جواد برزویی

زمینه و هدف: سازمان یادگیرنده سازمانی است که دانش را به صورت فعال خلق، کسب و انتقال می دهد. تحقق الگوی کلانتری یادگیرنده یک ضرورت راهبردی برای فرماندهی انتظامی در عصر تحولات سریع و پیچیده است. بنابراین هدف این مقاله، بررسی مزایای تبدیل کلانتری ها و پاسگاه های انتظامی به یک سازمان یادگیرنده است. روش: این تحقیق از نوع کاربردی و با روش ترکیبی کیفی–کمّی انجام شده است. در بخش کیفی، داده ها از طریق مصاحبه با ۱۵ نفر از نخبگان پلیس که به صورت هدفمند انتخاب شده اند، برای شناسایی شاخص ها و مؤلفه ها گردآوری شد. در بخش کمّی، جامعه آماری شامل ۲۳۰ نفر از معاونین، مدیران پلیس پیشگیری، معاونت تربیت و آموزش فراجا و اساتید دانشگاه علوم انتظامی امین است که با روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی، ۱۴۰ نفر بر اساس جدول مورگان انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده های کمّی، پرسشنامه محقق ساخته ۵۹ سوالی است که روایی آن با شاخص CVR و پایایی آن با آلفای کرونباخ (۰.۸۹) تأیید شد. تحلیل داده ها با روش تحلیل مضمون (برای بخش کیفی) و نرم افزار SPSS (برای بخش کمّی) انجام گرفته است. یافته ها: 4 مضمون سازمان دهنده شامل: " افزایش کارایی و اثربخشی" با 3 مضمون پایه، " بهبود کیفیت خدمات به مردم" با 2 مضمون پایه، "پاسخگویی به چالش ها و تهدیدات جدید" با 2 مضمون پایه، " افزایش انگیزه و رضایت شغلی" با 2 مضمون پایه و " پیشگیری از فساد" با 3 مضمون شناسایی شدند. نتیجه گیری: تبدیل کلانتری ها به سازمان یادگیرنده، موجب تحول در نگرش، افزایش کارایی، بهبود خدمات به مردم، تقویت پاسخگویی به تهدیدات، ارتقاء انگیزه کارکنان می شود. این تحول همه جانبه باعث چابک سازی و افزایش اعتماد عمومی به نهادهای انتظامی خواهد شد.

زمینه و هدف: نقش فرماندهی انتظامی در انتظام ملی یک موضوع مهم و پیچیده است که از جنبه های مختلف قابل بررسی است. این پژوهش با هدف بررسی جایگاه فعلی فراجا در انتظام ملی و همچنین بررسی لزوم نقش آفرینی فراجا در انتظام ملی انجام شد. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، بنیادی کاربردی و از نظر ماهیت، کیفی با روش تحلیل مضمون است. جامعه مشارکت کننده شامل نخبگان، استادان و خبرگانی بود که دارای مدرک دکتری در حوزه انتظامی امنیّتی و همچنین حداقل ده سال سابقه مدیریتی انتظامی امنیّتی بودند که تا اشباع نظری، نمونه گیری به روش هدفمند و به تعداد 10 نفر انجام شد. ابزارجمع آوری داده، مصاحبه نیمه ساختاریافته می باشد که با نرم افزار Maxqda تحلیل مضمون شدند. یافته ها: در بخش اهمیت حضور فراجا در انتظام ملی، تعداد 36 مضمون شناخته شد که مضمون های تکراری حذف گردیدند و درنهایت، تعداد 18 مضمون اولیه ثبت شد و با تجمیع مضمون های مشابه به شش مضمون با عناوین «اندیشه های امام و مقام معظم رهبری، نهاد واسط بین مردم و حاکمیت، وظیفه قانونی و ذاتی فراجا، نقش اطلاعاتی و حضور در بسیاری از عرصه ها، سر ریز شدن عواقب اجرای ضعیف انتظام ملی در اقدامات انتظامی و وجود نداشتن نهاد متولی انتظام ملی» تدوین شد و درنهایت مضمون «اهمیت نقش فراجا در انتظام ملی» شناخته شد. در بخش جایگاه فعلی فراجا در انتظام ملی، تعداد 23 مضمون اولیه احصاء گردید که پس از حذف جملات تکراری، هفده مضمون اولیه ثبت شد که از این میان، مضمون «نقش فراجا در تصمیم گیری های کلان کشور کم رنگ است» پرتکرارترین مضمون اولیه شناخته شد. از مجموع مضمون های اولیه، چهار مضمون با عناوین «حضور کم رنگ در جایگاه سیاستگذاری، توقف در جایگاه کارگزاری، موردی عمل کردن فراجا و ضرورت ارتقاء جایگاه فراجا» تدوین شد. نتیجه گیری: جایگاه فراجا در انتظام ملی باید بالاتر از وضعیت فعلی باشد و باید در تصمیم گیری های کلان هم نقش فعال داشته باشد. فراجا قابلیت نقش آفرینی بیشتر در انتظام ملی را دارد. نقش فراجا در انتظام ملی بسیار ضروری و کلیدی است. یکی از مهم ترین حوزه ها برای ارتقاء نقش فراجا «گسترش دسترسی به ابزارها و سامانه های یکپارچه کشوری، ایجاد پیوست انتظامی در سیاست گذاری ها و تقویت منابع و امکانات در اختیار این سازمان» است.

زمینه و هدف: سازمان یادگیرنده الگویی تغییریافته برای اندیشیدن، در عصر دانش است. هدف از این پژوهش بررسی و مرور نظام مند پژوهش های مرتبط با «سازمان یادگیرنده» به منظور تبیین ابعاد، مؤلفه ها و شاخص های آن است. روش: روش پژوهش توصیفی- تحلیلی از نوع کاربردی است که در آن از روش مرور نظام مند استفاده شده است. جامعه هدف پژوهش مقالات مرتبط با سازمان یادگیرنده در بازه زمانی از سال 1391 تا 1402 است. این پژوهش ها شامل 76 پژوهش بود که 47 مورد آن ها به دلیل هم پوشانی حذف و 29 پژوهش انتخاب شد. روش تجزیه وتحلیل داده ها تحلیل مضمون با کدگذاری سه سطحی است و از ابزار ارزیابی انتقادی مهارت ها[1] برای بررسی روایی بهره گرفته شد. یافته ها: یافته ها شامل چهار بعد اصلی است که عبارت اند از: فرایند یادگیری در سازمان یادگیرنده با چهار مؤلفه (کسب دانش، توزیع اطلاعات، حافظه سازمانی و تفسیر اطلاعات)، عناصر سازمان یادگیرنده با چهار مؤلفه (یادگیری جمعی، آرمان مشترک، قابلیت های شخصی و نگرش نظام مند)، موانع یادگیری در سازمان یادگیرنده با پنج مؤلفه (کم ظرفیتی در انتشار بصیرت ها، کم ظرفیتی در ثبت بصیرت ها، کم ظرفیتی در انعکاس بصیرت ها، کم ظرفیتی در عمل و کم ظرفیتی در نوآوری) و ویژگی های سازمان یادگیرنده با چهار مؤلفه (راهبرد سازمان، فرهنگ سازمان، منابع سازمان و رهبری). نتیجه گیری: موفقیت سازمان های یادگیرنده نیازمند تعادل و تقویت هم زمان چهار بعد اصلی یادگیری است: فرایندهای یادگیری، عناصر کلیدی سازمان، غلبه بر موانع یادگیری و توجه ویژه به ویژگی های ساختاری سازمان. بنابراین، سازمان ها در صورتی که با رویکردی جامع به این ابعاد بپردازند، قابلیت یادگیری خود را بهبود خواهند بخشید و در محیط های رقابتی پایدار باقی خواهند ماند.

زمینه و هدف: با توجه به اهمیت رساله های دکتری، ارزیابی علمی این رساله ها به منظور بررسی نقاط قوّت و ضعف آن ها بسیار مهم است؛ ازاین رو، پژوهش حاضر با هدف مرور نظام مند رساله های دکتری رشته مدیریت پیشگیری از جرم انجام شده است. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، کیفی و به صورت مرور نظام مند است. جامعه آماری شامل تمام رساله های دفاع شده در رشته مدیریت پیشگیری از جرم از سال 1395 تا 1401 به تعداد 22 رساله می باشد. حجم نمونه، تمام شمار است. جمع آوری داده ها به روش اسنادی بود و داده ها با استفاده از نرم افزار اکسل مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. یافته ها: عوامل اجتماعی و سازمانی بیشترین سهم را در انتخاب موضوع و یافته ها دارد و ارائه الگو نیز بیشترین فراوانی در عناوین رساله ها داشته است. در سال 1400 بیشترین دفاع با تعداد 6 رساله انجام شده است. مهم ترین محدودیت دانشجویان، همکاری نکردن برخی از یگان ها در ارائه آمار بوده است. از مجموع 14 استاد راهنما، تعداد 12 نفر درون سازمانی و 2 نفر برون سازمانی بوده اند. از مجموع 45 نفر دانشجوی پذیرش شده فقط تعداد 22 نفر موفق به دفاع از رساله خود شده اند. نتیجه گیری: درصد قابل توجهی از دانشجویان موفق به دفاع از رساله نشده اند که نیاز به آسیب شناسی دارد. تخصص استادان راهنما با موضوعات رساله ها همسو می باشند. ارائه الگو در رساله ها، بیشتر از سایر موارد برای دانشجویان و شورای رساله مورد تأکید بوده که به منظور با کیفیّت تر شدن رساله ها بهتر است فقط به ارائه الگو نپردازند. پیشگیری اجتماعی بیشتر از سایر پیشگیری ها موردتوجه دانشجویان بوده است. برای عملیاتی کردن نتایج، فقط به ارسال کاربست اکتفا شده است.

زمینه و هدف: نقش فراجا در انتظام ملی به عنوان یکی از عوامل حیاتی برای حفظ امنیت و استقرار نظم در کشور، بسیار بااهمیت است. هدف از این پژوهش، واکاوی سازوکارهای ارتقای جایگاه فراجا در انتظام ملی است.روش: پژوهش حاضر ازنظر هدف، بنیادی کاربردی و ازنظر ماهیت، اکتشافی و ازنظر نوع تحقیق، کیفی است. جامعه مشارکت کنندگان، شامل نخبگان و اساتیدی است که دارای مدرک دکتری در حوزه انتظامی امنیتی و همچنین، حداقل 15 سال سابقه در این حوزه هستند. ابزار جمع آوری داده ها، مصاحبه نیمه ساختاریافته است و نمونه گیری به روش هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری در نفر دهم ادامه یافت. داده های جمع آوری شده به روش تحلیل مضمونی و بااستفاده از نرم افزار مکس کیودا تحلیل شدند. برای تأیید روایی و پایایی مصاحبه ها، از روش بازآزمون استفاده شد که مقدار آن بیشتر از 60 درصد و معادل 93/84 بود؛ بنابراین، قابلیت اعتماد کدگذاری ها تأیید شد.یافته ها: به منظور شناسایی سازوکارهای ارتقای نقش فراجا در انتظام ملی، 154 مضمون از مصاحبه های انجام شده شناسایی و با حذف و ادغام موارد تکراری، 82 مضمون انتخاب شدند و با تجمیع مضمون های مشابه، 49 مضمون پایه و 4 مضمون سازمان دهنده با عناوین الزامات سازمانی، الزامات فرهنگی، الزامات مدیریتی و الزامات قانونی تدوین شدند و درنهایت، جایگاه مطلوب فراجا در انتظام ملی به عنوان مضمون محوری تعیین شد.نتایج: بر طبق نتایج، ارتقای جایگاه فراجا در انتظام ملی، یک تلاش جامع و یکپارچه را می طلبد که نیازمند هماهنگی عوامل مختلف است. در بعد «الزامات سازمانی» تکیه بر ایجاد قابلیت و توانایی در درون سازمان بااستفاده از نوآوری در تجهیزات سازمانی، ارتقای بهره وری در کارکنان و همچنین تغییر در ساختار سازمانی؛ در بعد «الزامات فرهنگی» فرهنگ سازی و ایجابی عمل کردن در حوزه فرهنگ و در بعد «الزامات قانونی» منفعل نبودن در اجرای قانون، الزام سازمان ها به داشتن پیوست انتظامی در فعالیت ها، تصویب قوانین حمایتی از پلیس و در بعد «الزامات مدیریتی» مطالبه گری و ایجاد تعامل با سایر سازمان ها، تعامل فرماندهان با قوای سه گانه و مطالبه گری از ارگان های مختلف و مسئول سازی سازمان ها از مهم ترین و پرتکرارترین مضمون ها به شمار می آیند. 

زمینه و هدف: شناخت وضعیت های پیش جنایی در توضیح عمل مجرمانه، امری اساسی است و برابر یافته های نظری جدید، مداخلات پیشگیری از جرم بر اساس عوامل موجود در این وضعیت ها می تواند ظرفیت های پیشگیری را افزایش دهد؛ بنابراین در پژوهش حاضر، تأثیر وضعیت های پیش جنایی بر مدیریت رفتار بزهکاران در پیشگیری از جرم بررسی شد.روش: این تحقیق از لحاظ هدف، کاربردی و از نظر روش توصیفی پیمایشی است. ابزار پژوهش، پرسش نامه محقق ساخته بوده که روایی آن با کسب نظر اندیشمندان و پایایی آن با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ به میزان 856/0 تعیین شده است. جامعه آماری را سه گروه شامل کارکنان پلیس پیشگیری، کارکنان پلیس آگاهی و مقامات قضایی دادسراها و دادگاه های کیفری عمومی شهرستان قزوین تشکیل دادند که با استفاده از فرمول کوکران و با روش تصادفی طبقه ای تعداد 89 نفر برای نمونه در نظر گرفته شد.یافته ها: یافته ها بیانگر آن است که بین عوامل تأثیرگذار در وضعیت های پیش جنایی بر مدیریت رفتار بزهکاران در پیشگیری از جرم، مؤلفه محیط در رتبه اول، بیشترین تأثیرگذاری را داشته و بزه دیده در رتبه دوم، فرصت در رتبه سوم و بزهکار در رتبه پایانی قرار دارند.نتیجه گیری: براساس یافته های پژوهش لازم است برای پیشگیری مبتنی بر کنترل وضعیت های پیش جنایی، با برگزاری نشست های رسمی و تنظیم تفاهم نامه میان متولیان پیشگیری از جرم با سایر سازمان ها، ابتدا ضوابط اجرای پیشگیری از وضعیت های پیش جنایی، قانونمند شود و سپس مقامات مسئول، زمینه پیشگیری از وضعیت های پیش جنایی را بر اساس تأیید اهل فن و پ ژ وهش، شناسایی کنند.