ریحانه جهانی

نبودِ ملاک صحیح در تعیین مصادیق خشونت جنسی علیه زن ازناحیه شوهر، سبب به وجودآمدن احکام و آرای گوناگون در پرونده های خشونت جنسی زناشویی شده و از آنجا که قوانین و رویه قضایی، متکی بر فقه امامیه است؛ موضوع شناسی خشونت جنسی و بازخوانی احکام مربوط به آن در آرای فقهی ضرورت می یابد. خشونت جنسی علیه زنان، مؤلفه های متعددی دارد که مهم ترین آن ها عبارت اند از برقرارکردن رابطه جنسی نامتعارف، عدم رضایت زن، رسیدن آسیب و ضرر به زن، و امتناع مرد از برقرارکردن رابطه جنسی با زن. در پژوهش حاضر که با استفاده از روش اسنادی-کتابخانه ای صورت گرفته و ازنوع توصیفی- تحلیلی با استناد به منابع فقهی است، درپی تطبیق مؤلفه های مذکور با حقوق جنسی زوجه که از منابع فقهی به دست می آید، روشن می شود که رضایت زوجه در استمتاعات واجب مطرح نیست و تنها در مواردی که جزء حقوق شوهر نباشد، درصورت اجبار شوهر به برقراری رابطه، از مصادیق خشونت جنسی خواهد بود؛ همچنین صِرف برقراری رابطه جنسی نامتعارف، ملاک تحقق یافتن خشونت جنسی محسوب نمی شود و اگر با عدم رضایت زن یا ورود ضررهای قابل توجه به او همراه شود، ملاکی قابل اتکا خواهد بود؛ علاوه بر آن، امتناع مرد از برقراری رابطه جنسی با زن که خوف گناه یا عسروحرج زوجه را درپی داشته باشد نیز می تواند مصداق خشونت جنسی علیه زن باشد.