مائده احمدپور

ایجاد تغییرات در دستگاه های درگیر در تعادل و جابه جایی، از تبعات گریزناپذیر افزایش سن است. کاهش توانایی حفظ تعادل و تغییر در الگوی راه رفتن از پیامدهای سالمندی است که افزایش ترس از افتادن در این قشر از جامعه، افزایش هزینه نگهداری و درمان آن ها را به همراه دارد؛ بنابراین هدف اصلی مطالعه حاضر، بررسی اثر تحریک الکتریکی عضلات بر بهبود تعادل، ایستا، تعادل پویا، خودکارآمدی تکلیف و ترس از افتادن در سالمندان بود. مطالعه حاضر از نوع نیمه تجربی و طرح پژوهش شامل پیش آزمون و پس آزمون با دو گروه تمرین و کنترل بود. جامعه آماری این تحقیق، زنان سالمند در دامنه سنی 65 تا 70 سال شهرستان مشهد بودند. از این جامعه، 20 نفر از سالمندان زن به صورت داوطلبانه و دردسترس انتخاب شدند. افراد پس از انتخاب به طور تصادفی به دو گروه تمرینات تحریک الکتریکی عضلانی و گروه کنترل تقسیم شدند. از پرسشنامه بین المللی کارآمدی افتادن برای اندازه گیری ترس از افتادن، از آزمون بلندشدن و رفتن زمان دار و فولرتون برای اندازه گیری تعادل پویا، از پرسشنامه خودکارآمدی برای اندازه گیری خود کارآمدی تکلیف و از دستگاه بایودکس و شارپند رومبرگ برای اندازه گیری تعادل ایستا در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون استفاده شد. تمرینات تحریک الکتریکی به مدت هشت هفته و هر هفته دو جلسه 20 دقیقه ای انجام شد. این دوره تمرینی در سه فاز تمرینی شامل مراحل سازگاری (دو هفته)، تمرینات اولیه (دو هفته) و تمرینات اصلی (چهار هفته) انجام شد. گروه کنترل در این مدت مداخله ای دریافت نکرد. پس از اتمام دوره تمرینی هر دو گروه در پس آزمون همانند پیش آزمون شرکت کردند. برای بررسی تغییرات درون گروهی و بین گروهی از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیری (مانکوا) در سطح معنا داری کمتر از 05/0 با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 24 استفاده شد. یافته ها نشان داد، تمرینات تحریک الکتریکی عضلات بر بهبود تعادل ایستا و پویای سالمندان تأثیر معنا دار داشت (05/0≥P). همچنین تأثیر تمرینات تحریک الکتریکی عضلات بر خودکارآمدی تکلیف و ترس از افتادن سالمندان معنا دار نبود (05/0≤P). با توجه به یافته های حاضر، مربیان و مراقبان می توانند به منظور ارتقای تعادل و استقلال حرکتی بانوان سالمند از روش تحریک الکتریکی عضلانی به عنوان روشی سالم و ایمن استفاده کنند.

تحریک الکتریکی عصبی عضلانی به عنوان یک ابزار درمانی جامع در توان بخشی سالمندان، به سرعت در حال گسترش است و کاربردهای متنوعی فراتر از تقویت سنتی عضلات ارائه می دهد. این مقاله به بررسی کاربردهای مختلف و اثربخشی تحریک الکتریکی عصبی عضلانی در سالمندان در زمینه های مختلف عملکردی می پردازد. شواهد اخیر نشان می دهد که تحریک الکتریکی عصبی عضلانی می تواند به بهبود انعطاف پذیری مغز، افزایش توده و قدرت عضلانی، بهبود تعادل و کنترل وضعیتی و تسهیل بازیابی عملکردی در سالمندان کمک کند. مطالعات نشان داده اند که این نوع تحریک می تواند سطوح سرمی فاکتور نوروتروفیک مشتق از مغز را افزایش دهد که به عنوان نشانه ای از اثرات بالقوه محافظت عصبی تلقی می شود. در زمینه عملکرد عضلانی، نتایج امیدوارکننده ای از تحریک الکتریکی عصبی عضلانی در جلوگیری از تحلیل رفتن عضلات مرتبط با افزایش سن و بهبود قدرت مشاهده شده است، به ویژه در شرایطی که ورزش منظم ممکن است دشوار باشد. همچنین، این روش بهبودهای قابل توجهی را در تعادل و کنترل وضعیتی در میان سالمندان نشان داده است که با انقباضات ارادی عضلانی ترکیب می شود. تحریک الکتریکی عصبی عضلانی همچنین در شرایط بالینی خاص رایج در سالمندان، نظیر توان بخشی پس از سکته مغزی، دیسفاژی و ضعف عضلانی ناشی از بیماری های جدی، کارایی خود را نشان داده است. پیشرفت های تکنولوژیکی اخیر، ازجمله دستگاه های پوشیدنی و سیستم های کنترل شده توسط مغز، دامنه کاربردهای این مداخله را گسترش داده اند. بااین حال، تنوع در پروتکل ها، پارامترهای تحریک و معیارهای نتیجه گیری در مطالعات مختلف، چالش هایی را برای ایجاد دستورالعمل های درمانی استاندارد ایجاد می کند. این مقاله شواهد موجود درباره کاربردهای چندوجهی تحریک الکتریکی عصبی عضلانی در توان بخشی سالمندان را تجزیه وتحلیل کرده و به بحث درباره فواید ثابت و کاربردهای نوظهور آن می پردازد. درک این کاربردهای مختلف و مکانیسم های اساسی آن ها برای ارائه دهندگان مراقبت های بهداشتی برای بهینه سازی اجرای این روشی در برنامه های توان بخشی سالمندان بسیار مهم است.

هدف: هدف از پژوهش حاضر بررسی تأثیر تمرینات قدرتی، ذهن آگاهی و هوش مصنوعی بر بهبود سلامت روانی و جسمانی سالمندان بود. روش شناسی: این مطالعه مروری روایتی با استفاده از روش تحلیل توصیفی، یافته های مطالعات علمی منتشرشده بین سال های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۴ را تحلیل کرده است. جستجوی جامع در پایگاه های داده نظیر PubMed، Scopus و Web of Science با استفاده از کلیدواژه های مرتبط انجام شد. مطالعاتی که بر تمرینات قدرتی، تکنیک های ذهن آگاهی و کاربردهای هوش مصنوعی در مراقبت از سالمندان متمرکز بودند، انتخاب شدند. داده ها استخراج و برای ارزیابی تأثیرات جداگانه و ترکیبی این روش ها بر سلامت روانی و جسمانی سالمندان تحلیل شدند. یافته ها: تمرینات قدرتی به طور قابل توجهی باعث افزایش قدرت عضلانی، بهبود تعادل و استقلال جسمانی سالمندان شده و خطر سقوط را کاهش داده است. تمرینات ذهن آگاهی منجر به کاهش استرس، بهبود کیفیت خواب و ارتقای سلامت روانی شده اند. هوش مصنوعی از طریق ارائه راه حل های شخصی سازی شده، پایش سلامت، و پشتیبانی از زندگی مستقل، نقش مؤثری در بهبود کیفیت زندگی سالمندان ایفا کرده است. ترکیب این رویکردها نشان دهنده اثرات هم افزایی بود که به طور همزمان چالش های جسمانی و روانی مرتبط با سالمندی را کاهش داده و کیفیت زندگی را بهبود بخشید. نتیجه گیری: یافته ها نشان دهنده پتانسیل بالای ترکیب تمرینات قدرتی، ذهن آگاهی و فناوری هوش مصنوعی برای ارتقای سلامت روانی و جسمانی سالمندان است. این مدل جامع می تواند به عنوان یک راه حل پایدار و مؤثر برای بهبود کیفیت زندگی سالمندان و افزایش استقلال آن ها مورد استفاده قرار گیرد. تحقیقات بیشتری برای بهینه سازی و اجرای این راهکارها در مقیاس بزرگ تر ضروری است.

مقدمه: اختلال تعادل به عنوان اصلی ترین عامل سقوط در سالمندان شناخته شده است. مهم ترین هدف بازتوانی زمانی که سیستم تعادلی دچار ضعف می شود، رفع این اختلال است. از این رو درمانگران و متخصصین علوم ورزشی تمرینات ورزشی را برای تسهیل و بهبود وضعیت تعادل به کار می گیرند. بنابراین هدف از این پژوهش، مقایسه اثر تمرینات فال پروف با شدت و فراونی های متفاوت بر تعادل سالمندان است. مواد و روش ها: در این پژوهش سالمندان در گروه سنی 66 تا 77 سال به پنج گروه ده نفره تجربی با شدت و فراوانی بالا و پایین وگروه کنترل تقسیم شدند و در یک طرح تحقیق شامل پیش آزمون ، هشت هفته تمرینات فال پروف و پس آزمون شرکت کردند. گروه های تجربی بلافاصله پس از پیش آزمون به مدت هشت هفته (سه جلسه در هفته ، هر جلسه 45دقیقه ) در تمرینات فال پروف با فراوانی بالا و پایین شرکت کردند. ولی گروه کنترل پس از پیش آزمون به فعالیت های روزانه خود پرداختند . از پرسشنامه فعالیت و سلامت فال پروف به منظور کسب اطلاعات در مورد وضعیت کلی سلامت ، سبک زندگی و الگوهای فعالیت جسمانی افراد سالمند استفاده گردید. به منظور شناسایی مشکلات تعادل از مقیاس پیشرفته تعادل فولرتون استفاده شد . برای ارزیابی داده های طبیعی از آزمون شاپیرو ویلک و برای تجزیه وتحلیل داده ها از تحلیل کووواریانس و آزمون تعقیبی بونفرونی در سطح معناداری 05/0استفاده گردید. یافته ها: نتایج یافته های تحقیق نشان داد که تمرینات فال پروف با شدت و فراوانی بالا و پایین باعث بهبود تعادل سالمندان می گردد. همچنین مشاهده شد تنها بین تعادل سالمندان در تمرینات فال پروف با شدت وفراوانی بالا و تمرینات فال پروف با شدت و فراوانی پایین تفاوت معناداری وجود دارد. نتیجه گیری: می توان چنین استنباط کرد که این برنامه تمرینی با شدت و فراوانی مختلف یک روش مؤثر در بهبود تعادل باشد که در نتیجه آن خطر سقوط تا حدودی در افراد سالمند کاهش یابد . همچنین به کارگیری این برنامه تمرینی به منظور اقدامی پیشگیرانه و درمانی احتمالا خسارت جانی، مالی ، روانی و فشارها یی که بر خانواده های سالمندان وارد می شود تا حدی کاهش یابد و کیفیت زندگی آنان را تحت تأثیر قرار دهد.

این مطالعه به بررسی تأثیر مداخلات شناختی و جسمانی بر کیفیت زندگی و استرس ورزشکاران بازنشسته میانسال می پردازد. با استفاده از روش تحلیل روایی و توصیفی، مقالات منتشرشده بین سال های 2020 تا 2024 مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که مداخلات جسمانی مانند تمرینات هوازی، مقاومتی و انعطاف پذیری، با بهبود سلامت فیزیکی، افزایش قدرت عضلانی و تقویت سیستم ایمنی، به بهبود کیفیت زندگی و کاهش استرس منجر می شوند. از سوی دیگر، مداخلات شناختی مانند تمرینات ذهن آگاهی و درمان شناختی-رفتاری، با تغییر الگوهای فکری منفی و افزایش مهارت های مقابله ای، تأثیر مثبتی بر سلامت روانی و کاهش استرس دارند. ترکیب این دو نوع مداخله، اثرات هم افزایی ایجاد کرده و به بهبود سلامت کلی و افزایش طول عمر کمک می کند. با این حال، محدودیت هایی مانند نیاز به تعهد بلندمدت، دسترسی به منابع و تخصص حرفه ای، ممکن است اجرای این مداخلات را تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین، توصیه می شود برنامه های مداخله ای ترکیبی و شخصی سازی شده با در نظر گرفتن نیازها و شرایط فردی طراحی شوند تا به بهبود کیفیت زندگی، کاهش استرس و پیشگیری از بیماری ها در ورزشکاران بازنشسته میانسال کمک کنند.