حسین قدرتی

رفتارهای مصرفی انسان ها می تواند بر جنبه های مختلف زندگی اجتماعی و اقتصادی هم تأثیر بگذارد و هم تأثیر بپذیرد و میزان و نوع مصرف می تواند نشان دهنده مسائلی همچون سبک زندگی، طبقه و یا حتی نوع نگرش افراد باشد. گاهی انسان ها از طریق مصرف گرایی یا مصرف نمایشی بین خود و گروه های جامعه شکافی می سازند که از این شکاف برای تثبیت وضعیت اجتماعی خودشان استفاده می کنند. بر این اساس پژوهش حاضر با استفاده از روش نظریه زمینه ای به مطالعه ی تجربه ی مصرف نمایشی در بین زنان تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی(ره) در شهر مشهد پرداخته است. مشارکت کنندگان در پژوهش با روش نمونه گیری هدفمند و از بین زنان تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) شهر مشهد که در محدوده سنی 25 تا 40 سال بودند انتخاب شدند که بعد از انجام 20 مصاحبه یافته ها به اشباع نظری رسید. در نهایت متن مصاحبه ها در قالب بیش از 70 مفهوم، 10 مقوله عمده فرعی و یک مقوله هسته ای کدگذاری شد. یافته ها نشان داد که 10 مقوله محوری «ترس از طرد شدن»، «دید منفی به فقرا»، «پاداش های مصرف نمایشی»، «مجبور شدن خانواده ها برای تن دادن به مصرف نمایشی»، «احساس کمبود و حقارت »، «هم نوایی و همرنگ شدن»، «ارزش بیش از حد به ظاهر در گرو از بین بردن عزت نفس»، «ناتوانی مالی»، «مصرف نمایشی ابزاری برای رسیدن به آرزوها»، «فشارهای روحی و روانی» در شکل گیری مصرف نمایشی نقش دارند و مقوله ی هسته «مصرف نمایشی مکانیزمی برای مورد تأیید قرار گرفتن در جامعه» در بر گیرنده کل فرایند مصرف نمایشی است.

هدف پژوهش حاضر درک نظام معنایی و ذهنی مدیران روستایی بود که برای تحقق آن از نظریه زمینه ای و تکنیک مصاحبه نیمه ساختاریافته استفاده شد. نمونه گیری به صورت هدفمند از بین مدیران روستایی (اعضای شوراها و دهیاران از سال 1401 - 1375) روستای بارنجگان از استان خراسان جنوبی انجام شد و تا رسیدن به اشباع نظری با تعداد 15 نفر مصاحبه شد. متن مصاحبه ها در قالب بیش از 200 مفهوم، 17 مقوله عمده فرعی و یک مقوله هسته ای کدگذاری شده است. نتیجه این پژوهش که در قالب مقوله هستی ای آمده، حاکی از آن است که معنای مدیریت روستایی در گذر زمان و از فردی به فرد دیگر متفاوت است. این مطالعه نشان داد که عواملی چون خدمت به خلق، پاداش اخروی، جاه طلبی، عرق به وطن، قومیت گرایی، پیشینه مدیریت خانوادگی، نفوذ اداری و تحصیلات پایین اهالی در برخی زمان ها برخی افراد به سمت مدیریت روستایی می کشاند. مهم ترین جادبه های مدیریت روستا که باعث می-شود علی رغم تمام آسیب های روحی، روانی و جسمی و پیامدهای نامطلوب اجتماعی بازهم تعدادی برای پذیرفتن این پست نام نویسی کنند شامل بیشتر دیده شده شدن و قدرت کلام در ادارت می باشد. افراد پس از ورود به عرصه مدیریت، بلافاصله در گروه های مدیریتی جذب می شوند و خود را با گروه هماهنگ و همرنگ می کنند. آنها در جمع خود مناسک و آداب خاصی دارند که در جهت تقویت و انسجام گروهی و کاهش سختی های کارهاست. اعضای شورا و دهیار علی رغم تعلق فراوانی که به گروه دارند، در یک دوراهی می مانند از یک سو نگاه جامعه به آن ها برحسب اعتماد است و از سوی دیگر برچسب های دیگران به آن ها آزاردهنده است. در این برزخ فکری، مدیران راهبردهای برای اداره و کنترل شرایط دارند. آن ها عمدتا مدیریت روستایی را از طریق شفاف سازی ها و تکریم بزرگان طوایف توجیه می کنند و یا آن را موقتی می دانند. آسیب های روحی، روانی و جسمی شدید از پیامدهای مدیریت روستایی است.