تدوین مدل ساختاری مشکلات رفتاری درون نمود و برون نمود در کودکان مبتلا به اختلال نارسایی توجه- فزون کنشی بر اساس سبک های دلبستگی با نقش میانجی رفتارهای معمول خانواده (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
زمینه و هدف: کودکان مبتلا به اختلال نارسایی توجه - فزون کنشی، تأثیرات عمیقی بر نظام روانی و عملکرد خانواده می گذارد. بنابراین هدف پژوهش حاضر، تدوین مدل ساختاری مشکلات رفتاری درون نمود و برون نمود در والدین کودکان مبتلا به اختلال نارسایی توجه- فزون کنشی بر اساس سبک های دلبستگی با نقش میانجی رفتارهای معمول خانواده است. روش: روش پژوهش حاضر توصیفی - همبستگی از نوع معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل تمامی والدین کودکان مبتلا به اختلال نارسایی توجه_ فزون کنشی مراجعه کننده به مراکز خدمات روان شناسی منطقه یک شهر تهران در سال 1402 بودند. تعداد 276 نفر از جامعه مذکور به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس تجدید نظرشده دلبستگی بزرگسالان (کولینز و رید،1990)، سیاهه مشکلات رفتاری کودکان (فرم والدین) (آخنباخ، 1991)، و پرسشنامه زمان و روال های رایج روزمره خانواده (کوبین و تامپسون، 1987) بود. داده ها با روش الگوی معادلات ساختاری و نرم افزار SPSS27 و SmartPLS4 تحلیل شد. یافته ها: نتایج نشان داد مسیر بین دلبستگی اضطرابی بر اساس نقش میانجی رفتارهای معمول خانواده بر روی رفتارهای مشکل ساز درون نمود (004/0 =p، 096/0=r) و رفتارهای مشکل ساز برون نمود (005/0 =p، 059/0=r) مثبت و معنادار بود. همچنین مسیر بین دلبستگی ایمن براساس نقش میانجی رفتارهای معمول خانواده بر رفتارهای مشکل ساز درون نمود (005/0 =p، 081/0- =r) و رفتارهای مشکل ساز برون نمود (016/0 =p، 050/0- =r)، منفی و در سطح 05/0 معنا دار بود. نتیجه گیری: براساس نتایج به دست آمده، با کاهش سبک دلبستگی اضطرابی، افزایش دلبستگی ایمن، و رفتارهای معمول خانواده می توان رفتارهای مشکل ساز درون نمود وبرون نمود را کاهش داد. نقش دلبستگی ایمن در افزایش رفتارهای معمول خانواده و نقش دلبستگی ناایمن در کاهش آن، لزوم توجه به سبک دلبستگی را در این پژوهش مورد تأکید قرار می دهد.Developing a structural model of internalizing and externalizing behavioral problems in children with attention deficit- hyperactivity disorder based on attachment styles with the mediating role of typical family behaviors
Background and Purpose: Children with Attention-Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) profoundly affect the family functioning and psychological system. Therefore, this study aimed to develop a structural model of internalizing and externalizing behavioral problems in parents with ADHD based on attachment styles, with the mediating role of family typical behaviors.
Method: This study employed a descriptive-correlational design using structural equation modeling analysis. The statistical population included all parents of children with ADHD referred to psychological service centers in District 1 of Tehran in 2023. A sample of 276 participants was selected using convenience sampling. The research instruments included the Revised Adult Attachment Scale (RAAS; Collins & Read, 1990), the Child Behavior Checklist (CBCL; Achenbach, 1991), and the Family Time and Routines Index (FTRI; Cubin & Thompson, 1987). Data were analyzed using SEM in SPSS-27 and SmartPLS-4.
Results: Results showed that the path between anxious attachment, mediated by family typical behaviors, and internalizing problems (r = 0.096, p = 0.004) as well as externalizing problems (r = 0.059, p = 0.005) was positive and significant. Conversely, the path between secure attachment, mediated by family typical behaviors, and internalizing problems (r = -0.081, p = 0.005) as well as externalizing problems (r = -0.050, p = 0.016) was negative and significant at the 0.05 level.
Conclusion: The findings suggest that reducing anxious attachment, enhancing secure attachment, and improving family typical behaviors can decrease internalizing and externalizing behavioral problems. The role of secure attachment in promoting family typical behaviors and the detrimental effect of insecure attachment highlight the importance of considering attachment styles in this research.
تبلیغات
