وحید کاشانی

مقدمه: یکی از مهم ترین نگرانی های مربوط به عملکرد ورزشی، خستگی ذهنی است. خستگی به طور خاص، به عنوان عدم تمایل به تلاش، کاهش هوشیاری و کارایی و نقص عملکرد شناختی ظاهر می شود. این نوع خستگی نشان دهنده کاهش عملکرد، کاهش انگیزه برای ادامه کار و افزایش فراوانی و شدت خطاها است. هدف اصلی این پژوهش بررسی تأثیر خستگی ذهنی حاد بر عملکرد مربیان ورزشی بود. روش: این پژوهش با توجه به اهداف عملی و رویکرد روش شناختی به عنوان یک پژوهش نیمه تجربی طبقه بندی شده است. پژوهش حاضر به صورت پیش آزمون و پس آزمون انجام شد. جامعه آماری شامل تمام مربیان ورزشی مرد استان اصفهان با رده سنی 25 تا 45 سال بود و از بین آن ها 20 نفر که دارای شرایط مناسب و در دسترس بودند، انتخاب شدند. در پژوهش حاضر از آمار توصیفی و استنباطی بهره گرفته شده است. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آمار توصیفی و برای بررسی نرمال بودن توزیع داده ها از آزمون شاپیروویلک استفاده گردید. یافته: یافته های این تحقیق نشان داد که تأثیر خستگی ذهنی در هشت زیر مقیاس پرسشنامه عملکرد مربیان مک لین و لاکراجسک به غیر از عامل امور مالی در بقیه خرده مقیاس ها، خستگی ذهنی به شکل معناداری تأثیرگذار بود. نتیجه گیری: می توان نتیجه گرفت که یک جلسه تمرین تکلیف شناختی باعث خستگی ذهنی شده و می تواند تأثیر منفی بر عملکرد مربیان ورزشی داشته باشد، ولی تأثیر میزان آن بر جنسیت و مربیان با سطوح مختلف تخصص، مبهم باقی مانده و مستلزم بررسی بیشتر در پژوهش های آینده است.

هدف: پرسشنامه تعهد به ورزش تفریحی ابزاری است که برای سنجش ابعاد مختلف تعهد ورزشی طراحی شده است. هدف از پژوهش حاضر، بررسی روایی و پایایی نسخه فارسی این پرسشنامه با ۲6 گویه در میان ورزشکاران بزرگسال ایرانی بود. مواد و روش ها: 300 ورزشکار (۲38 زن و 62 مرد) با روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب و نسخه فارسی پرسشنامه تعهد به ورزش تفریحی را تکمیل کردند. روایی صوری و صحت ترجمه پرسشنامه با استفاده از روش ترجمه-بازترجمه و تأیید متخصصان حوزه رفتار حرکتی و روان شناسی ورزش به مورد بررسی و تائید قرار گرفت. روایی سازه عاملی ابزار با روش تحلیل عاملی تأییدی و با استفاده از نرم افزار لیزرل و ضریب آلفای کرونباخ، با استفاده از اس.پی.اس.اس مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد که مدل هفت بُعدی پرسشنامه دارای برازش مطلوب است (97/0CFI=، 97/0TLI=، 056/0RMSEA=، 93/1= χ²/df). ضریب آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه 924/0 که بیانگر همسانی درونی مطلوب ابزار است و ضریب همبستگی درون طبقه ای (ICC) بین 75/0 تا 88/0 برای ابعاد مختلف محاسبه گردید. نتیجه گیری: نسخه فارسی پرسشنامه تعهد به ورزش تفریحی ابزاری روا و پایا برای سنجش تعهد ورزشی در ورزشکاران بزرگسال ایرانی است و می تواند هم در پژوهش های علمی و هم در برنامه های عملی ارتقای فعالیت بدنی به کار رود. پیشنهاد می شود اعتبار این ابزار در جمعیت ها و رشته های ورزشی مختلف نیز بررسی شود.