مطالب مرتبط با کلیدواژه
۱.
۲.
۳.
۴.
اعتبار سندی
منبع:
حدیث پژوهی سال یازدهم پاییز و زمستان ۱۳۹۸ شماره ۲۲
261-284
حوزههای تخصصی:
نوشتار حاضر کوشیده است تا خصائص نویسی را به صورت کلی و خصائص نسایی را به طور ویژه از جهات مختلفی بازشناسی کند. حاصل مطالعه بخش نخست نشان می دهد خصائص نگاری به دلیل معنایی که از انحصار در یک فضیلت خاص افاده می کند، برای آن جایگاه متفاوتی از مناقب نویسی و فضایل نگاری تعریف می شود. بررسی موارد انجام شده در حیطه خصائص نگاری تشیع و تسنن، گواه روشنی است که چنین مسئله ای را کاملاً تایید می کند. بخش دوم مقاله، بازکاوی خصائص نسایی را از جهات گوناگونی از نظر گذرانیده است. اعتبار سندی خصائص و بررسی تطبیقی مضامین آن با برخی از جوامع مهم حدیثی اهل تسنن و اثبات برتری امام علی R بر خلفای اول و دوم و سوم با نظر به روایاتی که نسایی بی هیچ کاستنی و افزودنی گزارش می دهد، بخش هایی است که رهیافت خاص حدیثی خصائص به نمایش می گذارد.
نقد و بررسی گزارش ذهبی درباره نقش امیرمؤمنان علیه السلام در جنگ خیبر با تأکید بر کتاب «المنتقی من منهاج الاعتدال»(مقاله پژوهشی حوزه)
حوزههای تخصصی:
شمس الدین محمد ذهبی (م 748) یکی از مورخان بنام شافعی مذهب اهل سنت است. او در اثر خویش، المنتقی من منهاج الإعتدال، نقش حضرت علی علیه السلام در جنگ خیبر را مورد نقد قرار داده است. شهرت ذهبی در تاریخ و نیز جایگاه او در جامعه اهل سنت، سنجش داوری او را برای محققان و پژوهشگران لازم می دارد. براین اساس، پژوهش حاضر گزارش ذهبی را در خصوص نقش امام علی علیه السلام در رخداد خیبر، در سه محور ارزیابی کرده است: فتح دژهای خیبر، تصرف برخی قلعه ها با صلح یا جنگ، جدا کردن درب خیبر از آستان، نتیجه بررسی دیدگاه مورخان و ارزیابی محتوایی و سندی روایات مربوط به این گزارش ها، چنین است که ذهبی با وجود اعتبار سندی و صحت محتوایی گزاره های مذکور، که می تواند موجب پذیرش هر مورخ بی طرفی باشد، متعصبانه روایات را گاه مخدوش و گاه جعلی اعلام نموده است. او با بیان عدم چیرگی بر خیبر در یک روز و نیز اعلام اینکه برخی دژهای خیبر با صلح فتح شده و جعلی بودن گزارش جداسازی درب خیبر به دست حضرت علی علیه السلام، نقش آن حضرت در این غزوه و نحوه تصرف و حوادث پیرامونی آن را کم رنگ نشان داده است.
معیارهای ارزیابی اخبار تاریخی در «سیره الحسین فی الحدیث و التاریخ»
منبع:
آینه پژوهش سال سی ام آذر و دی ۱۳۹۸ شماره ۵ (پیاپی ۱۷۹)
105 - 115
حوزههای تخصصی:
نویسنده در نوشتار حاضر نیم نگاهی به ملاک های جعفر مرتضی در ارزیابی مستندات مربوط به سیره امام حسین (ع) با تکیه بر روایات عاشورایی دارد. وی در راستای این هدف، نخست گذری بر کتاب سیره الحسین فی الحدیث و التاریخ داشته و عناوین قسمت های شش گانه کتاب را همراه با ابواب درونی و مجلدات آن در قالب جدول ارائه می کند. در ادامه، برخی از مهم ترین ملاک های نقد و ارزیابی احادیث و نصوص تاریخی را در کتاب مذکور از قبیل اعتبار سندی و اعتبار منبع و مأخذ روایت و ...، شرح می دهد.
میزان در اعتبارسنجی احادیث غیر امامیّه
منبع:
دانش ها و آموزه های قرآن و حدیث سال ۷ پاییز ۱۴۰۳ شماره ۲۶
115 - 135
حوزههای تخصصی:
سخن از چگونگی ارزیابی و اعتبارسنجی احادیث غیر امامیّه، یعنی دیگر فِرَق اسلامی است. حدیث، خواه شیعی باشد یا جز آن، اگر واجد ملاک های واقعی اعتبار باشد، معتبر شمرده می-شود. بنابراین اگر همه راویان موجود در سلسله سند حدیثی در نگاه ما یا در نگاه رجالیانی که ما به وثاقت خود آنها و به مبانی جرح و تعدیل آنان اذعان داریم ، دارای توثیق باشند، حدیث، صحیح یا موثَّق شمرده می شود؛ یا اگر در راویان آن، ممدوحِ فاقد توثیق هم باشد، حدیث، حَسَن است. همچنین اگر در راویان، فرد فاقد ممدوحیت و توثیقِ مقبول باشد، حدیث، ضعیف است. بر این اساس به دلیل عدم تأمین شروط مورد اشاره، صحّت و اعتبار سندیِ بیشتر منابع و روایات آنان، قابل تأیید نیست. البته در منابع امامیّه احادیث بسیاری از راویان غیر شیعه داریم که این شروط در آنها تأمین شده و موثّق و معتبر شمرده می شوند. از سوی دیگر، ممکن است با سندپژوهی، اعتبار حدیثی اثبات نشود، ولی از راه تبیّن، احراز اعتبار شود که شرحش در آخر مقاله به اختصار می آید.