راضیه مردی

همگام با تحولات شگرف و سریع در حوزه فناوری ها، هوش مصنوعی به عنوان ابزاری قدرتمند توانسته است زندگی نوع بشر را در اتمام ابعاد به شدت تحت تأثیر قرار دهد. حوزه آموزش و یادگیری نیز از این قاعده مستثنی نیست و هوش مصنوعی توانسته است از ایده اولیه در خصوص آموزش تا برگ نهایی آموزش، یعنی ارزشیابی را متحول نماید. فرآیند ارزشیابی در تمام سطوح و مقاطع، همواره مورد رصد پژوهشگران جهت بررسی مثمر ثمر بودن فرآیند آموزشی است. در این حین، شناخت ظرفیت ها و چالش ها درارزشیابی آموزش عالی مارا در بهبود، مدیریت و کیفیت بخشی به فرآیند ارزشیابی کمک خواهد. از این رو، پژوهش حاضر به دنبال یک مرور نظام مند از ظرفیت ها و چالش های موجود در ارزشیابی نظام آموزش عالی است. به این جهت، پژوهش های انجام شده از فوریه 2015 تا ژوئن 2024 در مورد ظرفیت ها و چالش های هوش مصنوعی در ارزشیابی آموزش عالی را ارائه می دهد. این بررسی با هدف پرداختن به دو سؤال کلیدی: (1) ظرفیت های شناسایی شده و (2) چالش های پیش رو در زمینه هوش مصنوعی در ارزشیابی آموزش عالی انجام شد. جستجوی جامع پایگاه های اطلاعاتی، مانند SAGE، Wiley Online Library و Science Direct ، 3281 پژوهش مشخص شد که از طریق یک فرآیند غربالگری دقیق، و انتخاب معیارهای انتخاب مقالات به نمونه نهایی 30 پژوهش مرتبط، محدود شد. یافته ها، چندین ظرفیت هوش مصنوعی، از قبیل شخصی سازی یادگیری، تأثیرات مثبت بر یادگیری دانشجویان، کاهش زمان در برنامه ریزی و مدیریت کارهای استادان، نمره دهی عینی تر دانشجویان، و خودکارسازی وظایف تکراری را شناسایی می کند. با این حال، پژوهش های مرور شده در این مقاله، همچنین چالش های مهمی مانند ملاحظات اخلاقی، ادغام با برنامه های درسی، زیرساخت های ناکافی، فقدان دانش فنی در بین استادان، مقاومت در برابر تغییر، و مشکلات در ارزشیابی فرآیندهای شناختی مرتبه بالاتر را نشان می دهد.

هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر روش یادگیری مشارکتی آنلاین بر سطوح یادگیری شناختی در دانش آموزان پایه پنجم ابتدایی شهرستان گرگان بود. روش تحقیق به صورت نیمه آزمایشی از نوع طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پایه پنجم ابتدایی گرگان در سال تحصیلی 1399-1400 است که تعداد 30 نفر (15 نفر گروه آزمایش و 15 نفر گروه کنترل) با روش نمونه گیری در دسترس به عنوان نمونه انتخاب شدند و در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. کلاس های مورد نظر در شبکه دانش آموزی شاد به صورت همزمان و ناهمزمان به صورت مشارکتی برگزار گردید و در ابتدا و انتهای فرآیند تدریس میزان سطوح یادگیری دانش آموزان در درس علوم تجربی اندازه گیری شد. ابزار گردآوری پژوهش شامل آزمون پیشرفت سطوح یادگیری معلم ساخته براساس سطوح یادگیری و طبقه بندی بلوم طراحی شده بود که روایی آن مورد تایید متخصصان بوده و پایایی با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ بالای 70/0 به دست آمد که نشان از پایایی مطلوب بود. یافته های تحقیق نشان داد یادگیری مشارکتی آنلاین بر یادگیری دانش آموزان تأثیر مثبت دارد (05/0>p). یادگیری مشارکتی آنلاین بر سطح دانش، ارزشیابی و آفریدن تأثیر معنادار ندارد (P>0.05). یادگیری مشارکتی بر سطح فهمیدن، به کاربستن و تحلیل تأثیر معنادار و مثبت داشته است (05/0>p). بر اساس نتیجه، می توان از روش یادگیری مشارکتی آنلاین برای دروس و مقاطع مختلف تحصیلی استفاده کرد.