ارزیابی ترجمه های فارسی معاصر قرآن کریم از معنای مشتقات ریشه «ح-س-ب»
آرشیو
چکیده
ریشه «ح-س-ب» و مشتقات آن از جمله ساخت های پیچیده و دشوار در قرآن کریم به شمار می آیند که مترجمان فارسی معاصر در ترجمه آن ها با چالش های معنایی متعددی روبه رو بوده اند. این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی، به بررسی دقیق معنای مشتقات این ریشه و ارزیابی ترجمه های فارسی معاصر قرآن، به ویژه ترجمه های فولادوند، مکارم شیرازی، یزدی، حدادعادل، انصاریان و کوشا، پرداخته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که مترجمان فارسی برای ۱۰۹ کاربرد قرآنی این ریشه، معادل هایی متنوع همچون «اندیشیدن»، «انگاشتن»، «گمان کردن»، «پنداشتن»، «عذاب»، «آفت»، «حساب دقیق»، «حسابرسی»، «پاداش دادن»، «بسنده»، «کافی» و... ارائه کرده اند. تحلیل ها حاکی از آن است که مهم ترین عامل مؤثر در معنایابی ریشه «ح-س-ب»، ساخت های صرفی آن است. در این ریشه، سه ساخت اصلی «حُسبان» به معنای «شمردن»، «حِسبان» به معنای «پنداشتن» و «حَسْب» به معنای «بس» وجود دارد که از آن ها هفت ساخت در قرآن انعکاس یافته است. تفاوت های ساختی میان این هفت شکل، موجب شکل گیری معانی و ترجمه های متنوع و گاه متفاوتی از ساخت اصلی شده است. برخی از مترجمان یادشده به این تفاوت ها توجه کافی نداشته اند و در نتیجه، ترجمه هایی ناقص یا نادرست ارائه داده اند. در این میان، ترجمه های فولادوند نسبت به سایر مترجمان، عملکرد بهتری داشته و دقیق تر ارزیابی شده اند.تقییم الترجمات الفارسیه المعاصره للقرآن الکریم لمعانی مشتقات الجذر "ح-س-ب"
یُعدّ الجذر "ح-س-ب" ومشتقاته من التراکیب القرآنیه المعقّده التی واجه مترجمو اللغه الفارسیه المعاصرون تحدیات دلالیه متعدّده فی ترجمتها. تناولت هذه الدراسه، بالمنهج الوصفی التحلیلی، المعنى الدقیق لمشتقات هذا الجذر، مع تقییم الترجمات الفارسیه المعاصره للقرآن الکریم، وتحدیدًا ترجمات: فولادوند، ومکارم شیرازی، ویزدی، وحداد عادل، وأنصاریان، وکوشا. تشیر نتائج البحث إلى أن المترجمین الفرس قدّموا مقابلات دلالیه متنوّعه ل 109 موضعًا قرآنیًا ورد فیه هذا الجذر، شملت معانی مثل: "الاعتقاد"، "الظن"، "التفکیر"، "الحساب الدقیق"، "المحاسبه"، "المکافأه"، "الکفایه"، "البلاء"، "العذاب"، وغیرها. وتُظهر التحلیلات أن العامل الأکثر تأثیرًا فی تحدید معنى الجذر "ح-س-ب" هو بنیته الصرفیه؛ إذ توجد ثلاثه تراکیب رئیسیه له: "حُسبان" بمعنى العد، "حِسبان" بمعنى الظن، و"حَسْب" بمعنى الکفایه. وقد وردت فی القرآن سبعه تراکیب مشتقه من هذا الجذر، أدّت اختلافاتها الترکیبیه إلى تنوّع المعانی وتباین الترجمات، أحیانًا بعیدًا عن المعنى الهیکلی الأصلی. ولم ینتبه بعض المترجمین بما یکفی إلى هذه الفروقات، مما أدى إلى تقدیم ترجمات غیر دقیقه أو غیر مکتمله. وفی هذا السیاق، تبیّن أن أداء فولادوند کان الأفضل مقارنهً ببقیه المترجمین.
تبلیغات
