بررسی عوامل موثر بر پرورش مولفه خردمندی: کاربست نقشه های شناختی فازی(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
اخلاق وحیانی سال ۱۵ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۴ (پیاپی ۳۷)
115 - 138
حوزههای تخصصی:
پژوهش های معاصر نشان می دهند که هوش به تنهایی قادر به حل مسائل پیچیده نیست و مفهوم خردمندی به عنوان نقطه ایده آل پیشرفت انسانی مطرح شده است. هدف: هدف این مطالعه بررسی عوامل مؤثر بر پرورش مولفه خردمندی بود. روش: این پژوهش با استفاده از نقشه های شناختی فازی و از منظر ده متخصص روان شناسی انجام شد که به صورت هدفمند و با معیارهای مشخص انتخاب شدند. به هر متخصص کار داده شد تا ارتباطات میان عوامل (ماتریس وزنی) را تعیین و در صورت نیاز مدل را تکمیل کند. یافته ها: نتایج نشان داد که خردمندی با درجه درونی ۲/۱۳ روابط مثبت و تقویت کننده ای با متغیرهای تقوا و تزکیه نفس، اندیشیدن، پرسشگری و کاوشگری، تفکر انتقادی، علم آموزی و استفاده از تجارب دارد. این روابط می توانند حلقه های بازخورد سازنده و توسعه توانمندی های شناختی و روان شناختی افراد را تقویت کنند. متغیر اندیشیدن با درجه بیرونی ۷/۲ بیشترین تأثیر را بر سایر متغیرها داشت. همچنین روابط منفی و بازدارنده ای بین خردمندی و متغیرهای ترس از مرگ، اجتناب از مرگ و عاطفه منفی مشاهده شد. مسیرهای فرعی مؤثر بر خردمندی نیز شناسایی شد که مولفه هایی با اثر غیرمستقیم تقویت کننده را نشان می دهند. نتایج: این مطالعه برای نخستین بار از نقشه شناختی فازی برای تحلیل مؤلفه های خردمندی استفاده کرده است. نتایج می توانند به پژوهشگران و تصمیم گیرندگان کمک کنند تا روابط پیچیده بین متغیرها را بهتر درک کرده و راهکارهای مؤثرتری برای پرورش و تحول خردمندی ارائه دهند.