منا هراتی

هدف: در حیطه روانشناسی ورزش، فراشناخت به عنوان دانش و نظارت بر فرآیندهای شناختی نقش تعیین کننده ای در عملکرد ورزشی دارد. پرسشنامه فرآیندهای فراشناختی در طول اجرا(MPPQ) توسط لاو و همکاران(2019) برای سنجش سه بعد هماهنگی شناختی، ارزیابی شناختی و کنترل افکار طراحی شده است. با این حال، با توجه به تأثیرپذیری سازه های روان شناختی از عوامل فرهنگی و نبود ابزار معتبر بومی برای سنجش این فرآیندها در ورزشکاران ایرانی، پژوهش حاضر با هدف بررسی ویژگی های روان سنجی نسخه فارسی پرسشنامه فرآیندهای فراشناختی در طول اجرا (MPPQ) در جامعه ورزشکاران ایرانی انجام شد. روش: این مطالعه از نوع توصیفی-همبستگی بود که بر روی 244 ورزشکار زن و مرد حرفه ای و نیمه حرفه ای استان تهران از رشته های ورزشی مختلف انجام گرفت. برای ترجمه پرسشنامه از پروژه بین المللی IQOLA استفاده شد. روایی پرسشنامه (محتوایی، سازه، همگرا، تشخیصی و پیش بین) و پایایی آن (همسانی درونی با آلفای کرونباخ و پایایی زمانی با ضریب همبستگی درون طبقه ای) مورد ارزیابی قرار گرفت. داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS-24 و Lisrel-8 تحلیل شدند. یافته ها: شاخص روایی محتوایی(CVR=0.81) و شاخص روایی محتوا (CVI>0.79) برای تمامی گویه ها مطلوب بود. تحلیل عاملی تأییدی، برازش مطلوب مدل سه عاملی اصلی (شامل هماهنگی شناختی، ارزیابی شناختی و کنترل افکار) را تأیید کرد (شاخص های برازش مانند CFI=0.97, RMSEA=0.045). همبستگی معنادار نمرات MPPQ با پرسشنامه های معیار (مانند MCQ، MAI، FFMQ ، CFS , OMSAT-3) روایی همگرا، تشخیصی و پیش بین را تأیید نمود. پایایی با ضریب آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه 0.89 و برای خرده مقیاس ها بین 0.77 تا 0.89 و پایایی زمانی با ضریب ICC بین 0.76 تا 0.89 به دست آمد. نتیجه گیری: نتایج نشان داد که نسخه فارسی پرسشنامه فرآیندهای فراشناختی در طول اجرا(MPPQ) از روایی و پایایی مطلوبی در جامعه ورزشکاران ایرانی برخوردار است و می تواند به عنوان ابزاری معتبر برای سنجش فرآیندهای فراشناختی در حین عملکرد ورزشی مورد استفاده محققان و متخصصان روانشناسی ورزش قرار گیرد.