راهبرد ایران و پاکستان در مدیریت تنگنای ژئوپلیتیک بلوچستان(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
جغرافیا سال ۲۳ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۸۷
83 - 103
حوزههای تخصصی:
نظام بین الملل کنونی در عصر جنگ های تجاری به سر می برد و «دسترسی» به «نقاط» راهبردیِ تولید ارزش و عرضه آن، به یکی از اولویت های اساسی کشورها تبدیل شده است. در امتداد سواحل مکران، حد فاصل جنوب شرق ایران تا جنوب غرب پاکستان، منطقه «بلوچستان بزرگ» واقع شده است. بلوچستان منطقه ای ژئواستراتژیک است که در تقسیمات سرزمینی، یکی از ایالت های اصلی پاکستان و بخشی از استان سیستان و بلوچستان ایران را تشکیل می دهد. این منطقه از دروازه های اصلی ورود (به) و خروج (از) مسیرهای کریدوری شرق – غرب و شمال – جنوب محسوب می شود. با این حال تحرک گروه های تروریستی در سالهای اخیر، سبب بروز محدودیت های ژئوپلیتیکی برای دسترسی های کریدوری و افزایش ریسک سرمایه گذاری به واسطه افزایش نا امنی ها در هر دو بخش بلوچستان شده است. بنابراین سوال اصلی پژوهش آن است که «راهبرد ایران و پاکستان برای مدیریت تنگنای ژئوپلیتیک این منطقه چیست؟» فرضیه مقاله با استناد بر اقداماتی که ایران و پاکستان تاکنون به صورت دوجانبه و در قالب همکاری های مشترک انجام داده اند، تنظیم شده و بیان می دارد در حال حاضر «راهبرد دو کشور بهره گیری از ظرفیت های همکاری در حوزه های اقتصادی، نظامی و فرهنگی در راستای افزایش تعاملات، کاهش موانع دسترسی، سهولت ترانزیت کالا و مبارزه با تروریسم می باشد». پژوهش حاضر برحسب هدف، از نوع تحقیقات بنیادی به شمار می رود و تلاش می کند تا با کشف ماهیت پدیده های جغرافیایی و بررسی تاثیر آن در اتخاذ راهبرد دولت ها، در نهایت به توسعه مرزهای دانش ژئوپلیتیک کمک نماید. با توجه به سوال و فرضیه، روش پژوهش کیفی است و داده ها بر اساس مطالعات کتابخانه ای گردآوری شده اند.