رابطۀ اعتیاد به شبکه های اجتماعی و نگرانی از تصویر بدن با نقش میانجی گر شفقت به خود و اجتناب تجربه ای در دانشجویان (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
زمینه: با افزایش استفاده از شبکه های اجتماعی و مقایسه های اجتماعی، نگرانی از تصویر بدن به دغدغه ای رایج در میان دانشجویان تبدیل شده است. عوامل روانشناختی مانند شفقت به خود و اجتناب تجربه ای می توانند در شدت و پیامدهای این نگرانی مؤثر باشند. اگرچه پژوهش ها به طور جداگانه به این متغیرها پرداخته اند، بررسی همزمان آن ها می تواند دیدگاه جامع تری از فرآیندهای روانشناختی مرتبط ارائه دهد. هدف: این پژوهش با هدف بررسی رابطه اعتیاد به شبکه های اجتماعی و نگرانی از تصویر بدن با نقش میانجی شفقت به خود و اجتناب تجربه ای در دانشجویان انجام شد. روش: روش پژوهش حاضر، توصیفی-همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش تمامی دانشجویان دانشگاه تبریز در سال تحصیلی 1403-1404 بود که از بین آن ها با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی، تعداد 353 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامه های نگرانی از تصویر بدن (لیتلتون، 2003)، اعتیاد به شبکه های اجتماعی مبتنی بر موبایل (خواجه احمدی و همکاران، 1395)، شفقت به خود (نف، 2003) و اجتناب تجربه ای (گامز و همکاران، 2011) بود. از روش مدل یابی معادلات ساختاری جهت تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزارهای Spss-27 و Amos-26 استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد که اعتیاد به شبکه های اجتماعی (36/0 =β) و اجتناب تجربه ای (29/0 =β) به طور مثبت و شفقت به خود (32/0- =β) به طور منفی بر نگرانی از تصویر بدن اثر مستقیم و معنادار داشتند؛ همچنین اعتیاد به شبکه های اجتماعی به طور منفی بر شفقت به خود (25/0- =β) و به طور مثبت بر اجتناب تجربه ای (54/0- =β) اثر مستقیم و معنادار داشت (05/0 >P). نتیجه گیری: نقص در شفقت به خود و اجتناب تجربه ای نقش کلیدی در رابطه بین اعتیاد به شبکه های اجتماعی و نگرانی از تصویر بدن دارند، لذا توجه به این متغیرها هم در حیطه پیش گیری و هم در حیطه درمان حائز اهمیت است.The Relationship Between Social Media Addiction and Body Image Concern with the Mediating Role of Self-Compassion and Experiential Avoidance in University Students
Background: The escalating utilization of social networking platforms, coupled with the resultant increase in social comparisons, has rendered body image concern a prevalent psychological preoccupation among university students. Salient psychological constructs, such as self-compassion and experiential avoidance, may exert a significant influence on the intensity and sequelae of this concern. While extant research has investigated these variables in isolation, a concurrent examination can yield a more comprehensive understanding of the pertinent psychological processes.
Aims: This study aimed to investigate the relationship between social media addiction and body image concerns, with the mediating roles of self-compassion and experiential avoidance among university students.
Methods: The present research employed a descriptive-correlational design, specifically utilizing structural equation modeling (SEM). The statistical population comprised all students enrolled at the University of Tabriz during the 2024-2025 academic year. From this population, a sample of 353 participants was selected using a multi-stage random cluster sampling method. The instruments utilized in this study included the Body Image Concern Inventory (Littleton et al., 2003), the Mobile-Based Social Media Addiction Questionnaire (Khajeh Ahmadi et al., 2016), the Self-Compassion Scale (Neff, 2003), and the Acceptance and Action Questionnaire-II (Hayes et al., 2011). Structural equation modeling was employed for data analysis using SPSS version 27 and AMOS version 26.
Results: The results indicated that social media addiction (β= 0.36) and experiential avoidance
(β= 0.29) had a significant positive direct effect on body image concerns, while self-compassion
(β= -0.32) had a significant negative direct effect. Additionally, social media addiction had a significant negative direct effect on self-compassion (β= -0.25) and a significant positive direct effect on experiential avoidance (β= 0.54) (P< 0.05).
Conclusion: Deficits in self-compassion and experiential avoidance play a key role in the relationship between social media addiction and body image concerns. Therefore, attention to these variables is essential in prevention and treatment contexts.
تبلیغات
