لیلا حسنی آهنگر

پژوهش حاضر با در نظر گرفتن پژوهش های پیشین و با توجه به «سند بنیادین تحول آموزش و پرورش» و «سند برنامه درسی ملی» در صدد ارائه چارچوبی جهت تعالی «ساحت زیبایی شناسی و هنری» دانش آموزان متوسطه اول است. این پژوهش از جمله پژوهش های کیفی است که به روش گروه کانونی با حجم 10 نفر صورت گرفته است. برای هر کدام از 8 مولفه ساحت زیبایی شناسی و هنری در صورتی که دانش آموز در مولفه مدنظر نمره کمتر از نصف کسب کرده باشد، راهکار ارتقا در مولفه و در صورتی که دانش آموز در مولفه مدنظر، نمره بیشتر از نصف کسب کرده باشد، راهکارهای نهادینه سازی و ارتقای آن مولفه ارائه شده که مجموع راهکارهای 8 مولفه، چارچوب پیشنهادی را تشکیل می دهند که این مولفه ها عبارتند از: 1) بهره گیری و رشد قوه ی تخیل، تجسم و ایده پردازی 2) رشد احساسات و ذوق زیبایی شناسی 3) توان درک موضوعات دارای زیبایی مادی و ظاهری 4) توان درک موضوعات دارای زیبایی معنوی و الهی 5) توان خلق آثار هنری 6) به کارگیری اصول زیبایی شناسی و ارزشی در زندگی 7) شکل گیری آرامش روحی و روانی در محیط از منظر هنری و زیبایی شناسی 8) توجه به زیبایی محیط.

پژوهش حاضر به بررسی وضعیت ساحت زیبایی شناسی و هنری دانش آموزان متوسطه اول پرداخته است. جامعه آماری پژوهش، دانش آموزان متوسطه اول ناحیه10 منطقه1 شهر تهران در سال تحصیلی1402-1401 به تعداد500 نفر بوده که با استفاده از جدول کرجسی و مورگان 217نفر، نمونه به روش طبقه-ای -تصادفی انتخاب شده اند. به منظور گردآوری داده از روش اسنادی و پرسشنامه محقق ساخته استفاده شده است. مولفه های پژوهش و شاخص های سنجش، پس از مطالعه اسنادی احصاء و پرسشنامه تنظیم شده است. روایی صوری پرسشنامه از طریق اجرای آزمایشی، روایی محتوایی از طریق قضاوت خبرگان، روایی سازه از طریق تحلیل عاملی و پایایی با ضریب آلفای کرونباخ(762/0) بررسی و تایید شده است. جهت تبیین مولفه های ساحت مدنظر از تحلیل عامل اکتشافی در نرم افزارSPSS نسخه22 استفاده شده است. به دلیل نرمال بودن توزیع داده ها از آزمون تی تک نمونه ای جهت مقایسه میانگین مولفه ها استفاده شده است. نتایج نشان می دهد وضعیت دانش آموزان در مولفه های «بهره گیری و رشد قوه ی تخیل، تجسم و ایده پردازی»، «توان درک موضوعات دارای زیبایی مادی و ظاهری»، «به کارگیری اصول زیبایی شناسی و ارزشی در زندگی» و «شکل گیری آرامش روحی و روانی در محیط از منظر هنری و زیبایی-شناسی»، متوسط و در مولفه های «رشد احساسات و ذوق زیبایی شناسی»، «توان درک موضوعات دارای زیبایی معنوی و الهی»، «توان خلق آثار هنری» و «توجه به زیبایی محیط»، خوب است.