سید مسعود حامد سیدبیگلو

مقدمه: اهمیت توجه به فضاهای سبز در جوامع شهری به دلیل دوری از طبیعت غیرقابل انکار می باشد، بر همین اساس هدف از پژوهش حاضر مکان یابی بهینه فضاهای سبز شهری می باشد. روش تحقیق: برای انجام تحقیق حاضر ابتدا شاخص های موردنظر به تعداد 8 شاخص از منابع معتبر استخراج گردیده و در دوطبقه سازگار و ناسازگار قرار داده شد و در ادامه برای وزن دهی و یا در واقع اهمیت دهی به شاخص ها از 11 متخصص مصاحبه صورت گرفت، سپس جهت تعیین اهمیت و اولویت هر شاخص در نرم افزار (EXPERT CHOICE) به مقایسه زوجی داده ها پرداخته و وزن هر یک از شاخص ها با ضریب ناسازگاری 0.6 که ضریب قابل قبولی است، به دست آمد و در نهایت با استفاده از ابزار WEIGHTED SUM در نرم افزار (GIS) به روی هم گزاری شاخص ها مبادرت گردید و نقشه خروجی به دست آمد. یافته ها: نتایج حاصل شده نشان داد که به دلیل تراکم بالای کاربری های مرکز شهر اردبیل فضاهای خالی و قابل دسترس چندانی وجود ندارد، همچنین در منطقه 4 و 5 اردبیل تراکم فضاهای سبز به شدت پایین بوده که در مقابل مناطق 2 و 3 دارای تراکم نسبتاً مناسبی از فضاهای سبز شهری می باشند. بحث: به طور کلی می توان بیان نمود که هر چه از مرکز شهر به اطراف شهر حرکت می کنیم مناطق مناسب جهت احداث فضاهای سبز شهری افزایش می یابند، این روند نشان از تمرکز انواع کاربری ها در نواحی مرکزی شهر اردبیل می باشد که باید برای افزایش سطح فضاهای سبز در این نواحی برنامه ریزی مناسبی صورت گیرد.

حمل ونقل عمومی پیشرفته یکی از شاخص های توسعه یافتگی در عرصه برنامه ریزی مدرن امروزی است، این در حالی است که از آن به عنوان شبکه شهری می توان نام برد؛ بنابراین هدف از این پژوهش سنجش میزان رضایتمندی شهروندان از شبکه حمل ونقل عمومی درون شهری در شهر اردبیل می باشد. تحقیق حاضر از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ ماهیت توصیفی - تحلیلی و پیمایشی است. جامعه آماری این پژوهش شامل 27 ایستگاه اتوبوس در مناطق پنج گانه شهر اردبیل می باشد. حجم نمونه در جامعه موردمطالعه 400 نفر از مسافرانی بودند که در مسیر حرکت و داخل اتوبوس به صورت تصادفی ساده در طول ساعات اولیه صبح، بعدازظهر و عصر انتخاب شده اند. جهت ارزیابی نهایی و تحلیل داده ها از آزمون های آماری T تست در محیط نرم افزار SPSS و جهت تبیین و مدل سازی اثرات نیز از مدل سازی معادلات ساختاری در محیط نرم افزار AMOS استفاده گردید نتایج حاصل از آزمون تی تک نمونه ای پژوهش نشان داد وضعیت شاخص های چهارگانه رضایتمندی از حمل ونقل عمومی در محدوده موردمطالعه به ترتیب با میانگین های 17/2، 4/2، 29/2 و 26/2 می باشند که پایین تر از سطح متوسط کیفیت قرار دارند و همچنین تحلیل یافته های منتج از مدل سازی معادلات ساختاری بیانگر این است که مقدار بار عاملی شاخص Rmsea برابر با (69/0) است که نشان دهنده برازش مناسب مدل پژوهش می باشد. همچنین نتایج تحلیل مدل عاملی مرتبه دوم نشان داد که بعد رضایتمندی از سرعت حمل ونقل بیشترین بار عاملی را با وزن (93/0) را دارا می باشد و پس از آن هر یک از ابعاد رضایت از نحوه رفتار و برخورد رانندگان و رضایت از امکانات و خدمات سیستم اتوبوس رانی به صورت مشترک دارای بار عاملی (93/0) می باشند و در نهایت کمترین بار عاملی هم به بعد رضایتمندی از توسعه حمل ونقل عمومی با وزن عاملی (80/0) تعلق دارد.

شبکه حمل ونقل عمومی مجموعه ای از افراد، امکانات و تجهیزات زیرساختی است که هدف نهایی آن جابه جایی مسافران به صورت انبوه در سطح شهرها می باشد؛ بنابراین افزایش کیفیت ناوگان حمل ونقل عمومی به بهبود وضعیت ترافیک و کاهش آلودگی در شهرها کمک شایانی می کند و زمینه سرزندگی و شادابی بیشتر شهروندان و شهرها را هم فراهم می سازد. هدف پژوهش حاضر بررسی میزان رضایتمندی شهروندان از شبکه حمل ونقل درون شهری در شهر اردبیل می باشد. پژوهش حاضر در گروه تحقیقات کیفی قرار می گیرد. ابزار گردآوری داده ها در بخش کیفی تکنیک مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته و در بخش کمی، شامل پرسش نامه محقق ساخته متشکل از چهار سؤال امکانات و خدمات، سرعت حمل ونقل، رفتار و برخورد رانندگان و پیشنهادات می باشد. برای تجزیه وتحلیل داده ها از نرم افزار ATLAS-ti و روش کدگذاری استفاده شده است. در این راستا از تعداد 26 نفر از شهروندان شهر اردبیل مصاحبه به عمل آمد و مدت انجام هر مصاحبه از 20 تا 50 دقیقه به طول انجامید. یافته های حاصل از پردازش داده های پژوهش نشان داد که در بخش امکانات و خدمات فرسودگی ناوگان حمل ونقل و نامناسب بودن صندلی ها، در بخش سرعت حمل ونقل، کند بودن سرعت حرکت و زمان بر بودن تا رسیدن به مسیر مقصد و در بخش رفتار رانندگان رعایت قوانین راهنمایی ورانندگی مهم ترین نماگرهای تشکیل دهنده سیستم اتوبوس رانی در شهر اردبیل را تشکیل می دهند. همچنین تحلیل یافته های منتج شده از مصاحبه با شهروندان نشان داد که تعویض اتوبوس های فرسوده و افزایش مسیرهای ویژه اتوبوس مهم ترین پیشنهادات ارائه شده برای بهبود عملکرد سیستم اتوبوس رانی در شهر اردبیل می باشند.