از مهلت معقول تا مهلت بهینه: گفتاری در مفهوم «زمان در فرآیند کیفری» با نگاهی بر اسناد قضایی ایران (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
رعایت «زمان» در فرآیند کیفری از جمله متغیرهای تعیین کننده کیفیت قضائی است. تا آنجا که در برخی موارد، دخیل کردن متغیر زمان در فرآیند کیفری، اولویت های نظام عدالت کیفری را تغییر می دهد و حتی جایگاه متفاوتی برای کنشگرانِ این فرآیند تعریف می کند. هر چند در بسیاری از منابع دانشگاهی و اسناد قضائیِ مرتبط با سیاست گذاری کیفری، تسامحاً مساله «زمان» به «اطاله دادرسی» تقلیل یافته لکن واقعیت آن است که زمان و مدیریت زمان، ابعاد و دامنه و متغیرهای وسیعی دارد که تنها یکی از نتایج نامطلوب نادیده گرفتن آنها ، ایجاد اطاله ناروا در فرآیند کیفری است. در این نوشتار ضمن بازنمائی مفهوم زمان در فرآیند کیفری به دو پارادایم رقیب در این حوزه یعنی پارادایم حقوق بشری و پارادایم مدیریت گرایانه پرداخته شده است. در این راستا ضمن خوانش برخی از مهمترین اسناد بالادستی و قوانین موجود، وضعیت سیاست گذاری کیفری ایران را از نقطه نظر این مفهوم مورد بررسی قرار گرفته است. یافته های این تحقیق حاکی از حرکت نظام عدالت کیفری به سوی بهینه گرائی و افزایش سرعت به ویژه در مراحل تحقیقات مقدماتی و تمرکز بر کاهش اطاله دادرسی و در مواقعی دور شدن از مفهوم مهلت معقول رسیدگی است.From Reasonable Time to Optimal Time: On the Concept of "Time in Criminal Proceedings" with Reference to Iranian Judicial Documents
The observance of time in criminal proceedings constitutes one of the determining variables of judicial quality. To such an extent that in certain cases, incorporating the time variable into criminal proceedings alters the priorities of the criminal justice system and even redefines the positions of actors within this process. Although in many academic sources and judicial documents related to criminal policy, the issue of time has been loosely reduced to procedural delays, the reality is that time and time management encompass broad dimensions, scopes, and variables, where only one of the adverse consequences of disregarding them is the creation of undue delays in criminal proceedings. This article examines two competing paradigms in this field - the human rights paradigm and the managerial paradigm - while elucidating the concept of time in criminal proceedings. In this regard, by analyzing some of the most important overarching documents and existing laws, the status of Iran's criminal policy has been evaluated from the perspective of this concept. The findings of this research indicate the criminal justice system's movement toward optimization and acceleration, particularly in preliminary investigation stages, with a focus on reducing procedural delays while in some instances departing from the concept of reasonable time for adjudication.
تبلیغات
