حمیدرضا فرهمنداصل

هدف: رفتار های وندالیتی(تخریبگرانه) تماشاگران فوتبال به عنوان چالشی مهم در حوزه روانشناسی ورزش و رفتار جمعی، نیازمند بررسی عوامل روان شناختی و عصب شناختی مؤثر است. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر سیستم های مغزی – رفتاری بر رفتار های وندالیتی و نقش میانجی نوع عاطفه (مثبت/منفی) انجام شد. مواد و روش ها: این مطالعه از نوع تحلیل مسیر بود که با استفاده از پرسشنامه های استاندارد شامل مقیاس عاطفه مثبت و منفی(PANAS)، پرسشنامه تخریبگرایی (وندالیسم)، و پرسشنامه شخصیتی گری-ویلسون انجام شد. جامعه آماری شامل تماشاگران فوتبال بود و داده ها با نرمافزار SASJMP-18 و روش تحلیل مسیر (مدل معادلات ساختاری) بررسی شدند. یافته ها: عاطفه منفی رابطه مثبت و معناداری با رفتار های تخریبگرانه داشت. عاطفه مثبت تأثیر معناداری بر رفتار های تخریبگرانه نشان نداد. اجتناب فعال با میانجیگری عاطفه منفی، رابطه معکوس و معناداری با رفتار های تخریبگرانه داشت. جنگ با میانجیگری عاطفه منفی، رابطه مثبت و معناداری با رفتار های تخریبگرانه نشان داد. عاطفه مثبت به عنوان میانجی در هیچیک از مسیر ها تأثیر معناداری نداشت. نتیجه گیری: عاطفه منفی نقش کلیدی در تبدیل راهبرد های سیستم های مغزی-رفتاری (به ویژه اجتناب فعال و جنگ) به رفتار های تخریبگرانه ایفا می کند، در حالی که عاطفه مثبت در این زمینه تأثیری ندارد. این یافته ها بر اهمیت مدیریت عاطفه منفی و تقویت راهبرد های مقابله ای سازگارانه برای کاهش رفتار های وندالیتی تأکید می کنند. پیشنهاد می شود مطالعه های آینده متغیر های تعدیل کننده دیگری مانند شدت عاطفه و زمینه های فرهنگی را نیز بررسی کنند.