محمد ملکی صدقی

در شهر زنجان پیری جمعیت و توجه به مسائل سالمندان اهمیت زیادی دارد. به ویژه در بافت فرسوده بخش مرکزی که هسته ابتدایی شکل گیری شهر بوده و عمدتاً افراد مسن در این قسمت سکونت دارند. لذا، هدف پژوهش پاسخ به فرضیه اصلی یعنی تبیین عوامل مؤثر بر برنامه ریزی شهر دوستدار سالمند در فضاهای عمومی بافت فرسوده بخش مرکزی شهر زنجان می باشد. پژوهش حاضر توصیفی- تحلیلی بوده که در آن از روش های کتابخانه ای و مشاهدات میدانی استفاده شد. جامعه ی آماری تحقیق حاضر کارشناسان متخصص در امور شهری و حجم نمونه 20 نفر می باشد. داده ها با استفاده از تکنیک تحلیل ساختاری و در قالب نرم افزار Micmac مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان می دهد که از میان عوامل طراحی و برنامه ریزی متغیر های ساختمان های عمومی دارای آسانسور، پله برقی و یا پله های با شیب و ارتفاع کم و دارای نرده و سطوح غیرلغزنده و... دارای رتبه تأثیرپذیری و تأثیرگذاری بالایی هستند. بنابراین، لزوم توجه جدی به این شاخص ها در کنترل سیستم ضروری است. همچنین تمام 4 مؤلفه برای برنامه ریزی شهر دوستدار سالمند در بافت فرسوده بخش مرکزی شهر زنجان از میان شاخص-های تولید ساختمان ها در مکان های عمومی با رویکرد نیازهای سالمندان هستند که حاکی از اهمیت این شاخص ها به عنوان خروجی سیستم است و با توجه به اینکه سالمندان دارای ناتوانی ، آسیب پذیری و خواسته ها و دغدغه هایی هستند و فضای شهر برای حضور این قشر مهیا نشده است از جمله می توان مواردی همچون رمپ-ها و پله های ورودی ساختمان ها، کف سازی پیاده رو ها و دسترسی به سطل های زباله، نشمین گاه ها اشاره کرد.

امروزه توجه به شاخص های پایدار محله نشان دهنده روند عمده در محیط اجتماعی، اقتصاد، رفاه انسان و کیفیت زندگی است که مورد توجه مدیران و برنامه ریزان شهری قرار گرفته است. لذا هدف اصلی پژوهش حاضر واکاوی شاخص های پایداری محله اعتمادیه زنجان است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر نوع و ماهیت توصیفی – تحلیلی است. گردآوری اطلاعات و داده ها به روش های کتابخانه ای و میدانی بود. جامعه آماری پژوهش 6872 نفر بود که 370 نفر از ساکنین محله به عنوان نمونه انتخاب شدند. تجزیه وتحلیل یافته ها از آمار توصیفی، آزمون پیرسون و t تک نمونه ای و با استفاده از نرم افزار SPSS 26 و Minitab انجام شد. برای سنجش پایایی پرسشنامه از آلفای کرونباخ استفاده شد. مقدار کلی آلفا بالای 96/0 بود که مقدار بالایی است. نتایج آزمون پیرسون برای هفت شاخص پایداری محله از جمله شاخص کالبدی، اجتماعی، اقتصادی، زیست محیطی، ارتباطی، خدماتی و سیاسی نشان داد که، در سطح معنی داری (000/0= sig)، شاخص های پایداری و پایداری محله اعتمادیه به ترتیب به میزان (928/0= r)، (819/0= r)، (932/0= r)، (900/0= r)، (904/0= r)، (896/0= r) و (879/0= r) با هم رابطه دارند؛ و نوع همبستگی در بین هفت شاخص و پایداری محله، از نوع مستقیم بوده، و نتایج آزمون تی نشان داد که P-value به دست آمده برای تمام شاخص ها (000/0) کوچک تر از سطح معناداری 05/0 است؛ لذا با اطمینان 95% اطمینان می توان نتیجه گرفت که از دید ساکنین محله اعتمادیه این محله دارای پایداری در شاخص های موردبررسی است.

زمینه و هدف: اجتماعات مذهبی یا زیارت هایی که هجوم جمعیت زیادی را تجربه می کنند در برابر حوادثی مانند ازدحام جمعیت آسیب پذیر هستند. این نوشتار می کوشد پیشران های مؤثر بر برنامه ریزی شهر امن برای ازدحام جمعیت در آیین های اجتماعی ماه محرم در بافت مرکزی شهر زنجان را با تأکید بر راهنمای شهر امن رویداد مبنا در سال 2021 اکونومیست مورد مداقه قرار دهد.روش: پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ روش توصیفی – تحلیلی است. بسته به هدف پژوهش از روش دلفی با تعداد 20 نفر افراد مرتبط با موضوع در دسترس به روش نمونه گیری قضاوتی یا تعمدی استفاده شد. در این بررسی برای تجزیه وتحلیل داده ها از روش مولتیپول استفاده شد.یافته ها: سرانه پرسنل پلیس با حضور در رویداد؛ نورپردازی با استاندار تشخیص محیطی از طریق فاصله ده متری و وجود زیرساخت های امنیتی هشدار نظیر تلفن های ضروری و هشدارهای مراقبت به ترتیب سه اقدام اصلی و تأثیرگذار بر خلق شهر امن در رویدادهای آیینی شهر زنجان هستند. ماتریس ارزیابی اقدامات با توجه به سیاست ها نشان داد اقدام پایش خطر و اقدام سلامت روان دو مقوله اصلی و تأثیر گذار بر برنامه ریزی شهر امن در حضورپذیری افراد در رویداد آیینی شهر زنجان خواهند بود.نتیجه گیری: ماتریس سیاست ها ارزیابی شده مرتبط با سناریوها نشان داد ارزیابی پایش مرگ و میر ناشی از تصادفات جاده ای؛ کیفیت نشانه های شهری برای تقویت ذهنی مردم سیاست هایی هستند که با تقویت امنیت محیطی برای برنامه ریزی امنیت محیطی پیوند خورده اند.