زهره خلیل پور شیراز

هدف: هدف از پژوهش حاضر بررسی ارتباط رفتارهای خود حامی گری و خود تخریبی نیازهای اساسی روان شناختی بر اهداف درونی و بیرونی، ذهن آگاهی و کیفیت خواب براساس نظریه خودمختاری در ورزشکاران است. مواد و روش ها: روش پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش حاضر، ورزشکارانی (دختر و پسر) با محدوده سنی 30-20 سال بودند که با سابقه حداقل سه سال در یکی از رشته های ورزشی رقابتی (تیمی و انفرادی) فعالیت منظم داشتند و عضو یکی از تیم های ورزشی در شهر تبریز بودند. تعداد 228 ورزشکار به صورت نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات در پژوهش حاضر پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک، پرسشنامه شاخص اهداف، پرسشنامه سنجش رفتارهای خود حامی گری و خود تخریبی، پرسشنامه شاخص کیفیت خواب پیتزبورگ و پرسشنامه مقیاس ذهن آگاهی، توجه و هوشیاری بود. به منظور تحلیل داده ها از روش آماری همبستگی پیرسون و تحلیل واریانس یک راهه استفاده شد. برای انجام محاسبات آماری از نرم افزار اس.پی.اس.اس نسخه 26 در سطح معناداری 05/0 و همچنین از نرم افزار ام پلاس نسخه 4/7 جهت ترسیم مدل مسیر استفاده شد. یافته ها: نتایج همبستگی پیرسون نشان داد رفتارهای خود حامی گری ارتباط مثبتی با اهداف درونی و ذهن آگاهی داشتند. در مقابل نیز، رفتارهای خود تخریبی ارتباط منفی با اهداف درونی داشتند. همچنین نتایج تحلیل واریانس یک راهه نشان داد تفاوت معناداری در متغیرهای تحقیق براساس تحصیلات، جنسیت و وضعیت تأهل وجود داشت، اما در رشته های تیمی و انفرادی وجود نداشت. نتیجه گیری: به طور کلی نتایج نشان داد احتمالاً ورزشکارانی که رفتارهای خود حامی گری بیشتری را در خود توسعه می دهند، رضایت مندی از نیازهای بیشتری را تجربه کرده، ذهن آگاه تر بوده و این ذهن آگاهی تمرکز فرد را بر روی اهداف درونی افزایش داده و منجر به عملکرد ورزشی بهینه و تسهیل بهزیستی روان شناختی می شود. از این رو، به مربیان و روان شناسان ورزشی پیشنهاد می شود با بهره گیری از رفتارهای خود حامی گری مداخلاتی با هدف کمک به ورزشکاران برای بازیابی خود با تأکید بر محتوای هدف جهت ارتقای رضایت مندی از نیازهای اساسی روان شناختی در جهت ارتقای سطح عملکرد، تداوم آن و همچنین سلامت روان ورزشکاران قدم بردارند.