مسئله

مفهوم قانون در ایران معاصر مبتنی بر چالشی بنیادین تکوین پیدا میکند که حاکی از نوعی واگرایی مفهومی است؛ چرا که مفهوم قانون در تلقی مدرن مبتنی بر رویکردی اومانیستی و سکولار است و ماهیتی اتونوم دارد. مصدر قانون عقل عملی محض است که به تعبیر کانت از هر آنچه غیر از خود عقل است مستقل شده، و به همین دلیل از منابع دینی و وحیانی نیز استقلال تام و تمام دارد و وابستگی به شریعت هویت اتونوم آن را مخدوش می سازد. از طرف دیگر قواعد شرعی کاملا متکی بر منابع وحیانی هستند و مصدر آنها اراده ی الهی است و استقلال آنها از منابع دینی، هویت الهی آنها را زیر سوال میبرد. این واگرایی مفهومی جمع دو نظام هنجاری مدرن و اسلامی را در یک جامعه از نظر منطقی غیرممکن می سازد و از همین رو به مثابه ی ریشه ی مسائل اجتماعی نظام حقوقی – قضایی ایران معاصر قابل بیان است؛ چالشی که زمینه ی مسائل و آسیب های اجتماعی متعدد و متنوعی را به دلیل عدم تناسب دو نظام هنجاری واگرا فراهم میکند؛ مسائلی چون دوگانگی در ارزش های اجتماعی و سبک زندگی، از هم گسیختگی در نظام تربیتی و آموزشی و قضایی، عدم انسجام و کارآمدی دستگاه عدالت کیفری و بحران هویتی جامعه ی ایرانی، از جمله مهمترین مسائلی است که ریشه در چالش مفهومی قانون دارد و حل این مسائل نیز وابسته به بازخوانی عمیق و حل ریشه ای این چالش مفهومی است.

آموزش وپرورش جامعه عشایری، به منزله یکی از سه جامعه ساکن در کشور، امری ضروری است. آموزش ابتدایی عشایر استان خوزستان به منزله یکی از استان های محل سکونت عشایر، با چالش هایی رو به روست که باعث ایجاد اختلال در فرایند آموزش می شوند. هدف اصلی این پژوهش، شناسایی و دسته بندی چالش های آموزش ابتدایی عشایر خوزستان و ارائه الگویی برای مدیریت آن ها بود. این مطالعه یک طرح پژوهش آمیخته اکتشافی متوالی است. در بخش کیفی از تحلیل محتوای کیفی و در بخش کمی از روش توصیفی پیمایشی استفاده شده است. برای نمونه گیری، نخست جامعه پژوهش به دو گروه کادر اداری و اجرایی تقسیم شدند و با شانزده نفر از خبرگان این حوزه، مصاحبه های عمیق نیمه ساختاریافته انجام شد. از آنجا که روش نمونه گیری هدفمند طبقه ای بود، شانزده نفر مشارکت کننده به صورت تناظر یک به یک، هشت نفر از دسته ستادی و هشت نفر از دسته اجرایی انتخاب شدند. خروجی مصاحبه ها مجموعه از مشکلات آموزش عشایری استان خوزستان بود که بر اساس الگوی پید، به سه گروه پازل ها، مسائل و آشفتگی ها دسته بندی شدند. سپس در مرحله کمی، بر اساس یافته های بخش کیفی، پرسش نامه محقق ساخته ای تدوین شد و در یک پیمایش توصیفی، برای 313 نفر از اعضای نمونه، که به صورت تصادفی طبقه بندی شده انتخاب شده بودند، ارسال شد. داده های این بخش برای برازش الگو با استفاده از نسخه 3 نرم افزار اسمارت پی ال اس بررسی شد. بر اساس تحلیل ها، تعداد 44 چالش شناسایی شده همه در یک سطح نیستند؛ برخی به آسانی قابل حل بوده و برای حل تعدادی از چالش ها نیاز به تصمیم گیری های سطح بالا و در خارج از نظام آموزشی نیاز است. در نهایت 20 راهکار جهت مدیریت این چالش ها شناسایی و تحلیل شد.