اثربخشی طرحواره درمانی بر رفتارهای هنجارگریز تحصیلی و تکانشگری در دانش آموزان متوسطه اول (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
هدف از انجام پژوهش حاضر، تعیین اثربخشی طرح واره درمانی بر رفتارهای هنجارگریز تحصیلی و تکانشگری در دانش آموزان پسر مقطع متوسطه اول بود. پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون–پس آزمون و گروه کنترل با دوره پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری دانش آموزان پسر مقطع متوسطه اول در منطقه ۵ شهر تهران در سال 1403 بود که از این جامعه تعداد 20 نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه 10 نفری آزمایش و گواه جایگذاری شدند و سوالات پرسشنامه های رفتارهای هنجارگریز تحصیلی کلارک و همکاران (BIS-II؛ ۲۰۱۵) و تکانشگری بارت (INE-R؛ پاتون و همکاران، ۱۹۹۵) را تکمیل کردند. سپس گروه آزمایش مداخله طرح واره درمانی را طی هشت جلسه ۹۰ دقیقه ای به صورت گروهی و هفته ای یک جلسه دریافت کردند. داده های پژوهش با روش تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر تحلیل شدند. نتایج نشان داد که در متغیرهای رفتارهای هنجارگریز تحصیلی و تکانشگری، بین دو گروه در مراحل پیش آزمون پس آزمون و پیگیری تفاوت معناداری وجود دارد (05/0>p) و طرح واره درمانی توانست به شکل معناداری نمرات هر دو متغیر را کاهش دهد. همچنین، نتایج آزمون بونفرونی حاکی از آن بود که این کاهش نه تنها بلافاصله پس از مداخله، بلکه در دوره پیگیری نیز حفظ شده است (05/0>p). بر این اساس می توان گفت استفاده از طرح واره درمانی می تواند در کاهش رفتارهای هنجارگریز تحصیلی و تکانشگری دانش آموزان پسر مقطع متوسطه اول به کار رود.The Effectiveness of Schema Therapy on Academic Deviant Behaviors and Impulsivity in Lower Secondary School Students
The present study aimed to determine the effectiveness of schema therapy on academic deviant behaviors and impulsivity in male middle school students. This was a quasi-experimental study with a pre-test-post-test control group design and a two-month follow-up period. The statistical population included male middle school students in District 5 of Tehran in the year 1403 (2024-2025). From this population, 20 students were selected through purposive sampling and randomly assigned to experimental and control groups (10 students in each). Participants completed the Academic Deviant Behavior Questionnaire (Clark et al., BIS-II, 2015) and the Barratt Impulsiveness Scale (Patton et al., INE-R, 1995). The experimental group received schema therapy intervention in eight 90-minute group sessions, held once per week. Data were analyzed using repeated measures ANOVA. The results indicated significant differences between the two groups in academic deviant behaviors and impulsivity across the pre-test, post-test, and follow-up stages (p < 0.05), showing that schema therapy significantly reduced scores on both variables. Furthermore, the Bonferroni test results revealed that this reduction was maintained not only immediately after the intervention but also during the follow-up period (p < 0.05). Accordingly, it can be concluded that schema therapy can be used to reduce academic deviant behaviors and impulsivity among male middle school students.
تبلیغات
