مقایسه اثربخشی آموزش خودتنظیمی هیجانی و ذهن آگاهی بر تعامل والد- فرزند و انعطاف پذیری شناختی مادران دارای کودکان مبتلا به کم توانی ذهنی خفیف (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
زمینه: داشتن فرزند با نیازهای خاص بر عقاید، باورها، افکار و احساسات آن ها تأثیر قابل ملاحظه ای دارد، تا جایی که مادران چنین کودکانی احساسات مختلفی از جمله سردرگمی، تلخ کامی، تکذیب و انکار، افسردگی، ناامیدی و بسیاری از احساسات منفی متفاوت را تجربه می کنند که این خود بر میزان تاب آوری و رفتار سرسختانه آن ها تأثیر منفی می گذارد، بررسی راهبردهای مؤثر برای تقویت سازگاری شناختی و روابط عاطفی، به منظور ارتقای کیفیت زندگی و کاهش تنش های مادران ضروری است. هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی آموزش خودتنظیمی هیجانی و ذهن آگاهی بر تعامل والد- فرزند و انعطاف پذیری شناختی و مادران دارای کودکان مبتلابه کم توانی ذهنی خفیف انجام شد. روش: روش پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه گواه و پیگیری پنج ماهه سه گروهی بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی مادران دارای کودکان مبتلا به کم توانی ذهنی خفیف مراجعه کننده به مدارس استثنایی شهر سمنان در سال تحصیلی 1403 بودند. از روش نمونه گیری هدفمند استفاده شد. شرکت کنندگان 30 نفر بودند که به صورت تصادفی در سه گروه 10 نفری (دو گروه آزمایش و یک گروه گواه) قرار گرفتند. همه آن ها پرسشنامه انعطاف پذیری شناختی (دنیس و وندروال، ۲۰۱۰) و مقیاس رابطه والد-فرزند (پیانتا، 1994) را تکمیل کردند. از تحلیل واریانس اندازه گیری مکرر به کمک نرم افزار آماری SPSS22 استفاده شد. یافته ها: یافته ها نشان داد که تأثیر آموزش تنظیم هیجان و ذهن آگاهی بر بهبود انعطاف پذیری شناختی و تعامل والد-فرزند و مؤلفه های آن ها در پس آزمون و پیگیری معنادار بود. اثر تعامل زمان و گروه برای انعطاف پذیری شناختی (001/0 =p، 635/66 =F)، نزدیکی (001/0 =p، 883/59 =F)، وابستگی (001/0 =p، 756/36 =F)، تعارض (001/0 =p، 428/25 =F)، رابطه مثبت کلی والد فرزند (001/0 =p، 973/39 =F) معنی دار بود. نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان می دهد هر دو مداخله تنظیم هیجان و ذهن آگاهی در بهبود کلی انعطاف پذیری شناختی و تعامل والد-فرزندمؤثرند، اما این اثربخشی در سطح مؤلفه های خاص محدود است. این یافته ها لزوم ترکیب روش های آموزشی و هدف گذاری مؤلفه های خاص در مطالعات آتی را پررنگ می کند.A Comparison of The Effectiveness of Emotional Self-Regulation Training and Mindfulness on Parent-Child Interaction and Cognitive Flexibility of Mothers of Children With Mild Intellectual Disability
Background: Having a child with special needs has a significant impact on their beliefs, thoughts, and feelings. To the extent that mothers of such children experience various emotions, including confusion, bitterness, denial, depression, hopelessness, and many other negative emotions, which in turn negatively affect their resilience and stubborn behavior, it is necessary to investigate effective strategies to strengthen cognitive adaptation and emotional relationships in order to improve the quality of life and reduce mothers' tensions.
Aims: The present study was conducted with the aim of comparing the effectiveness of emotional self-regulation and mindfulness training on parent-child interaction and cognitive flexibility in mothers with children with mild intellectual disability.
Methods: The research method was a quasi-experimental design with a pre-test-post-test design with a control group and a five-month follow-up of three groups. The statistical population of the study included all mothers of children with mild intellectual disability referred to exceptional schools in Semnan in the academic year 1403. Purposive sampling was used. There were 30 participants who were randomly assigned to three groups of 10 (two experimental groups and one control group). All of them completed the Cognitive Flexibility Questionnaire (Dennis & VanderWaal, 2010) and the Parent-Child Relationship Scale (Pianta, 1994). Repeated measures analysis of variance was used using SPSS22 statistical software.
Results: The findings showed that the effect of emotion regulation and mindfulness training on improving cognitive flexibility and parent-child interaction and their components was significant at post-test and follow-up. The interaction effect of time and group was significant for cognitive flexibility (p= 0.001, F= 635.66), closeness (p= 0.001, F= 883.59), attachment (p= 0.001, F= 756.36), conflict (p= 0.001, F= 428.25), and overall positive parent-child relationship (p= 0.001, F= 973.39).
Conclusion: The results of this study indicate that both emotion regulation and mindfulness interventions are effective in improving overall cognitive flexibility and parent-child interaction, but this effectiveness is limited at the level of specific components. These findings highlight the need to combine educational methods and target specific components in future studies.
تبلیغات
