مقایسه اثربخشی واقعیت درمانی و درمان راه حل محور بر کیفیت زندگی دختران فاقد مادر (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
زمینه: عدم دسترسی به منبع ایمن از جمله مراقب اصلی زمینه را برای آسیب پذیری در برابر اختلالات روانشناختی و کاهش کیفیت زندگی در افراد فراهم می کند. بنابراین زمانی که دسترسی به مادر به عنوان مراقب اصلی امکانپذیر نیست؛ جهت تعدیل آسیب پذیری روانشناختی افراد آموزش و بکارگیری مهارت های روانشناختی می تواند زمینه را برای بهبودکیفیت زندگی فراهم سازد. هدف: این مطالعه با هدف مقایسه اثربخشی واقعیت درمانی و درمان راه حل محور بر کیفیت زندگی دختران فاقد مادر انجام شد. روش: پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش یک مطالعه شبه آزمایشی که با استفاده از یک طرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری 2 ماهه انجام شد. جامعه آماری این پژوهش را کلیه دختران در حال تحصیل فاقد مادر شهر تهران در سال 1403 تشکیل دادند. نمونه پژوهش 45 نفر از دختران نوجوان فاقد مادر شهر تهران بود که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در سه گروه آموزش واقعیت درمانی (15 نفر)، آموز راه حل محور (15 نفر) و گروه گواه (15 نفر) گمارش شدند. گروه های آزمایشی واقعیت درمانی را با توجه به راهنمایی آموزش (گلاسر، 2010) و آموزش راه حل محور را با توجه به راهنمایی آموزش (کورمان و همکاران، 2013) دریافت کردند و گروه گواه مداخله ای دریافت نکرد. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه کیفیت زندگی (ریونز-سیبرر و همکاران، 2008) استفاده شد. داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS.28 و با روش تحلیل واریانس آمیخته با اندازه گیری مکرر و آزمون های تعقیبی بنفرونی مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت. یافته ها: نتایج حاصل از تحلیل واریانس آمیخته با اندازه گیری مکرر نشان داد که آموزش واقعیت درمانی و درمان راه حل محور بر کیفیت زندگی نوجوانان دختر فاقد مادر اثربخش است (05/0 >P). مداخلات آموزشی بعد از 2 ماه بر روی گروه های آزمایشی از پایداری و ثبات برخوردار بود. نتایج آزمون های تعقیبی بنفرونی نشان داد که بین واقعیت درمانی و درمان راه حل محور از نظر اثربخشی بر روی کیفیت زندگی با گروه گواه تفاوت وجود دارد (05/0 >P)، اما بین واقعیت درمانی و درمان راه حل محور از نظر اثربخشی بر روی کیفیت زندگی تفاوت وجود نداشت (05/0 <P). نتیجه گیری: با توجه به این نتایج استفاده از واقعیت درمانی و درمان راه حل محور به عنوان مداخلات روانشناختی مبتنی بر شواهد جهت بهبود کیفیت زندگی نوجوانان که مراقبین اصلی خود را از دست داده اند؛ می تواند بخش مهمی از آسیب پذیری روانشناختی آن ها را در برابر اختلالات روانشناختی کاهش دهد. همچنین به هر میزان این مداخلات در سنین پایین تر انجام شود میزان تأثیرگذاری آن در آینده نیز بیشتر خواهد بود.Comparison of the effectiveness of reality therapy and solution-focused therapy on the quality of life of motherless girls
Background: Lack of access to a secure source, such as the primary caregiver, creates the ground for vulnerability to psychological disorders and decreased quality of life in individuals. Therefore, when access to the mother as the primary caregiver is not possible, training and employing psychological skills can help mitigate the psychological vulnerability of individuals and improve their quality of life.
Aims: This study aimed to compare the effectiveness of reality therapy and solution-focused therapy on the quality of life of motherless girls.
Methods: The research is applied in terms of its goal and is a quasi-experimental study in terms of method, conducted using a pre-test, post-test, and a 2-month follow-up design. The statistical population of this research consisted of all school-going girls without mothers in Tehran in the year 2023. The study sample consisted of 45 adolescent girls without mothers from Tehran, who were selected using convenience sampling and randomly assigned to three groups: reality therapy (15 participants), solution-focused training (15 participants), and a control group (15 participants). In this way, after obtaining the necessary permits, two areas were selected from the 22 districts of Tehran based on accessibility, and after preparing a list of female students without mothers, 45 individuals were selected according to the entry and exit criteria of the study. The experimental groups received reality therapy based on the training guidelines (Glasser, 2010) and solution-focused training based on the training guidelines (Pourdel, & Sodani., 2022), while the control group did not receive any intervention. The intervention group did not receive feedback. Data was collected using the Quality of Life Questionnaire (Ravens-Sieberer et al., 2008). The collected data were analyzed statistically using SPSS software version 28 and with the mixed ANOVA method with repeated measurements and Bonferroni post-hoc tests.
Results: The results of the mixed ANOVA analysis showed that reality therapy and solution-focused therapy are effective on the quality of life of girl adolescents without mothers (P< 0.05). Educational interventions after 2 months showed stability and consistency in the experimental groups. The results of the follow-up tests indicated that there was a difference between reality therapy and solution-focused therapy in terms of effectiveness on quality of life compared to the control group (P< 0.05). However, there was no difference in effectiveness on the quality of life between reality therapy and solution-focused therapy (P> 0.05).
Conclusion: Considering these results, the use of reality therapy and solution-focused therapy as evidence-based psychological interventions to improve the quality of life of adolescents who have lost their primary caregivers can significantly reduce their psychological vulnerability to mental disorders. Moreover, the earlier these interventions are carried out, the greater their impact will be in the future.
تبلیغات
