اسلام پذیری و گسترش تشیع در منطقه گروس (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
در قرن اول هجری همزمان با فتوحات مسلمانان، گروس در گذرگاه فرهنگی غرب ایران یکی از نخستین نواحی بود که در معرض دین جدید قرار گرفت. به رغم برخی مناطق که اسلام را در قالب تقابل نظامی پذیرفتند، گروس از طریق مصالحه و سازگاری فرهنگی به اسلام گروید. سؤال اصلی پژوهش این است که چگونه فرایند اسلام پذیری در گروس بستر مناسبی برای نفوذ و تثبیت تشیع شد؟ فرضیه مقاله بر آن است که پذیرش اسلام در گروس به سبب وجود عناصر فرهنگی هم ساز و تعاملات فعال با مراکز دینی شیعی مسیر ترویج تشیع را هموار ساخت. این پژوهش با هدف تحلیل فرآیند اسلام پذیری منطقه گروس و بررسی نقش آن در گسترش تشیع به روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که عناصر ذهنی و اعتقادی و مهاجرت علویان در سده های دوم و سوم هجری ضمن تسهیل پذیرش اسلام زمینه ساز پیوند با آموزه های علوی و شیعی در دهه های بعد شد. شواهد فرهنگی مانند نخستین آیین های سوگواری، اسلام پذیری اولیه را به عنوان مقدمه ای برای نهادینه شدن تشیع در منطقه تبیین می کنند.Islamization and the Expansion of Shi‘ism in the Garrus Region
In the first century AH, concurrent with the Muslim conquests, Garrus—located along the cultural corridor of western Iran—was among the earliest regions exposed to the new faith. Unlike some areas that accepted Islam through military confrontation, Garrus embraced Islam through reconciliation and cultural adaptation. The central question of this study is: How did the process of Islamization in Garrus create a suitable foundation for the spread and consolidation of Shi‘ism? The article’s hypothesis posits that the acceptance of Islam in Garrus was facilitated by compatible cultural elements and active interactions with Shi‘i religious centers, paving the way for the propagation of Shi‘ism. Employing a descriptive–analytical method, this study aims to analyze the process of Islamization in Garrus and its role in the expansion of Shi‘ism. Findings indicate that both ideological and spiritual elements, as well as the migration of the ʿAlawids (ʿAlawiyyūn) during the 2nd and 3rd centuries AH, eased the acceptance of Islam and laid the groundwork for the integration of ʿAlawid and Shi‘i teachings in the following decades. Cultural evidence—such as the primary mourning rituals—illustrates how the initial conversion to Islam served as a prelude to the institutionalization of Shi‘ism in the region.
تبلیغات
