طراحی مدل تاب آوری حرفه ای معلمان در مدارس ابتدایی ایران با تاکید بر سبک رهبری تحولی مدیران (رویکرد آمیخته اکتشافی)
آرشیو
چکیده
هدف: این پژوهش با هدف طراحی مدل تاب آوری حرفه ای معلمان ابتدایی ایران و بررسی نقش رهبری تحولی مدیران در تقویت این سازه انجام شد. تاب آوری حرفه ای به عنوان عاملی کلیدی در مواجهه با چالش های آموزشی و حفظ بهزیستی معلمان تعریف شد و ضرورت بررسی عوامل سازمانی و فردی مؤثر بر آن مورد تأکید قرار گرفت. مواد و روش ها: پژوهش از طرح آمیخته اکتشافی متوالی بهره گرفت. در مرحله کیفی، دیدگاه ها و تجربیات ۲۵ نفر از معلمان ابتدایی شهر کرمان (۱۸ زن، ۷ مرد، میانگین سنی ۳۸ سال) با استفاده از مصاحبه نیمه ساختاریافته و بحث گروهی متمرکز، مورد بررسی قرار گرفت. بحث و نتیجه گیری: تحلیل مضمون داده ها، تاب آوری حرفه ای را به عنوان سازه ای چندبعدی شامل توانایی غلبه بر چالش ها، حفظ بهزیستی، سازگاری با تغییرات و احساس معنا در کار تعریف کرد. عوامل مؤثر بر تاب آوری شامل حمایت سازمانی (به ویژه حمایت مدیران تحول آفرین)، روابط مثبت با همکاران، خودکارآمدی و فرصت های رشد حرفه ای شناسایی شدند. در مرحله کمی، پرسش نامه تاب آوری حرفه ای معلمان (PRTQ) و پرسش نامه رهبری تحولی (TLQ) در میان ۳۵۰ نفر از معلمان ابتدایی کرمان (۲۲۰ زن، ۱۳۰ مرد، میانگین سنی ۳۹ سال، میانگین سابقه تدریس ۱۲ سال) توزیع شد. نتایج نشان داد که میانگین نمرات تاب آوری حرفه ای (M = 3.85, SD = 0.62) و رهبری تحولی (M = 4.12, SD = 0.58) بالاتر از حد متوسط بود و بین این دو سازه رابطه ای مثبت و معنادار وجود داشت (r = 0.68, p < 0.001). تحلیل رگرسیون نشان داد که رهبری تحولی ۴۸٪ از واریانس تاب آوری حرفه ای معلمان را پیش بینی می کند (R² = 0.48, F(4, 345) = 80.25, p < 0.001). مدل سازی معادلات ساختاری، برازش مناسبی برای مدل پیشنهادیِ تأثیر مستقیم و غیرمستقیم رهبری تحولی بر تاب آوری از طریق حمایت سازمانی و خودکارآمدی نشان داد. این پژوهش بر نقش کلیدی رهبری تحولی مدیران در ارتقای تاب آوری حرفه ای معلمان ابتدایی تأکید دارد و مدل ارائه شده می تواند به عنوان مبنایی برای طراحی مداخلات آموزشی و توسعه حرفه ای معلمان و مدیران به کار گرفته شود.Designing a model of professional resilience for teachers in Iranian elementary schools with an emphasis on the transformational leadership style of principals (mixed exploratory approach)
Objective: This study aimed to design a model of professional resilience of Iranian elementary school teachers and to examine the role of principals' transformational leadership in strengthening this construct. Professional resilience was defined as a key factor in facing educational challenges and maintaining teachers' well-being, and the necessity of examining the organizational and individual factors affecting it was emphasized.
Materials and Methods: The study used a sequential exploratory mixed design. In the qualitative phase, the views and experiences of 25 elementary school teachers in Kerman (18 women, 7 men, average age 38 years) were examined using semi-structured interviews and focus group discussions.
Discussion and Conclusion: Thematic analysis defined professional resilience as a multidimensional construct comprising the ability to overcome challenges, maintain well-being, adapt to changes, and find meaning in work. Influencing factors included organizational support (particularly from transformational leaders), positive colleague relationships, self-efficacy, and professional growth opportunities. In the quantitative phase, the Professional Resilience of Teachers Questionnaire (PRTQ) and Transformational Leadership Questionnaire (TLQ) were distributed among 350 primary school teachers in Kerman (220 women, 130 men, mean age = 39 years, mean teaching experience = 12 years). Results showed above-average mean scores for both professional resilience (M = 3.85, SD = 0.62) and transformational leadership (M = 4.12, SD = 0.58), with a significant positive correlation between them (r = 0.68, p < 0.001). Regression analysis revealed transformational leadership predicted 48% of the variance in teachers' professional resilience (R2 = 0.48, F(4, 345) = 80.25, p < 0.001). Structural equation modeling demonstrated good fit for the proposed model of direct and indirect effects of transformational leadership on resilience through organizational support and self-efficacy. The study highlights the crucial role of transformational leadership in enhancing primary teachers' professional resilience, and the proposed model can serve as a basis for designing educational interventions and professional development programs for teachers and administrators.
تبلیغات
