محمدمهدی منادی

محمدمهدی منادی

مطالب
ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین

فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۱ تا ۶ مورد از کل ۶ مورد.
۱.

The Theory of Nominal Equilibrium in Islamic Mysticism: A Novel Response to Contemporary Ethical Challenges(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۲ تعداد دانلود : ۳۰
SUBJECT & OBJECTIVES:  Contemporary societies confront multifaceted ethical challenges—including information warfare, genetic editing, and environmental crises—for which traditional ethical frameworks frequently prove inadequate. This study examines the “Theory of Nominal Equilibrium” (iʿtidāl al-asmāʾī), which draws upon the foundations of Islamic mysticism (ʿirfān) and Quranic ontology to offer an alternative framework for addressing and managing ethical conflicts. METHOD & FINDING:  Employing an analytical-interpretive method, this research investigates the system of Divine Names in Islamic mysticism through reference to the Quran, Hadith, and the works of prominent mystics such as Ibn ʿArabī. It then compares this system with materialist approaches grounded in sustainable development. The study further explores the theory’s application to natural resource management as a practical case study. According to the theory, the roots of ethical conflicts lie in the dynamic manifestations of seemingly opposing Divine Names (e.g., al-Bāsiṭ [the Expander] and al-Qābiḍ [the Constrictor]). These are harmonized and brought into equilibrium under the governance of the all-encompassing Name Allāh, mediated through the role of the Perfect Human (the Divine Vicegerent). The theory attributes intrinsic rights to all existents—not in an axiological or contractual sense, but as ontological manifestations of the Divine Names. In this respect, it diverges significantly from Western anthropocentric models that treat natural resources primarily as property. CONCLUSION:  By incorporating conceptually quantifiable tools inspired by the Divine Names al-Muḥṣī (the Reckoner) and al-Ḥasīb (the Accounter), operationalizable in policy analysis, the Theory of Nominal Equilibrium integrates mystical principles into a coherent framework. This approach offers a distinctive and integrative response to contemporary ethical dilemmas.
۲.

Rationalist and Sentimentalist Realism: A Re-examination of the Types of Metaethical Realism and Their Implications(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۷ تعداد دانلود : ۸۱
SUBJECT & OBJECTIVES: Ontological inquiry constitutes one of the central concerns of metaethics. Within this field, theories are commonly divided into two main categories: realist and non-realist. While this primary distinction is well established, the secondary classifications and internal variations within realism have received comparatively little attention. Many of the enduring ambiguities in moral philosophy arise from the lack of a precise differentiation among realist positions. This study aims to address that gap by re-examining the ontological foundations and typological distinctions within moral realism. METHOD & FINDING: Using an analytical–descriptive method, this study differentiates between two distinct forms of moral realism—rationalist realism and sentimentalist realism—and explicates their respective implications. Representative approaches of sentimentalist realism include hedonism, Isaiah Berlin’s notion of negative liberty, Karl Popper’s reduction of suffering, and Benthamite utilitarianism. In contrast, MacIntyre’s virtue ethics, scientism, and perfectionism exemplify rationalist realism. The implications of rationalist realism can be summarized as follows: 1. The possibility of rational justification for moral judgments; 2. The dependence of moral values on ontological realities; 3. The possibility of moral preference in cases of ethical conflict based purely on ontological grounds; 4. The capacity to identify and prioritize the virtuous individual; 5. The derivability of “ought” from “is” on rational premises alone; 6. Monism is grounded in a single rational proposition; 7. Absolutism grounded in an absolute rational principle. CONCLUSION: While sentimentalist realism shares certain structural features with other realist frameworks, it diverges from rationalist realism in several essential respects, particularly regarding the role of sentiment, taste, and individual inclination in grounding moral value. This distinction underscores the need for a more nuanced typology of moral realism within contemporary metaethical discourse.
۳.

تحلیل عرفانیِ مفهوم «وطن اصلی» و تأثیر آن بر احساس تعلق معنوی در انسان معاصر(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۰ تعداد دانلود : ۵۷
این پژوهش با هدف تبیین مفهوم «وطن اصلی» از منظر عرفان اسلامی و بررسی کاربردهای آن در مواجهه با بحران معنویت در جهان معاصر، به روش تحلیلی توصیفی و با استناد به متون قرآنی، حدیثی و آرای عارفانی چون ابن عربی، کاشانی، نجم الدین رازی و آیت الله جوادی آملی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که «وطن اصلی» نه یک مکان جغرافیایی، بلکه حقیقتی وجودی و هم تبار با «فطرت الهی» است که در لایه قلب انسان و در قالب «وجه خاص» جای گرفته است. این موطن، میراث عوالم پیشین انسان (مانند عالم ذر و میثاق) است که در قوس نزول و با عبور از حجاب های نورانی و ظلمانی، مورد غفلت قرار می گیرد. غفلت از این حقیقت، منشأ بحران های معنوی معاصر از قبیل بی هویتی، بی تعلقی و اضطراب وجودی شناسایی شده است. راه بازگشت به وطن اصلی، از طریق «تذکر» و «تزکیه نفس» میسر می شود که زمینه ساز شکوفایی «عقل منور» به مثابه معیار و راهنمای سلوک و بازیابی حافظه معنوی فطرت می گردد. این چارچوب عرفانی می تواند با ارائه راهکارهای عملی در عرصه های فردی و اجتماعی، پاسخی بنیادین به چالش های معنوی انسان معاصر ارائه دهد.
۴.

چیستی اخلاق الله با رویکرد عرفانی(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۶۹ تعداد دانلود : ۳۳۴
از آنجا که آموزه تخلق به اخلاق الله در میان علمای علم اخلاق و نیز عارفان مسلمان از جایگاه ویژه ای برخوردار است، ضروری است تا در گامی پیشینی به تبیین و ارائه تصویری درست از اخلاق الله پرداخت. برای این منظور، با تکیه بر مفهوم اخلاق و نگاه گزاره محور و با استناد به آیات و احادیث و برخی آموزه های عرفانی به شیوه استنادی، اصطیادی و استنباطی و با رویکرد نقلی، عقلی و عرفانی، به معرفی اخلاق الله پرداخته و با بررسی موضوع و محمول گزاره های اخلاقی ناظر به خدا، نظریه ارزش اخلاقی و اصل اخلاقی روشن گردد. با مدنظر قرار دادن آموزه «کمال جلا و استجلا» و همچنین قانون «میل اصل به فرع» که خود برآمده از آموزه مبنایی وحدت شخصیه وجود عرفانی است، به تبیینی از نظریه ارزش اخلاقی در اخلاق الله تحت عنوان کمال محوری که به وزان فضیلت محوری در اخلاق ناظر به انسان است نائل شد. همچنین، با مبنا ساختن جامعیت و شمول اسم «الله» نسبت به دیگر اسم های خداوند و رفتار ارتباطی اعتدال بخش از سوی اسم اعظم نسبت به اسم های جزئی زیرمجموعه خود از رهگذر ویژگی دو اسم «الحَکَم العدل»، به ارائه نظریه ارزش اخلاقی دیگری تحت عنوان حق محوری و نیز معرفی اصل اخلاقی برآمده از این دو اسم پرداخته شد. نتیجه ای را که می توان در سایه این معرفی به مثابه گوشه ای از حقیقت اخلاق الله گرفت، می توان در انعکاس این خُلق در متخلقان، چه در بُعد اجتماعی و چه در ساحت فردی، جست وجو کرد؛ به طوری که مهم ترین رسالت انسان کامل، رفع اختصام از مظاهر اسمای وجودی و تأدیه حقوق آنان در نهایی ترین مرحله از قوس نزول خواهد بود.
۵.

بررسی امکان و تحقق اخلاق الله از منظر عرفان اسلامی(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۸۱ تعداد دانلود : ۳۰۷
از منظر عارفان مسلمان و برخی علمای علم اخلاق، قرب اختیاری به خداوند ماهیتی جز تخلق به اخلاق الله ندارد. در این تصویر، ابتدایی ترین پرسش ها این خواهد بود که آیا اساساً می توان خداوند را دارای اخلاق و متصف به صفات اخلاقی دانست؟ و آیا اساساً می توان همان اخلاق حاکم بر مناسبات انسانی را به خداوند نیز نسبت داد؟ این پژوهش با رجوع به قواعد کلی متخّذ از نصوص دینی و با عنایت به تحلیل های عرفانی صورت گرفته از آن و نیز بررسی تعاریف لغوی و اصطلاحی اخلاق در مناسبات انسانی، به امکان سنجی ثبوت اخلاق برای خداوند پرداخته است که با مواجهه ای اجتهادی و رویکرد استنادی، اصطیادی و استنباطی با قواعد، آیات و احادیث ناظر به موضوع و نیز تعریف واژه اخلاق، به این سؤال پاسخ داده است. با استناد به اصول هستی شناختی ای چون «ثبوت و تحقق اصل و منبع هر خیر و کمالی در نزد خداوند»، خُلق نیکو در میان آدمیان، منبع و مستند وجودی ای جز اسماء الله نخواهد داشت. احادیث ناظر به این موضوع که مستند ادعای عارفان گشته، بر فرض ضعف سند، بر اساس همین قواعد کلی تأیید می گردد. این در حالی است که واژه «اخلاق»، به لحاظ لغوی و نیز به لحاظ اصطلاحی، متمکن از تحمل انتساب اخلاق به خداوند است؛ به شرط آنکه با نقب زدن به روح معنا در هر یک از قیود توضیحی تعاریف، ساحت خداوند را از محدودیت های متبادر به ذهن به دلیل انصرافات حاصل از غلبه استعمال تعاریف در اخلاق حاکم بر مناسبات انسانی، پیراسته کنیم.
۶.

اعتدال مزاج در انسان کامل از منظر عرفان اسلامی

حوزه‌های تخصصی:
  1. حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی اخلاق و تعلیم و تربیت اسلامی اخلاق اسلامی کلیات فلسفه‌ اخلاق
  2. حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی تصوف و عرفان اسلامی کلیات فلسفه‌ تصوف و عرفان
تعداد بازدید : ۴۵۸۲ تعداد دانلود : ۱۴۲۹
انسان با داشتن دو بُعد جسمانی و روحانی، که برآمده از نحوة تکوین برزخی اوست، از احکام مترتب بر هریک از عوالم روحانی و عالم اجسام برخوردار است. ترکیبِ عناصر، یکی از احکام عالم اجسام است. وجود عنصر هیولانی در مزاج، بستر سیر انسان به سوی کمال را فراهم کرده است. به هر میزان اجزای تشکیل دهندة انسان از تعادل بیشتری برخوردار باشند، کمال وجودی او بیشتر است. انسان در میان موجودات، از اعتدال مزاج بیشتری برخوردار است. در میان افراد انسانی نیز انسان کامل دارای اعدل مزاج هاست. نحوة هستی او در مراحل تنزلات در قوس نزول، در این اعتدال مزاج تأثیر بسزا دارد؛ زیرا سیر او در عالم عناصر، تا تشکیل بدن عنصری، گرفتار تعویقات و توقفات نبوده به اصطلاح احدی السیر است. آنچه وجود اعتدال مزاج در انسان کامل را ضروری می سازد آن است که تعدد نفوس انسانی و خساست و شرافت نفسِ انسان متأثر از شرافت و دنائت هیکل و بدن عنصری اوست که با تأمینِ قابلیت در جانب قابل، موجب تعدد نفوس گردیده است. تشکیل مزاج عنصری انسان کامل برگرفته از نورانیت او در عوالم بالاست. اعتدال در نشئة عنصری، نمونه ای از اعتدال در عالم امر است؛ زیرا در صقع ربوبی نیز به مظهر حَکم عادل نیاز است تا با عدالت میان اعیان ثابته حکم نماید و صاحب این مظهر حَکم، حقیقت محمدیه است. همچنین لازمة جمعیت در انسان کامل آن است که آثار تمام حقایق را به صورت متعادل، بدون غلبة هیچ اثری نسبت به اثر یا آثار دیگر، بروز دهد. برای عنصری انسان کامل نیز مشمول چنین قاعده ای بوده، مزاج عنصری انسان کامل را در بالاترین نقطه از اعتدال قرار می دهد.

کلیدواژه‌های مرتبط

پدیدآورندگان همکار

تبلیغات

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

حوزه تخصصی

زبان