محمد واحدی نژاد

سخن از چگونگی ارزیابی و اعتبارسنجی احادیث غیر امامیّه، یعنی دیگر فِرَق اسلامی است. حدیث، خواه شیعی باشد یا جز آن، اگر واجد ملاک های واقعی اعتبار باشد، معتبر شمرده می-شود. بنابراین اگر همه راویان موجود در سلسله سند حدیثی در نگاه ما یا در نگاه رجالیانی که ما به وثاقت خود آنها و به مبانی جرح و تعدیل آنان اذعان داریم ، دارای توثیق باشند، حدیث، صحیح یا موثَّق شمرده می شود؛ یا اگر در راویان آن، ممدوحِ فاقد توثیق هم باشد، حدیث، حَسَن است. همچنین اگر در راویان، فرد فاقد ممدوحیت و توثیقِ مقبول باشد، حدیث، ضعیف است. بر این اساس به دلیل عدم تأمین شروط مورد اشاره، صحّت و اعتبار سندیِ بیشتر منابع و روایات آنان، قابل تأیید نیست. البته در منابع امامیّه احادیث بسیاری از راویان غیر شیعه داریم که این شروط در آنها تأمین شده و موثّق و معتبر شمرده می شوند. از سوی دیگر، ممکن است با سندپژوهی، اعتبار حدیثی اثبات نشود، ولی از راه تبیّن، احراز اعتبار شود که شرحش در آخر مقاله به اختصار می آید.

قرآن به عنوان کتابی آسمانی و هدایت گر جوامع مختلف بشری، گزاره هایی را درباره رسالت جهانی حوزه های علمیه در تبیین و تبلیغ دین، ارائه کرده است. بر پایه قرآن کریم که یکی از مهم ترین منابع معرفت شناسی است، می توان اصول تبلیغ جهانی اسلام را شناخت. اکنون پرسش این است که قرآن، چه تصویری را برای ارائه اسلام به مردم جهان ترسیم کرده و گستره مخاطبان آن چه کسانی هستند؟ این پژوهش درصدد گردآوری و ارائه آیات مرتبط با تبلیغ دینی بین المللی و لوازم آن به پژوهشگران است. بهره این تحقیق، آسانی دست یابی پژوهشگران به آیات مرتبط با تبلیغ جهانی اسلام بوده و پاسخ گویی به پرسش هایی درباره گستره تبلیغ اسلام از دیگر فواید آن خواهد بود. این نگاشته که برای نخستین بار فهرستی از آیات را در موضوع پیش گفته استخراج کرده، با چینشی فهرستی در دو بخش ارائه می شود؛ بخش نخست با عنوان آیات ناظر به رسالت جهانی حوزه های علمیه در امر تبلیغ» و بخش دوم با عنوان آیات ناظر به بایسته های تبلیغ بین المللی.