decree—are foundational to the path. They address any shortcomings in the practice of solitude and open the seeker’s heart to divine grace, mercy, and illumination. Together, these principles make the seeker eligible for the manifestations of divine names and attributes. To date, no independent research has fully explored these principles. Therefore, this study, utilizing library research and mystical sources through a descriptive-analytical approach, aims to elucidate and analyze these eight principles. It underscores their significance in freeing the seeker from the shackles of ego and Satan, achieving spiritual perfection, and attaining the station of divine proximity.
تبلیغات
