مبین رشیدی

هدف: پژوهش حاضر، با هدف مقایسه اثربخشی درمان هیجان محور و سایکودراما بر تنظیم شناختی هیجان، نشخوار فکری و انعطاف پذیری شناختی در دانش آموزان ورزشکار دارای اختلال اضطراب اجتماعی انجام شد. مواد و روش ها: جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پسر پایه متوسطه دوم شهرستان بانه در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ بود. نمونه ای متشکل از ۴۵ نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و سپس به صورت تصادفی در سه گروه ۱۵ نفره تقسیم شدند. تشخیص اختلال اضطراب اجتماعی بر اساس مصاحبه بالینی ساختاریافته مطابق با DSM-5 و پرسشنامه اضطراب اجتماعی صورت گرفت. همچنین ابزارهای مورد استفاده برای سنجش متغیرهای وابسته شامل پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان (CERQ)، پرسشنامه نشخوار فکری (RRS) و مقیاس انعطاف پذیری شناختی (CFS) بود. جلسات مداخله به صورت هفتگی برگزار شد. درمان هیجان مدار در هشت جلسه و سایکودراما در هفت جلسه، با یک جلسه در هفته و مطابق پروتکل های معتبر هر رویکرد اجرا گردید. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته ها: نتایج نشان داد هر دو روش درمانی، به طور معناداری موجب بهبود تنظیم شناختی هیجان و انعطاف پذیری شناختی و کاهش نشخوار فکری در مقایسه با گروه کنترل شدند. همچنین، درمان هیجان محور نسبت به سایکودراما اثربخشی بالاتری در بهبود متغیرهای شناختی هیجانی نشان داد. نتیجه گیری: بر اساس نتایج، می توان از این دو رویکرد به ویژه درمان هیجان محور در مداخلات روان شناختی برای دانش آموزان ورزشکار دارای اضطراب اجتماعی بهره برد.