کوثر دهدست

هدف پژوهش حاضر، بررسی پدیداری تجربه زندگی دختران نوجوان در خانواده های ناتنی و در ارتباط با مادرخوانده بود. روش پژوهش، کیفی از نوع پدیدارشناسی تفسیری بود. جمعیت مورد مطالعه، 25 نفر از دختران نوجوان 11 تا 16 ساله منطقه 9 تهران بودند که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و تا سر حد اشباع اطلاعات، انتخاب و در مطالعه شرکت کردند. برای جمع آوری داده ها از مصاحبه نیمه ساختاریافته استفاده شد. کدگذاری داده ها، هم زمان با جمع آوری داده ها، انجام و ادامه یافت. تحلیل داده ها با استفاده از روش ون مانن (2016) در 6 مرحله انجام شد. مجموعاً از تعداد 25 مصاحبه، 368 کد اولیه، 92 مفهوم اولیه، 12 مضمون فرعی و 2 مضمون اصلی به دست آمد. مضامین اصلی شامل «چالش ها و موانع» با مضامین فرعی «پریشانی هیجانی – شناختی؛ فقدان های چندگانه؛ عدم اختصاص زمان و توجه؛ ادراک منفی از والد ناتنی؛ تضادهای وفاداری؛ تعارض فرسایشی؛ کنترل گری و اعمال قوانین شدید؛ و ابهام نقش» و «فرصت ها و منابع» شامل « اختصاص زمان و توجه کافی؛ حمایت و مراقبت گری؛ شبکه حمایتی گسترده تر و منابع بیشتر؛ و یادگیری و رشد شخصی» بود. نتایج نشان داد که سازگار شدن با تغییرات ناشی از ازدواج مجدد والدین و حضور در خانواده ناتنی، برای نوجوانان فرآیندی زمان بر است که با توجه به عوامل مختلف فردی و بین فردی، محدوده آن کم یا زیاد خواهد شد. همچنین در کنار آسیب های موجود در این گونه خانواده ها، راهبردهای مقابله ای موفقی از سوی برخی خانواده ها و نوجوانان، اتخاذ و استفاده می شود که می تواند در مشاوره های خانواده بدان توجه کرد.

هدف از این پژوهش ارائه الگوی سبک زندگی اسلامی مبتنی بر تجارب زیسته زوجین رضایتمند مذهبی بود. این تحقیق با روش داده بنیاد بر مبنای مصاحبه های نیمه ساختاریافته با رویکرد نظریه زمینه ای استراوس و کوربین به منظور ارائه مدل پارادایمی تدوین شد. پژوهش با چهارده مصاحبه به اشباع رسید. 267 گزاره معنادار ذیل 77 کد باز، 14 کد محوری و 4 کد انتخابی شناسایی شد. شاخص های سبک زندگی اسلامی زوجین رضایتمند مذهبی منتج از خودکنترلی، انتخاب احسن، روابط تکریم بخش، مصارف اقتصادی نظام مند، مصارف فرهنگی هدفمند؛ عوامل زمینه ساز آن مشتمل بر مقوله های گرایش های اعتقادی و مذهبی، خدامحوری و پرورش ارزش های اخلاقی مبتنی بر مذهب؛ سه مقوله ساختار خانوادگی منسجم، روابط بین شخصی مؤثر همسران باهم و هم جهتی نظام ارزشی، اعتقادی و ساختاری همسران با یکدیگر؛ راهبردهای تحقق سبک زندگی اسلامی و مقوله توسعه شخصی، خانوادگی و اجتماعی و مقوله تحقق احساس امنیت و آرامش؛ پیامدهای سبک زندگی اسلامی زوجین رضایتمند مذهبی بود. با توجه به تجربه زیسته زوجین رضایتمند مذهبی الگویی از سبک زندگی اسلامی برای رشد و تعالی خانواده و تداوم همراه با رضایت درنهایت حرکت جامعه به سوی حیات طیبه ارائه شد.  

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین راهبردهای درونی سازی صفت صبر در فرزندان، با استفاده از روش گراندد تئوری صورت گرفت. نمونه گیری جامعه پژوهش به روش در دسترس و هدفمند انجام شد . ابزار مطالعه شامل مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق تا اشباع یافته ها با 11 نفر از مادرانی که بر اساس غربال ابتدایی، تربیت اخلاقی فرزندان شان در اولویت شان بوده و به این امر اهتمام داشتند، صورت گرفت. پس از تجزیه و تحلیل اطلاعات حاصل از مصاحبه ها، و اصلاح و تایید محتوای درونی کدگذاری توسط 3 نفر از متخصصان حوزه تربیت به روش دلفی ، سه کد نظری شامل الف) مدل های ذهنی وسعت بخش اولین عامل زمینه ساز درونی سازی صفت صبر در کودکان، ب )سبک والدگری پرورش دهنده دومین عامل زمینه ساز درونی ساز صفت صبر در فرزندان، ج)پرورش دهندگی هدفمند راهبرد درونی سازی صفت صبر در فرزندان شناسایی شدند. با توجه به تجارب زیسته مادران در این پژوهش، عوامل زمینه ساز مؤثر و راهبردهای تربیتی، درک بهتری از چگونگی فرایند درونی سازی صفت صبر در کودکان را به والدین و مربیان آموزشی ارائه می کند. این مطالعه به غنای ادبیات موجود در حوزه تربیت کودکان و درونی سازی خصلت صبر در کودکان می افزاید.