رابطه جهت گیری های هدف و کانون کنترل درونی با اشتیاق تحصیلی: نقش واسطه ای ادراکات خودکارآمدی در دانش آموزان دختر (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
پژوهش حاضر باهدف بررسی نقش واسطه ای ادراکات خودکارآمدی در رابطه جهت گیری های هدف و کانون کنترل درونی با اشتیاق تحصیلی انجام شد. از جامعه دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر تبریز در سال تحصیلی ۱۴۰3-۱۴۰2 تعداد 235 نفر با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه جهت گیری هدف الیوت و مک گریگور (2001)،پرسشنامه کانون کنترل راتر (1966)، پرسشنامه خودکارآمدی عمومی شرر (1982) و پرسشنامه اشتیاق تحصیلی فردریکز و همکاران (2004) استفاده شد. تحلیل داده ها با استفاده از روش تحلیل مسیر نشان داد که اثر مستقیم جهت گیری های عملکردی- گرایشی، تسلطی- گرایشی، عملکرد ی-اجتنابی، کانون کنترل درونی و ادراکات خود کارآمدی بر اشتیاق تحصیلی مثبت و معنادار است. در مقابل، جهت گیری تسلطی-اجتنابی اثر مستقیم معناداری بر اشتیاق تحصیلی نداشت. همچنین، اثر مستقیم جهت گیری های عملکردی- گرایشی، تسلطی- گرایشی، عملکردی- اجتنابی و کانون کنترل درونی بر ادراکات خودکارآمدی مثبت و معنا دار است؛ در حالی که اثر مستقیم جهت گیری تسلطی-اجتنابی بر ادراکات خودکارآمدی معنادار نبود. بعلاوه اثر غیرمستقیم جهت گیری های عملکرد ی-گرایشی، تسلطی -گرایشی، عملکردی- اجتنابی، کانون کنترل درونی بر اشتیاق تحصیلی بواسطه ادراکات خودکارآمدی مثبت و معنا دار است؛ اما جهت گیری تسلطی-اجتنابی از لحاظ آماری اثر غیرمستقیم معناداری بر اشتیاق تحصیلی از مسیر ادراکات خودکارآمدی نداشت. یافته های پژوهش حاکی از آن است که تقویت ادراک خودکارآمدی و جهت گیری هدف مثبت می تواند نقش مؤثری در افزایش اشتیاق تحصیلی دانش آموزان ایفا کند. به ویژه، ایجاد حس کنترل و تسلط در امور تحصیلی می تواند انگیزه و تعهد تحصیلی آن ها را ارتقا بخشد و زمینه ساز موفقیت بیشتر شود.The relationship between goal orientations and Internal Locus of Control with academic enthusiasm: The mediate role of self-efficacy perceptions in Female Students
The present study aimed to examine the mediating role of self-efficacy perceptions in the relationship between goal orientations and internal locus of control with academic enthusiasm among 235 female high school students in Tabriz during the 2023–2024 academic year, selected via multistage cluster random sampling. Using validated questionnaires, data were analyzed through path analysis. Results showed that mastery-approach, performance-approach, performance-avoidance orientations, internal locus of control, and self-efficacy had significant direct effects on academic enthusiasm, while mastery-avoidance had no such effect. Additionally, all goal orientations except mastery-avoidance, along with internal locus of control, positively predicted self-efficacy. Indirect effects of goal orientations and internal locus of control on academic enthusiasm through self-efficacy were also significant, except for mastery-avoidance orientation. These findings underscore the importance of fostering students’ self-efficacy and positive goal orientations to enhance academic enthusiasm, suggesting that promoting a sense of control and mastery can increase motivation, strengthen academic commitment, and lead to greater educational success.
تبلیغات
