ندا ایلمکچی

بازار عنصری کلیدی و نمونه ای تمام عیار از نمود شهرهای تاریخی و منظر صوتی آن، در بردارنده نشانه های احساسی ادراکی است که در مکان و زمان خاصی جاری بوده و اهمیت خاصی دارد. در این مقاله به بررسی تغییرات فضا شنیداری بازار تبریز در سیر تاریخی پیش از دوره مدرن پرداخته شده است. در این مقاله با استفاده از روش کتابخانه ای و با واکاوی اطلاعات سفرنامه ها و نقشه های تاریخی تبریز، اسناد و گزارش های حکومتی و دیگر منابع مربوط به دوره های تاریخی پیش از مدرن در جایگاه داده های پایه، استخراج شده و طبق مؤلفه های نظریه های منظر صوتی مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج نشان می دهد که منظر صوتی بازار تبریز در دوره های تاریخی دارای اصوات معنادار بیشتری نسبت به محیط های مشابه در همان دوران است و همین مسئله در حال حاضر نیز برقرار است؛ همچنین مؤلفه هایی مانند فعالیت کاربری هایی چون مساجد و مقابر، حمام ها و زورخانه، مشاغل مستقر و غیر مستقر، دست فروش ها، حضور دوره گردها و تفریحات مردم و رویدادهای اجتماعی، حضور گویش ها و لهجه های متفاوت، صدای ساخت و ساز، حضور عناصر طبیعی در محیط بازار و صداهای مربوط به مدیریت و نگهداری بازار تکه اصوات کلیدی بودند که از منظر صوتی تاریخی قابل خوانش بوده اند و استمرار منظر صوتی خوانا در سراسر بازار نشان می دهد که محیط پویایی بوده است.