تأثیر مالکیت دولتی و کیفیت حسابرسی بر رابطه بین افشای اطلاعات ضعف های سیستم کنترل های داخلی و کیفیت اقلام تعهدی (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
هدف: افشای اطلاعات ضعف های سیستم کنترل های داخلی به عنوان یکی از شاخص های کلیدی کیفیت حاکمیت شرکتی و گزارشگری مالی، در سال های اخیر می باشد. کنترل های داخلی اثربخش در پیشگیری و کشف تحریف های مالی نقش حیاتی دارد و موجب تقویت کیفیت اطلاعات مالی و اقلام تعهدی می شود و در صورت وجود ضعف در سیستم کنترل های داخلی شرایط فرصت طلبی مدیران افزایش می یابد. همچنین، هر چه انجام حسابرسی های مستقل باکیفیت تر باشد می تواند سبب افزایش کیفیت کنترل های داخلی حاکم بر گزارشگری مالی و جلوگیری از مدیریت سود و دستکاری اقلام تعهدی شود. از طرفی، مالکان دولتی به دلیل نقش قدرتمندی که در تعیین سیاست های شرکت دارند، می توانند بر ساختار کنترل داخلی شرکت مؤثر باشند و بر کیفیت اقلام تعهدی اثرگذار باشند. بنابراین هدف اصلی این پژوهش پاسخ به این سوال می باشد که رابطه بین افشای اطلاعات ضعف های سیستم کنترل های داخلی و کیفیت اقلام تعهدی چگونه می باشد. روش: برای آزمون فرضیه های پژوهش از روش رگرسیون خطی چندگانه براساس داده های تابلویی استفاده شده است. جامعه آماری شامل 277 شرکت در طی سال های 1392 الی 1401 بود. داده های واقعی شرکت های مورد بررسی به صورت داده های سال - شرکت (ترکیبی) مورد مطالعه قرار گرفته و این عمل با استفاده از بررسی پیش فرض های کلاسیک رگرسیون چندگانه و الگوی رگرسیون حداقل مربعات تعمیم یافته انجام شده است. یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که با توجه به فاصله میانگین از انحراف معیار، مقدار کیفیت اقلام تعهدی در جامعه مورد بررسی تفاوت زیادی با هم دارند. نتایج به دست آمده از آزمونها بیانگر این بود که بین افشای اطلاعات ضعف های سیستم کنترل های داخلی و کیفیت اقلام تعهدی رابطه معناداری وجود دارد ولی کیفیت حسابرسی رابطه بین افشای اطلاعات ضعف های سیستم کنترل های داخلی و کیفیت اقلام تعهدی را تعدیل نکرده است. به عبارت دیگر شرکت ها نسبت به کیفیت اقلام تعهدی بی تفاوت بوده اند. همچنین، مالکیت دولتی اثر معناداری بر رابطه بین افشای اطلاعات ضعف های سیستم کنترل های داخلی و کیفیت اقلام تعهدی نداشته است و نقش واسطه ای مالکیت دولتی نیز رد می شود و مالکیت دولتی نتوانسته است بر شناسایی ضعف های سیستم کنترل های داخلی و افزایشِ کیفیت اقلام تعهدی کمکی نماید. نتیجه گیری: سود حسابداری یک عنصر حیاتی در گزارشگری مالی است و افشای اطلاعات ضعف های سیستم کنترل های داخلی نشان دهنده این است که کنترل های داخلی ضعیف می تواند از طریق اقلام تعهدی به دست کاری درآمدها کمک کند .نتایج این مطالعه نشان داد که بین افشای اطلاعات ضعف های سیستم کنترل های داخلی و کیفیت اقلام تعهدی رابطه منفی و معناداری وجود دارد. به عبارتی، افشای اطلاعات ضعف های سیستم کنترل های داخلی توسط حسابرسان ، با دستکاری در اقلام تعهدی در شرکت ها و کاهش کیفیت اقلام تعهدی همراه خواهد بود و نوع مالکیت دولتی عمده شرکتهای ایران نیز تاثیری بر این پدیده ندارد.The Impact of State Ownership and Audit Quality on the Relationship between Disclosure of Internal Control Weaknesses and Accruals Quality
Objective
In the wake of high-profile financial scandals and increasing scrutiny over corporate governance, the reliability of financial reporting has become a cornerstone of investor confidence and market efficiency. Central to this reliability is the effectiveness of internal control systems, which serve as a safeguard against both intentional manipulation and unintentional errors in financial statements. Robust internal control systems play a pivotal role in safeguarding the integrity of financial reporting, particularly by constraining discretionary accounting practices that distort earnings. However, when these systems exhibit deficiencies—termed Internal Control Weaknesses (ICWs)—they may provide a pathway for opportunistic managerial behavior, ultimately undermining accrual reliability. This study investigates the empirical link between ICW disclosures and accrual quality among firms listed on the Tehran Stock Exchange (TSE), with additional attention to whether external oversight mechanisms, such as audit quality and public ownership, mitigate this effect.
Methods
The analysis is based on panel data from 277 Tehran Stock Exchange–listed firms spanning the period 2013–2022. Employing Generalized Least Squares (GLS) regression, the study accounts for heteroskedasticity and ensures statistical robustness. All classical assumptions of linear regression - linearity, normality, homoscedasticity, and absence of multicollinearity - were validated before model estimation. The study accounts for firm-specific factors such as size, performance, leverage, and industry sector to accurately assess the impact of internal controls and governance mechanisms on accrual behavior.
Results
The findings reveal a statistically significant inverse relationship between ICW disclosures and accrual quality, suggesting that firms with reported weaknesses are more prone to earnings management via accrual manipulation. This outcome supports existing theoretical frameworks that link inadequate internal controls to lower financial reporting quality. The study finds that audit quality—measured by auditor reputation, tenure, and independence—does not significantly mitigate the adverse effect of internal control weaknesses on accrual quality. Likewise, public ownership fails to function as an effective governance lever in the Iranian context, potentially due to limited managerial accountability or political entrenchment within state-influenced entities.
Conclusion
These findings offer critical insights into the dynamics of financial reporting risk in emerging markets. ICW disclosures serve as valuable signals of potential distortions in financial statements and highlight systemic vulnerabilities in internal governance structures. The observed inefficacy of both audit quality and public ownership in counterbalancing ICWs points to broader institutional limitations within Iran’s corporate oversight ecosystem. From a policy standpoint, this underscores the urgency for regulatory reforms that not only reinforce internal control protocols but also reevaluate the roles of external auditors and governmental stakeholders in promoting transparent and reliable financial reporting. Enhanced enforcement mechanisms, improved audit independence, and greater accountability in state-owned enterprises may be necessary steps to address these deficiencies. The study seeks to contribute to the growing body of literature on corporate governance and financial transparency, particularly in transitional economies where conventional oversight tools may require contextual adaptation.
تبلیغات
