نازلی تارم

هدف : با توجه به ضرورت شناسایی و ترویج الگوهای خلق دانش توسط زنان تأثیرگذار و به منظور بهره گیری از تجربیات جهانی در تبیین وضعیت زنان در ایران، پژوهش حاضر با روش فراترکیب و با مرور مطالعات بین المللی، درصدد شناسایی ابعاد و مؤلفه های جریان های مؤثر بر خلق دانش توسط زنان تأثیرگذار است تا زمینه بومی سازی یافته ها برای تقویت شبکه های دانش زنان ایرانی فراهم شود. روش پژوهش : پژوهش حاضر از نوع توسعه ای بوده که با رویکرد کیفی و روش فراترکیب هفت مرحله ای سندلوسکی و باروسو انجام شده است. جامعه پژوهش شامل تولیدات علمی مرتبط با موضوع از سال 2010 تا 2024 (1390 تا 1403) است که پس از انجام فرایند غربالگری، 66 تولید علمی انتخاب شدند. به منظور تحلیل داده ها، از نرم افزار مکس کیودا بهره برداری شده است. یافته ها : در مجموع، 273 کد شناسایی شده در 33 مقوله فرعی، هفت مقوله اصلی و سه مضمون دسته بندی شدند. مضمون جریان دانش، شامل سه مقوله اصلی عوامل تأثیرگذار، فرایندها و ابزارها/ مکانیزم ها بود. در این بخش کدهای «خلاقیت» ذیل مقوله اصلی عوامل تأثیرگذار، «آموزش»، «آموزش عالی» و «تجربه زیسته» ذیل مقوله اصلی فرایندها و کد «شبکه های اجتماعی» دارای بیشترین فراوانی بودند. مضمون خلق دانش شامل دو مقوله اصلی فرایندها و نتیجه/ خروجی دانش بود؛ در این بخش کدهای «تأثیر اجتماعی» و «نوآوری» ذیل مقوله اصلی نتیجه/ خروجی دانش دارای بیشترین فراوانی بود. مضمون جنسیت شامل دو مقوله اصلی چالش ها و موانع و ویژگی های زنان بود. در این بخش کد «هویت» ذیل مقوله اصلی ویژگی های زنان و کد «نابرابری جنسیتی»  ذیل مقوله اصلی چالش ها و موانع، دارای بیشترین تکرار و فراوانی بود. نتیجه گیری : این پژوهش با شناسایی ابعاد و مؤلفه های جریان های دانشی مؤثر بر خلق دانش توسط زنان تأثیرگذار، به ویژه بر پایه مرور مطالعات بین المللی و تفسیر بومی آنها در زمینه فرهنگی و اجتماعی ایران، می تواند به سیاست گذاران و فعالان فرهنگی-اجتماعی در طراحی و توسعه فرایندها و ابزارهای تقویت شبکه های دانش زنان یاری رساند. نتایج حاصل، ضمن شناسایی موانع و ارائه راهکارهای عملی برای ارتقای جریان های دانشی، بر اهمیت مؤلفه هایی همچون خلاقیت، آموزش و شبکه های اجتماعی در تسهیل خلق و ترویج دانش در میان زنان تأثیرگذار تأکید دارد و می تواند زمینه ساز افزایش توانمندی، نوآوری و اثرگذاری اجتماعی آنان شود.

به منظور شناسایی حوزه های قابل بهبود و ارتقای عملکرد کلی دولت هوشمند (که به طور گسترده ای با مفهوم حکمرانی در سال های اخیر مرتبط است) در دستیابی به اهداف و مقاصد خود، این پژوهش با هدف شناسایی و اعتبارسنجی شاخص های کلیدی عملکرد در دولت هوشمند با تمرکز بر دولت ایران انجام شده است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی - توسعه ای با ماهیت توصیفی - تحلیلی است که با رویکرد پژوهش آمیخته (کیفی – کمی) انجام شده است. در گام نخست، برای شناسایی شاخص ها از روش کیفی فراترکیب مبتنی بر هفت مرحله سندلوسکی و باروسو و نرم افزار مکس کیودا استفاده شد. در گام دوم، از روش کمی دلفی فازی و نرم افزارهای اکسل و متلب، جهت غربالگری و تأیید شاخص های شناسایی شده، استفاده شد. جامعه پژوهش در گام فراترکیب، 24 تولید علمی منتشر شده در پایگاه های اطلاعاتی معتبر داخلی و خارجی و در گام دلفی فازی 13 نفر از متخصصان حوزه های مرتبط بودند. تحلیل محتوای یافته های تولیدات علمی منتخب منجر به رهگیری 73 خرده شاخص (کد توصیفی) شد؛ براساس شباهت مفهومی خرده شاخص ها و دسته بندی آن ها، تعداد 10 شاخص (مقوله اصلی) شامل حکمرانی هوشمند، مردم سالاری هوشمند، دولت باز، تعامل هوشمند، یکپارچگی، اشتراک دانش، خدمات هوشمند، فناوری هوشمند، رسانه های هوشمند و امنیت هوشمند شناسایی شد. در گام بعد، شاخص ها و خرده شاخص ها در قالب پرسشنامه در اختیار خبرگان این حوزه قرار گرفت؛ خروجی این مرحله، 10 شاخص شامل 67 خرده شاخص بود. شناسایی و اعتبارسنجی شاخص های کلیدی عملکرد در دولت هوشمند با تمرکز بر ویژگی های خاص نظام حکمرانی ایران و ادغام رویکردهای کیفی و کمی در فرایند انجام پژوهش از نوآوری های این مطالعه است.