زندگی و زمانه تاج ماه آفاق الدوله، اولین زن مترجم ایرانی در گیلان عصر مشروطه (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
گیلان در دوره مشروطه تا پایان پهلوی اول یکی از پیشگام ترین مناطق ایران در ظهور کنشگری اجتماعی زنان بود. این پژوهش با رویکرد تاریخی-تحلیلی و بر پایه اسناد خانوادگی، مطبوعات و منابع کتابخانه ای، به بررسی زندگی و آثار تاج ماه آفاق الدوله، نخستین زن مترجم ایرانی، می پردازد. آفاق الدوله، اصالتاً اهل زنجان و عروس خاندان سردار امجد کرگانرودی، نخستین زنی بود که اثری را از زبان خارجی به فارسی ترجمه و به نام خود منتشر کرد. او پس از سقوط خاندان سردار امجد، در چمارسرای رشت ساکن شد و در فضای فرهنگی و سیاسی گیلانِ پس از مشروطه فعالیت داشت. یافته ها نشان می دهد پیوندهای فرهنگی گیلان با قفقاز، توسعه آموزش نوین و حضور زنان تحصیل کرده، زمینه ساز شکل گیری نخستین فعالیت های مدنی زنان شد. مطالعه زندگی آفاق الدوله تصویری روشن از نقش زنان روشنفکر گیلانی در گذار از سنت به تجدد ارائه می دهد.Life and Times of Taj Mah Āfāq al-Dowlah, the First Iranian Female Translator in Constitutional-Era Guilan
During the Constitutional period up to the end of the First Pahlavi era, Guilan was one of the pioneering regions in Iran in the emergence of women’s social activism. This study, using a historical–analytical approach and based on family documents, newspapers, and library sources, examines the life and works of Taj Mah Āfāq al-Dowlah, the first Iranian female translator. Āfāq al-Dowlah, originally from Zanjan and the daughter-in-law of the Sardar Amjad family of Karganrud, was the first woman to translate a work from a foreign language into Persian and publish it under her own name. After the downfall of the Sardar Amjad family, she settled in Chamar-Sara, Rasht, and was active in the cultural and political life of post-Constitutional Guilan. The findings indicate that Guilan’s cultural ties with the Caucasus, the expansion of modern education, and the presence of educated women provided the foundation for the emergence of the first women’s civic activities. The study of Āfāq al-Dowlah’s life offers a clear picture of the role of Guilan’s intellectual women in the transition from tradition to modernity.
تبلیغات
