عوامل مؤثر بر توزیع قراردادهای حسابرسی صورت های مالی و استقلال حسابرس (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
هدف: حسابرسی به دلیل نقشی که در اعتباردهی صورت های مالی دارد، همواره از جایگاه بااهمیتی برخودار است. چگونگی توزیع قراردادهای حسابرسی صورت های مالی بین حسابرسان و عوامل مؤثر بر آن، از موضوع های بسیار مهمی است که به رغم آثار آن بر استقلال حسابرس و اعتباردهی صورت های مالی، کمتر به آن پرداخته شده است و از چالش های اساسی حرفه حسابرسی شمرده می شود. روش: پژوهش حاضر با استفاده از روش زمینه بنیاد، به جمع آوری داده ها پرداخته است. در این پژوهش با انجام مصاحبه نیمه ساختار یافته با ۱۲ نفر از خبرگان حسابداری و حسابرسی و استادان دانشگاهی، داده های لازم جمع آوری و به کمک نرم افزار مکس کیودا، طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی، تجزیه وتحلیل و دسته بندی شده است. همچنین با توجه به هدف پژوهش، از روش نمونه گیری گلوله برفی یا زنجیره ای برای مصاحبه استفاده شده است؛ یعنی انتخاب شرکت کنندگان برای مصاحبه، به نحوی با یکدیگر پیوند داده می شود که هر مصاحبه شونده، پژوهشگر را به دیگر افراد همان جامعه که دارای تخصص و تجربه کافی در رابطه با موضوع تحقیق است، راهنمایی می کند. یافته ها: پس از سه مرحله کدگذاری، داده های پژوهش در سه گروه شرایط علّی، زمینه ای و مداخله گر دسته بندی شدند که با توجه به عوامل راهبردی و ساختاری بر پیامدها و نتایج تأثیرگذارند. در این خصوص یافته ها نشان می دهد که شرایط علّی، شامل عوامل اجتماعی و عوامل ارزیابی قراردادها بر توزیع بهینه قراردادهای حسابرسی تأثیر می گذارند و این تأثیر به همراه شرایط زمینه ای (عوامل محیطی و عوامل نظارتی و قانون گذاری) و شرایط مداخله گر (عوامل مربوط به مؤسسه حسابرسی و حسابرس، عوامل ساختاری و استقلال حسابرس)، با توجه به راهبردهای ساختاری، قوانین و نظارت و راهبردهای مؤسسه حسابرسی، بر شرایط محیطی، ساختاری، استقلال، اخلاق حرفه ای و کیفیت گزارشگری اثرگذار است. نتیجه گیری: استقلال جزء لاینفک حسابرسی مستقل است؛ از این رو در غیاب نهاد ناظر و با توجه به ضعف نظارت های حین و پس از اجرای حسابرسی و همچنین مدل به دست آمده، توزیع قراردادهای حسابرسی براساس امکانات و صلاحیت های هر مؤسسه حسابرسی، از جمله تعداد و ترکیب کارکنان حرفه ای، تعداد حسابداران رسمی، داشتن تجربه و تخصص حسابرسی در صنعت خاص یا منطقه جغرافیایی، داشتن استقلال مالی و...، به تقویت استقلال و کیفیت گزارش های مؤسسه های حسابرسی و حذف رابطه های خارج از عرف، کمک می کند. همچنین از نظر افراد مصاحبه شونده، مهم ترین عامل در استقلال حسابرسان، استقلال مالی مؤسسه های حسابرسی از صاحب کاران است و تا زمانی که کل درآمد مؤسسه ها از محل حسابرسی تأمین می شود و مؤسسه ها به لحاظ مالی به صاحب کار وابسته اند، حسابرسی مستقل بی معناست.Determinants of Financial Statement Audit Contract Allocation and Auditor Independence
Objective
Auditing has long been regarded as a crucial function due to its role in enhancing the reliability of financial statements. The distribution of financial statement audit contracts among auditors and the factors influencing this process represent one of the most critical issues in the auditing profession. Although these issues have significant implications for auditor independence and the reliability of financial reporting, they have received limited attention and continue to pose a major professional challenge.
Methods
Regarding data collection, this study employed a grounded theory methodology. The necessary data were collected through semi-structured interviews with 12 accounting and auditing experts as well as university professors. The collected data were subsequently analyzed by MAXQDA software, following the three stages of open, axial, and selective coding. Furthermore, in alignment with the research objectives, the interviews were conducted using the snowball sampling method; each interviewee introduced the researcher to other individuals within the community who possessed sufficient expertise and experience related to the subject of the study.
Results
Based on the three-stage coding process, the data were categorized into causal, contextual, and intervening conditions. These conditions, together with structural and strategic factors, influence the outcomes and consequences. The findings indicate that causal conditions—including social factors and contract evaluation criteria—affect the optimal allocation of audit contracts. This effect, in combination with contextual conditions (environmental, regulatory, and legislative factors) and intervening conditions (audit firm and auditor-related factors, structural factors, and auditor independence), interacts with structural strategies, laws and oversight, and audit firm policies. Consequently, these dynamics affect organizational and environmental conditions, independence, professional ethics, and the quality of reporting.
Conclusion
Auditor independence is an inseparable element of independent auditing. In the absence of effective regulatory bodies and given the weaknesses in both concurrent and post-audit monitoring, maintaining auditor independence becomes particularly challenging. The findings of this study suggest that distributing audit contracts based on the resources and qualifications of each audit firm can help address this issue. Key factors include the number and composition of professional staff, the number of certified public accountants, industry-specific or regional expertise, and financial autonomy. Allocating contracts in this manner not only strengthens auditor independence and enhances the quality of audit reports but also helps eliminate non-standard or biased relationships. Furthermore, according to the interviewees, the most critical determinant of auditor independence is the financial independence of audit firms from their clients. As long as audit firms rely entirely on audit fees as their primary source of revenue and remain financially dependent on their clients, the concept of independent auditing loses its significance.
تبلیغات
